Buddhavagga
Upālittheraapadāna
441. 458 “Nagare haṁsavatiyā,
sujāto nāma brāhmaṇo;
Asītikoṭinicayo,
pahūtadhanadhaññavā.
442. 459 Ajjhāyako mantadharo,
tiṇṇaṁ vedāna pāragū;
Lakkhaṇe itihāse ca,
sadhamme pāramiṁ gato.
443. 460 Paribbājā ekasikhā[133],
gotamā buddhasāvakā[134];
Carakā tāpasā ceva,
caranti mahiyā tadā.
444. 461 Tepi maṁ parivārenti,
brāhmaṇo vissuto iti;
Bahujjano maṁ pūjeti,
nāhaṁ pūjemi kiñcanaṁ.
445. 462 Pūjārahaṁ na passāmi,
mānatthaddho ahaṁ tadā;
Buddhoti vacanaṁ natthi,
tāva nuppajjate jino.
446. 463 Accayena ahorattaṁ,
padumuttaranāmako;
Sabbaṁ tamaṁ vinodetvā,
loke uppajji cakkhumā. [135]
447. 464 Vitthārike bāhujaññe,
puthubhūte ca sāsane;
Upāgami tadā buddho,
nagaraṁ haṁsasavhayaṁ.
448. 465 Pitu atthāya so buddho,
dhammaṁ desesi cakkhumā;
Tena kālena parisā,
samantā yojanaṁ tadā.
449. 466 Sammato manujānaṁ so,
sunando nāma tāpaso;
Yāvatā buddhaparisā,
pupphehacchādayī tadā.
450. 467 Catusaccaṁ pakāsente,
seṭṭhe ca[136] pupphamaṇḍape;
Koṭisatasahassānaṁ,
dhammābhisamayo ahu.
451. 468 Sattarattindivaṁ buddho,
vassetvā dhammavuṭṭhiyo;
Aṭṭhame divase patte,
sunandaṁ kittayī jino.
452. 469 Devaloke manusse vā,
saṁsaranto ayaṁ bhave;
Sabbesaṁ pavaro hutvā,
bhavesu saṁsarissati.
453. 470 Kappasatasahassamhi,
okkākakulasambhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.
454. 471 Tassa dhammesu dāyādo,
oraso dhammanimmito;
Mantāṇiputto puṇṇoti,
hessati satthu sāvako.
455. 472 Evaṁ kittayi sambuddho,
sunandaṁ tāpasaṁ tadā;
Hāsayanto janaṁ sabbaṁ,
dassayanto sakaṁ balaṁ.
456. 473 Katañjalī namassanti,
sunandaṁ tāpasaṁ janā;
Buddhe kāraṁ karitvāna,
sodhesi gatimattano.
457. 474 Tattha me ahu saṅkappo,
sutvāna munino vacaṁ;
Ahampi kāraṁ kassāmi,
yathā passāmi gotamaṁ.
458. 475 Evāhaṁ cintayitvāna,
kiriyaṁ cintayiṁ mama;
Kyāhaṁ kammaṁ ācarāmi,
puññakkhette anuttare.
459. 476 Ayañca pāṭhiko bhikkhu,
sabbapāṭhissa sāsane;
Vinaye agganikkhitto,
taṁ ṭhānaṁ patthaye ahaṁ.
460. 477 Idaṁ me amitaṁ bhogaṁ,
akkhobhaṁ sāgarūpamaṁ;
Tena bhogena buddhassa,
ārāmaṁ māpaye ahaṁ.
461. 478 Sobhanaṁ nāma ārāmaṁ,
nagarassa puratthato;
Kiṇitvā satasahassena,
saṁghārāmaṁ amāpayiṁ. [137]
462. 479 Kūṭāgāre ca pāsāde,
maṇḍape hammiye guhā;
Caṅkame sukate katvā,
saṁghārāmaṁ amāpayiṁ.
463. 480 Jantāgharaṁ aggisālaṁ,
atho udakamāḷakaṁ;
Nhānagharaṁ māpayitvā,
bhikkhusaṁghassadāsahaṁ.
464. 481 Āsandiyo pīṭhake ca,
paribhoge ca bhājane;
Ārāmikañca bhesajjaṁ,
sabbametaṁ adāsahaṁ.
465. 482 Ārakkhaṁ paṭṭhapetvāna,
pākāraṁ kārayiṁ daḷhaṁ;
Mā naṁ koci viheṭhesi,
santacittāna tādinaṁ.
466. 483 Satasahassenāvāsaṁ,
saṁghārāme amāpayiṁ;
Vepullaṁ taṁ māpayitvā[139],
sambuddhaṁ upanāmayiṁ. [138]
467. 484 Niṭṭhāpito mayārāmo,
sampaṭiccha tuvaṁ muni;
Niyyādessāmi taṁ vīra[140],
adhivāsehi cakkhuma.
468. 485 Padumuttaro lokavidū,
āhutīnaṁ paṭiggaho;
Mama saṅkappamaññāya,
adhivāsesi nāyako.
469. 486 Adhivāsanamaññāya,
sabbaññussa mahesino;
Bhojanaṁ paṭiyādetvā,
kālamārocayiṁ ahaṁ.
470. 487 Ārocitamhi kālamhi,
padumuttaranāyako;
Khīṇāsavasahassehi,
ārāmaṁ me upāgami.
471. 488 Nisinnaṁ kālamaññāya,
annapānena tappayiṁ;
Bhuttāviṁ kālamaññāya,
idaṁ vacanamabraviṁ.
472. 489 Kīto satasahassena,
tattakeneva kārito;
Sobhano nāma ārāmo,
sampaṭiccha tuvaṁ muni.
473. 490 Iminārāmadānena,
cetanāpaṇidhīhi ca;
Bhave nibbattamānohaṁ,
labhāmi mama patthitaṁ.
474. 491 Paṭiggahetvā sambuddho,
saṁghārāmaṁ sumāpitaṁ;
Bhikkhusaṁghe nisīditvā,
idaṁ vacanamabravi.
475. 492 Yo so buddhassa pādāsi,
saṁghārāmaṁ sumāpitaṁ;
Tamahaṁ kittayissāmi,
suṇātha mama bhāsato.
476. 493 Hatthī assā rathā pattī,
senā ca caturaṅginī;
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
saṁghārāmassidaṁ phalaṁ.
477. 494 Saṭṭhi tūrasahassāni[142],
bheriyo samalaṅkatā;
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
saṁghārāmassidaṁ phalaṁ. [141]
478. 495 Chaḷasītisahassāni,
nāriyo samalaṅkatā;
Vicittavatthābharaṇā,
āmuttamaṇikuṇḍalā.
479. 496 Aḷārapamhā hasulā,
susaññā tanumajjhimā;
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
saṁghārāmassidaṁ phalaṁ.
480. 497 Tiṁsakappasahassāni,
devaloke ramissati;
Sahassakkhattuṁ devindo,
devarajjaṁ karissati.
481. 498 Devarājena pattabbaṁ,
sabbaṁ paṭilabhissati;
Anūnabhogo hutvāna,
devarajjaṁ karissati.
482. 499 Sahassakkhattuṁ cakkavattī,
rājā raṭṭhe bhavissati;
Pathabyā rajjaṁ vipulaṁ,
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.
483. 500 Kappasatasahassamhi,
okkākakulasambhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.
484. 501 Tassa dhammesu dāyādo,
oraso dhammanimmito;
Upāli nāma nāmena,
hessati satthu sāvako.
485. 502 Vinaye pāramiṁ patvā,
ṭhānāṭhāne ca kovido;
Jinasāsanaṁ dhārento,
viharissatināsavo.
486. 503 Sabbametaṁ abhiññāya,
gotamo sakyapuṅgavo;
Bhikkhusaṁghe nisīditvā,
etadagge ṭhapessati.
487. 504 Aparimeyyupādāya,
patthemi tava sāsanaṁ;
So me attho anuppatto,
sabbasaṁyojanakkhayo.
488. 505 Yathā sūlāvuto poso,
rājadaṇḍena tajjito;
Sūle sātaṁ avindanto,
parimuttiṁva icchati.
489. 506 Tathevāhaṁ mahāvīra,
bhavadaṇḍena tajjito;
Kammasūlāvuto santo,
pipāsāvedanaṭṭito.
490. 507 Bhave sātaṁ na vindāmi,
ḍayhanto tīhi aggibhi;
Parimuttiṁ gavesāmi,
yathāpi rājadaṇḍito.
491. 508 Yathā visādo puriso,
visena paripīḷito;
Agadaṁ so gaveseyya,
visaghātāyupāyanaṁ. [143]
492. 509 Gavesamāno passeyya,
agadaṁ visaghātakaṁ;
Taṁ pivitvā sukhī assa,
visamhā parimuttiyā.
493. 510 Tathevāhaṁ mahāvīra,
yathā visahato naro;
Sampīḷito avijjāya,
saddhammāgadamesahaṁ.
494. 511 Dhammāgadaṁ gavesanto,
addakkhiṁ sakyasāsanaṁ;
Aggaṁ sabbosadhānaṁ taṁ,
sabbasallavinodanaṁ.
495. 512 Dhammosadhaṁ pivitvāna,
visaṁ sabbaṁ samūhaniṁ;
Ajarāmaraṁ sītibhāvaṁ,
nibbānaṁ phassayiṁ ahaṁ.
496. 513 Yathā bhūtaṭṭito poso,
bhūtaggāhena pīḷito;
Bhūtavejjaṁ gaveseyya,
bhūtasmā parimuttiyā.
497. 514 Gavesamāno passeyya,
bhūtavijjāsu kovidaṁ;
Tassa so vihane bhūtaṁ,
samūlañca vināsaye.
498. 515 Tathevāhaṁ mahāvīra,
tamaggāhena pīḷito;
Ñāṇālokaṁ gavesāmi,
tamato parimuttiyā.
499. 516 Athaddasaṁ sakyamuniṁ,
kilesatamasodhanaṁ;
So me tamaṁ vinodesi,
bhūtavejjova bhūtakaṁ.
500. 517 Saṁsārasotaṁ sañchindiṁ,
taṇhāsotaṁ nivārayiṁ;
Bhavaṁ ugghāṭayiṁ sabbaṁ,
bhūtavejjova mūlato.
501. 518 Garuḷo yathā opatati,
pannagaṁ bhakkhamattano;
Samantā yojanasataṁ,
vikkhobheti mahāsaraṁ.
502. 519 Pannagaṁ so gahetvāna,
adhosīsaṁ viheṭhayaṁ;
Ādāya so pakkamati,
yenakāmaṁ vihaṅgamo.
503. 520 Tathevāhaṁ mahāvīra,
yathāpi garuḷo balī;
Asaṅkhataṁ gavesanto,
dose vikkhālayiṁ ahaṁ.
504. 521 Diṭṭho ahaṁ dhammavaraṁ,
santipadamanuttaraṁ;
Ādāya viharāmetaṁ,
garuḷo pannagaṁ yathā.
505. 522 Āsāvatī nāma latā,
jātā cittalatāvane;
Tassā vassasahassena,
ekaṁ nibbattate phalaṁ.
506. 523 Taṁ devā payirupāsanti,
tāvadūraphale sati;
Devānaṁ sā piyā evaṁ,
āsāvatī latuttamā.
507. 524 Satasahassupādāya,
tāhaṁ paricare muni;
Sāyaṁ pātaṁ namassāmi,
devā āsāvatiṁ yathā.
508. 525 Avañjhā pāricariyā,
amoghā ca namassanā;
Dūrāgatampi maṁ santaṁ,
khaṇoyaṁ na virādhayi.
509. 526 Paṭisandhiṁ na passāmi,
vicinanto bhave ahaṁ;
Nirūpadhi vippamutto[144],
upasanto carāmahaṁ.
510. 527 Yathāpi padumaṁ nāma,
sūriyaraṁsena pupphati;
Tathevāhaṁ mahāvīra,
buddharaṁsena pupphito.
511. 528 Yathā balākayonimhi,
na vijjati pumo[145] sadā;
Meghesu gajjamānesu,
gabbhaṁ gaṇhanti tā sadā.
512. 529 Cirampi gabbhaṁ dhārenti,
yāva megho na gajjati;
Bhārato parimuccanti,
yadā megho pavassati.
513. 530 Padumuttarabuddhassa,
dhammameghena gajjato;
Saddena dhammameghassa,
dhammagabbhaṁ agaṇhahaṁ.
514. 531 Satasahassupādāya,
puññagabbhaṁ dharemahaṁ;
Nappamuccāmi bhārato,
dhammamegho na gajjati.
515. 532 Yadā tuvaṁ sakyamuni,
ramme kapilavatthave;
Gajjasi dhammameghena,
bhārato parimuccahaṁ.
516. 533 Suññataṁ animittañca,
Tathāppaṇihitampi ca;
Caturo ca phale sabbe,
Dhammevaṁ vijanayiṁ ahaṁ[146].
534 Dutiyabhāṇavāraṁ.
517. 535 Aparimeyyupādāya,
patthemi tava sāsanaṁ;
So me attho anuppatto,
santipadamanuttaraṁ.
518. 536 Vinaye pāramiṁ patto,
yathāpi pāṭhiko isi;
Na me samasamo atthi,
dhāremi sāsanaṁ ahaṁ.
519. 537 Vinaye khandhake cāpi,
tikacchede ca pañcame[147];
Ettha me vimati natthi,
akkhare byañjanepi vā.
520. 538 Niggahe paṭikamme ca,
ṭhānāṭhāne ca kovido;
Osāraṇe vuṭṭhāpane,
sabbattha pāramiṁ gato.
521. 539 Vinaye khandhake vāpi,
nikkhipitvā padaṁ ahaṁ;
Ubhato viniveṭhetvā,
rasato osareyyahaṁ.
522. 540 Niruttiyā sukusalo,
atthānatthe ca kovido;
Anaññātaṁ mayā natthi,
ekaggo satthu sāsane.
523. 541 Rūpadakkho ahaṁ ajja,
sakyaputtassa sāsane;
Kaṅkhaṁ sabbaṁ vinodemi,
chindāmi sabbasaṁsayaṁ. [148]
524. 542 Padaṁ anupadañcāpi,
akkharañcāpi byañjanaṁ;
Nidāne pariyosāne,
sabbattha kovido ahaṁ.
525. 543 Yathāpi rājā balavā,
niggaṇhitvā parantape;
Vijinitvāna saṅgāmaṁ,
nagaraṁ tattha māpaye.
526. 544 Pākāraṁ parikhañcāpi,
esikaṁ dvārakoṭṭhakaṁ;
Aṭṭālake ca vividhe,
kāraye nagare bahū.
527. 545 Siṅghāṭakaṁ caccarañca,
suvibhattantarāpaṇaṁ;
Kārayeyya sabhaṁ tattha,
atthānatthavinicchayaṁ.
528. 546 Nigghātatthaṁ amittānaṁ,
chiddāchiddañca jānituṁ;
Balakāyassa rakkhāya,
senāpaccaṁ ṭhapeti[149] so.
529. 547 Ārakkhatthāya bhaṇḍassa,
nidhānakusalaṁ naraṁ;
Mā me bhaṇḍaṁ vinassīti,
bhaṇḍarakkhaṁ ṭhapeti[150] so.
530. 548 Mamatto hoti yo[152] rañño,
vuddhiṁ yassa ca icchati;
Tassādhikaraṇaṁ deti,
mittassa paṭipajjituṁ. [151]
531. 549 Uppātesu nimittesu,
lakkhaṇesu ca kovidaṁ;
Ajjhāyakaṁ mantadharaṁ,
porohicce ṭhapeti so.
532. 550 Etehaṅgehi sampanno,
khattiyoti pavuccati;
Sadā rakkhanti rājānaṁ,
cakkavākova dukkhitaṁ.
533. 551 Tatheva tvaṁ mahāvīra,
hatāmittova khattiyo;
Sadevakassa lokassa,
dhammarājāti vuccati.
534. 552 Titthiye nihanitvāna[153],
mārañcāpi sasenakaṁ;
Tamandhakāraṁ vidhamitvā,
dhammanagaraṁ amāpayi.
535. 553 Sīlaṁ pākārakaṁ tattha,
ñāṇaṁ te dvārakoṭṭhakaṁ;
Saddhā te esikā vīra,
dvārapālo ca saṁvaro.
536. 554 Satipaṭṭhānamaṭṭālaṁ,
paññā te caccaraṁ mune;
Iddhipādañca siṅghāṭaṁ,
dhammavīthi sumāpitā[154].
537. 555 Suttantaṁ abhidhammañca,
vinayañcāpi kevalaṁ;
Navaṅgaṁ buddhavacanaṁ,
esā dhammasabhā tava.
538. 556 Suññataṁ animittañca,
vihārañcappaṇīhitaṁ;
Āneñjañca nirodho ca,
esā dhammakuṭī tava.
539. 557 Paññāya aggo nikkhitto[155],
paṭibhāne ca kovido;
Sāriputtoti nāmena,
dhammasenāpatī tava.
540. 558 Cutūpapātakusalo,
iddhiyā pāramiṁ gato;
Kolito nāma nāmena,
porohicco tavaṁ mune.
541. 559 Porāṇakavaṁsadharo,
uggatejo durāsado;
Dhutavādīguṇenaggo,
akkhadasso tavaṁ mune.
542. 560 Bahussuto dhammadharo,
Sabbapāṭhī ca sāsane;
Ānando nāma nāmena,
Dhammārakkho tavaṁ mune. [156]
543. 561 Ete sabbe atikkamma,
pamesi bhagavā mamaṁ;
Vinicchayaṁ me pādāsi,
vinaye viññudesitaṁ.
544. 562 Yo koci vinaye pañhaṁ,
pucchati buddhasāvako;
Tattha me cintanā natthi,
taññevatthaṁ kathemahaṁ.
545. 563 Yāvatā buddhakhettamhi,
ṭhapetvā taṁ mahāmuni;
Vinaye mādiso natthi,
kuto bhiyyo bhavissati.
546. 564 Bhikkhusaṁghe nisīditvā,
evaṁ gajjati gotamo;
Upālissa samo natthi,
vinaye khandhakesu ca.
547. 565 Yāvatā buddhabhaṇitaṁ,
navaṅgaṁ satthusāsanaṁ;
Vinayogadhaṁ taṁ[157] sabbaṁ,
vinayamūlapassino. [158]
548. 566 Mama kammaṁ saritvāna,
gotamo sakyapuṅgavo;
Bhikkhusaṁghe nisīditvā,
etadagge ṭhapesi maṁ.
549. 567 Satasahassupādāya,
imaṁ ṭhānaṁ apatthayiṁ;
So me attho anuppatto,
vinaye pāramiṁ gato.
550. 568 Sakyānaṁ nandijanano,
kappako āsahaṁ pure;
Vijahitvāna taṁ jātiṁ,
putto jāto mahesino.
551. 569 Ito dutiyake kappe,
Añjaso nāma khattiyo;
Anantatejo amitayaso,
Bhūmipālo mahaddhano.
552. 570 Tassa rañño ahaṁ putto,
candano nāma khattiyo;
Jātimadenupatthaddho,
yasabhogamadena ca.
553. 571 Nāgasatasahassāni,
sabbālaṅkārabhūsitā;
Tidhāpabhinnā mātaṅgā,
parivārenti maṁ sadā.
554. 572 Sabalehi paretohaṁ,
uyyānaṁ gantukāmako;
Āruyha sirikaṁ nāgaṁ,
nagarā nikkhamiṁ tadā.
555. 573 Caraṇena ca sampanno,
guttadvāro susaṁvuto;
Devalo nāma sambuddho,
āgacchi purato mama.
556. 574 Pesetvā sirikaṁ nāgaṁ,
buddhaṁ āsādayiṁ tadā;
Tato sañjātakopo so[159],
nāgo nuddharate padaṁ.
557. 575 Nāgaṁ duṭṭhamanaṁ[160] disvā,
buddhe kodhaṁ akāsahaṁ;
Vihesayitvā sambuddhaṁ,
uyyānaṁ agamāsahaṁ.
558. 576 Sātaṁ tattha na vindāmi,
siro pajjalito yathā;
Pariḷāhena ḍayhāmi,
macchova baḷisādako.
559. 577 Sasāgarantā pathavī,
ādittā viya hoti me;
Pitu santikupāgamma,
idaṁ vacanamabraviṁ.
560. 578 Āsīvisaṁva kupitaṁ,
aggikkhandhaṁva āgataṁ;
Mattaṁva kuñjaraṁ dantiṁ,
yaṁ sayambhumasādayiṁ.
561. 579 Āsādito mayā buddho,
ghoro uggatapo jino;
Purā sabbe vinassāma,
khamāpessāma taṁ muniṁ.
562. 580 No ce taṁ nijjhāpessāma,
attadantaṁ samāhitaṁ;
Orena sattadivasā,
raṭṭhaṁ me vidhamissati.
563. 581 Sumekhalo kosiyo ca,
siggavo cāpi sattako[161];
Āsādayitvā isayo,
duggatā te saraṭṭhakā.
564. 582 Yadā kuppanti isayo,
saññatā brahmacārino;
Sadevakaṁ vināsenti,
sasāgaraṁ sapabbataṁ.
565. 583 Tiyojanasahassamhi,
purise sannipātayiṁ;
Accayaṁ desanatthāya,
sayambhuṁ upasaṅkamiṁ.
566. 584 Allavatthā allasirā,
sabbeva pañjalīkatā;
Buddhassa pāde nipatitvā,
idaṁ vacanamabravuṁ[162].
567. 585 Khamassu tvaṁ mahāvīra,
abhiyācati taṁ jano;
Pariḷāhaṁ vinodehi,
mā no raṭṭhaṁ vināsaya.
568. 586 Sadevamānusā sabbe,
sadānavā sarakkhasā;
Ayomayena kūṭena,
siraṁ bhindeyyu me sadā.
569. 587 Dake aggi na saṇṭhāti,
bījaṁ sele na rūhati;
Agade kimi na saṇṭhāti,
kopo buddhe na jāyati. [163]
570. 588 Yathā ca bhūmi acalā,
appameyyo ca sāgaro;
Anantako ca ākāso,
evaṁ buddhā akhobhiyā.
571. 589 Sadā khantā mahāvīrā,
khamitā ca tapassino;
Khantānaṁ khamitānañca,
gamanaṁ taṁ[164] na vijjati.
572. 590 Idaṁ vatvāna sambuddho,
pariḷāhaṁ vinodayaṁ;
Mahājanassa purato,
nabhaṁ abbhuggami tadā.
573. 591 Tena kammenahaṁ vīra,
hīnattaṁ ajjhupāgato;
Samatikkamma taṁ jātiṁ,
pāvisiṁ abhayaṁ puraṁ.
574. 592 Tadāpi maṁ mahāvīra,
ḍayhamānaṁ susaṇṭhitaṁ;
Pariḷāhaṁ vinodesi,
sayambhuñca khamāpayiṁ.
575. 593 Ajjāpi maṁ mahāvīra,
ḍayhamānaṁ tihaggibhi;
Nibbāpesi tayo aggī,
sītibhāvañca pāpayī[165].
576. 594 Yesaṁ sotāvadhānatthi,
suṇātha mama bhāsato;
Atthaṁ tumhaṁ pavakkhāmi,
yathā diṭṭhaṁ padaṁ mama.
577. 595 Sayambhuṁ taṁ vimānetvā,
santacittaṁ samāhitaṁ;
Tena kammenahaṁ ajja,
jātomhi nīcayoniyaṁ.
578. 596 Mā vo khaṇaṁ virādhetha,
khaṇātītā hi socare;
Sadatthe vāyameyyātha,
khaṇo vo paṭipādito.
579. 597 Ekaccānañca vamanaṁ,
ekaccānaṁ virecanaṁ;
Visaṁ halāhalaṁ eke,
ekaccānañca osadhaṁ.
580. 598 Vamanaṁ paṭipannānaṁ,
phalaṭṭhānaṁ virecanaṁ;
Osadhaṁ phalalābhīnaṁ,
puññakkhettaṁ gavesinaṁ.
581. 599 Sāsanena viruddhānaṁ,
visaṁ halāhalaṁ yathā;
Āsīviso diṭṭhaviso[166],
evaṁ jhāpeti taṁ naraṁ.
582. 600 Sakiṁ pītaṁ halāhalaṁ,
uparundhati jīvitaṁ;
Sāsanena virujjhitvā,
kappakoṭimhi ḍayhati.
583. 601 Khantiyā avihiṁsāya,
mettacittavatāya ca;
Sadevakaṁ so tāreti,
tasmā vo avirodhiyā[167].
584. 602 Lābhālābhe na sajjanti,
sammānanavimānane;
Pathavīsadisā buddhā,
tasmā te na virodhiyā[168].
585. 603 Devadatte ca vadhake,
core aṅgulimālake;
Rāhule dhanapāle ca,
sabbesaṁ samako muni.
586. 604 Etesaṁ paṭigho natthi,
rāgomesaṁ na vijjati;
Sabbesaṁ samako buddho,
vadhakassorasassa ca.
587. 605 Panthe disvāna kāsāvaṁ,
chaḍḍitaṁ mīḷhamakkhitaṁ;
Sirasmiṁ añjaliṁ katvā,
vanditabbaṁ isiddhajaṁ.
588. 606 Abbhatītā ca ye buddhā,
vattamānā anāgatā;
Dhajenānena sujjhanti,
tasmā ete namassiyā.
589. 607 Satthukappaṁ suvinayaṁ,
dhāremi hadayenahaṁ;
Namassamāno vinayaṁ,
viharissāmi sabbadā.
590. 608 Vinayo āsayo mayhaṁ,
vinayo ṭhānacaṅkamaṁ;
Kappemi vinaye vāsaṁ,
vinayo mama gocaro.
591. 609 Vinaye pāramippatto,
samathe cāpi kovido;
Upāli taṁ mahāvīra,
pāde vandati satthuno.
592. 610 [169] So ahaṁ vicarissāmi,
gāmā gāmaṁ purā puraṁ;
Namassamāno sambuddhaṁ,
dhammassa ca sudhammataṁ.
593. 611 Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
bhavā sabbe samūhatā;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavo.
594. 612 Svāgataṁ vata me āsi,
buddhaseṭṭhassa santike;
Tisso vijjā anuppattā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
595. 613 Paṭisambhidā catasso,
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.
614 Itthaṁ sudaṁ āyasmā upāli thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
615 Upālittherassāpadānaṁ chaṭṭhaṁ.
- ekasikhā: ekabhikkhā (ka-ma) (Word Variant) ↩
- buddhasāvakā: gotamabuddhasāvakā (pā1) sabbatthapi evameva (Word Variant) ↩
- padumuttaranāmako: ... nāyako (sī, syā2, syā3, pā1) (Word Variant) ↩
- ca: seṭṭhe va (pā1), heṭṭhā ca (ka-ma) (Word Variant) ↩
- Kiṇitvā: kītvā (sī), katvā (syā2, syā3, pā1), kitvā (ka-ma) (Word Variant) ↩
- Satasahassenāvāsaṁ: āvāsaṁ satasahassena (sī), āvāsasatasahasse (ka-sī), āvāse satasahasse (syā2, syā3), āvāsasatasahassena (pā1) (Word Variant) ↩
- māpayitvā: vepullataṁ pāpayitvā (sī, pā1), vepullataṁ māpayitvā (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- vīra: te vīra (sī, pā1), taṁ dhīra (syā2, syā3), ka-sī, cha1-2 (Word Variant) ↩
- Saṭṭhi: saṭṭhī (syā2, syā3), saṭṭhiṁ (pā1) (Word Variant) ↩
- tūrasahassāni: turiyasahassāni (sī, syā2, syā3, pā1) (Word Variant) ↩
- visaghātāyupāyanaṁ: visaghātāyupālanaṁ (sī, cha1), visaghātāyupāyaso (pā1) (Word Variant) ↩
- vippamutto: vippayutto (ka-ma) (Word Variant) ↩
- pumo: pumā (sī, syā2, syā3, pā1) (Word Variant) ↩
- ahaṁ: dhamme vijanayiṁ ahaṁ (sī), dhammaṁ vijaṭi taṁpihaṁ (syā2, syā3), dhamme va vijaṭāyahaṁ (pā1), dhammevaṁ vijaṭayiṁ (aṭṭha.) balākānaṁ vijāyanūpamāya saṁsandetvā attho (Word Variant) ↩
- pañcame: pañcake (syā2, syā3, pā1, cha1) (Word Variant) ↩
- Rūpadakkho: rūpadakkhe (aṭṭha.), rūparakkho (?) 28Mi:882 dhammanagarādhikāre (Word Variant) ↩
- ṭhapeti: thapesi (ka-sī, ka-ma) (Word Variant) ↩
- ṭhapeti: thapesi (ka-sī, ka-ma) (Word Variant) ↩
- Mamatto: māmako (sī, pā1), mamattho (ka-sī), samaggo (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- yo: so (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- nihanitvāna: nīharitvāna (ka-sī, syā2, syā3, ka-ma) (Word Variant) ↩
- sumāpitā: sumāpitaṁ (syā2, syā3, pā1) aṭṭha. (Word Variant) ↩
- nikkhitto: agganikkhitto (sī) (Word Variant) ↩
- Dhammārakkho: dhammarakkho (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- taṁ: vinayogadhitaṁ (sī, pā1), vinaye kathitaṁ (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- vinayamūlapassino: vinayamūlanti passato (sī), vinayamūlakapassino (ka-sī) (Word Variant) ↩
- so: sañjātakopova (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- duṭṭhamanaṁ: ruṇṇamanaṁ (ka-sī, cha1), ruddhapadaṁ (?) (Word Variant) ↩
- sattako: sattuko (sī, pā1) (Word Variant) ↩
- vacanamabravuṁ: mabraviṁ (ka-ma) (Word Variant) ↩
- Dake: udake (sī, syā2, syā3, pā1) (Word Variant) ↩
- taṁ: vo (syā2, syā3, pā1) (Word Variant) ↩
- pāpayī: pāpayiṁ (syā2, syā3, cha1), pāpayi (pā1) (Word Variant) ↩
- diṭṭhaviso: duṭṭhaviso (syā2, syā3), daṭṭhaviso (pā1) (Word Variant) ↩
- avirodhiyā: vo avirodhiyo (sī), te avirodhiyā (syā2, syā3), vo avirādhiyā (cha1) (Word Variant) ↩
- virodhiyā: te na virādhiyā (cha1) (Word Variant) ↩
- 12S1:1512; 18Sn:223; 20Ap1:5428 (Cross Reference) ↩