Toggle theme
Tipitaka2500tipitaka2500.github.io

6 Sumanabuddhavaṃsa

6. สุมนพุท์ธวํส

Sumanabuddhavaṃsa

1. 376 “Maṅgalassa aparena,
sumano nāma nāyako;
Sabbadhammehi asamo,
sabbasattānamuttamo.

2. 377 Tadā amatabheriṁ so,
āhanī mekhale pure;
Dhammasaṅkhasamāyuttaṁ,
navaṅgaṁ jinasāsanaṁ.

3. 378 Nijjinitvā kilese so,
patvā sambodhimuttamaṁ;
Māpesi nagaraṁ satthā,
saddhammapuravaruttamaṁ.

4. 379 Nirantaraṁ akuṭilaṁ,
ujuṁ vipulavitthataṁ;
Māpesi so mahāvīthiṁ,
satipaṭṭhānavaruttamaṁ.

5. 380 Phale cattāri sāmaññe,
catasso paṭisambhidā;
Chaḷabhiññāṭṭhasamāpattī,
pasāresi tattha vīthiyaṁ.

6. 381 Ye appamattā akhilā,
hirivīriyehupāgatā;
Te te ime guṇavare,
ādiyanti yathā sukhaṁ.

7. 382 Evametena yogena,
uddharanto mahājanaṁ;
Bodhesi paṭhamaṁ satthā,
koṭisatasahassiyo.

8. 383 Yamhi kāle mahāvīro,
ovadī titthiye gaṇe;
Koṭisahassābhisamiṁsu,
dutiye dhammadesane. [47]

9. 384 Yadā devā manussā ca,
samaggā ekamānasā;
Nirodhapañhaṁ pucchiṁsu,
saṁsayañcāpi mānasaṁ.

10. 385 Tadāpi dhammadesane,
nirodhaparidīpane;
Navutikoṭisahassānaṁ,
tatiyābhisamayo ahu.

11. 386 Sannipātā tayo āsuṁ,
sumanassa mahesino;
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ,
santacittāna tādinaṁ.

12. 387 Vassaṁvutthassa bhagavato,
abhighuṭṭhe pavāraṇe;
Koṭisatasahassehi,
pavāresi tathāgato.

13. 388 Tatoparaṁ sannipāte,
vimale kañcanapabbate;
Navutikoṭisahassānaṁ,
dutiyo āsi samāgamo.

14. 389 Yadā sakko devarājā,
buddhadassanupāgami;
Asītikoṭisahassānaṁ,
tatiyo āsi samāgamo.

15. 390 Ahaṁ tena samayena,
nāgarājā mahiddhiko;
Atulo nāma nāmena,
ussannakusalasañcayo.

16. 391 Tadāhaṁ nāgabhavanā,
nikkhamitvā sañātibhi;
Nāgānaṁ dibbaturiyehi,
sasaṁghaṁ jinamupaṭṭhahiṁ.

17. 392 Koṭisatasahassānaṁ,
annapānena tappayiṁ;
Paccekadussayugaṁ datvā,
saraṇaṁ tamupāgamiṁ.

18. 393 Sopi maṁ buddho byākāsi,
sumano lokanāyako;
‘Aparimeyyito kappe,
ayaṁ buddho bhavissati.

19. 394 Padhānaṁ padahitvāna,
…pe…
hessāma sammukhā imaṁ’.

20. 395 Tassāpi vacanaṁ sutvā,
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ;
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ,
dasapāramipūriyā.

21. 396 Nagaraṁ mekhalaṁ nāma[48],
sudatto nāma khattiyo;
Sirimā nāma janikā,
sumanassa mahesino.

22. 397 Navavassasahassāni,
agāraṁ ajjha so vasi;
Cando sucando vaṭaṁso ca,
tayo pāsādamuttamā.

23. 398 Tesaṭṭhisatasahassāni,
nāriyo samalaṅkatā;
Vaṭaṁsikā nāma nārī,
anūpamo nāma atrajo.

24. 399 Nimitte caturo disvā,
hatthiyānena nikkhami;
Anūnadasamāsāni,
padhānaṁ padahī jino.

25. 400 Brahmunā yācito santo,
sumano lokanāyako;
Vatti cakkaṁ mahāvīro,
mekhale puramuttame.

26. 401 Saraṇo bhāvitatto ca,
ahesuṁ aggasāvakā;
Udeno nāmupaṭṭhāko,
sumanassa mahesino.

27. 402 Soṇā ca upasoṇā ca,
ahesuṁ aggasāvikā;
Sopi buddho amitayaso,
nāgamūle abujjhatha.

28. 403 Varuṇo ceva saraṇo ca,
ahesuṁ aggupaṭṭhakā;
Cālā ca upacālā ca,
ahesuṁ aggupaṭṭhikā.

29. 404 Uccattanena so buddho,
navutihatthamuggato;
Kañcanagghiyasaṅkāso,
dasasahassī virocati. [49]

30. 405 Navutivassasahassāni,
āyu vijjati tāvade;
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
tāresi janataṁ bahuṁ.

31. 406 Tāraṇīye tārayitvā,
bodhanīye ca bodhayi;
Parinibbāyi sambuddho,
uḷurājāva atthami.

32. 407 Te ca khīṇāsavā bhikkhū,
so ca buddho asādiso;
Atulappabhaṁ dassayitvā,
nibbutā ye mahāyasā.

33. 408 Tañca ñāṇaṁ atuliyaṁ,
Tāni ca atulāni ratanāni;
Sabbaṁ tamantarahitaṁ,
Nanu rittā sabbasaṅkhārā.

34. 409 Sumano yasadharo buddho,
Aṅgārāmamhi nibbuto;
Tattheva tassa jinathūpo,
Catuyojanamuggato”ti. (403)

410 Sumanassa bhagavato vaṁso catuttho.


  1. Koṭisahassābhisamiṁsu: koṭisatasahassāni (syā2, syā3, kaṃ), koṭisatasahassānaṁ (ka-ma) (Word Variant) ↩
  2. nāma: mekhalaṁ nāma nagaraṁ (sī, syā2, syā3, pā1-2) (Word Variant) ↩
  3. Uccattanena: uccatarena (pā1, ka-ma) (Word Variant) ↩