2 Sumedhapatthanākathā

Sumedhapatthanākathā

1. 84 ^[13] “Kappe ca satasahasse,
caturo ca asaṅkhiye;
Amaraṁ nāma nagaraṁ,
dassaneyyaṁ manoramaṁ.

2. 85 Dasahi saddehi avivittaṁ,
Annapānasamāyutaṁ;
Hatthisaddaṁ assasaddaṁ,
Bherisaṅkharathāni ca;
Khādatha pivatha ceva,
Annapānena ghositaṁ.

3. 86 Nagaraṁ sabbaṅgasampannaṁ,
sabbakammamupāgataṁ;
Sattaratanasampannaṁ,
nānājanasamākulaṁ;
Samiddhaṁ devanagaraṁva,
āvāsaṁ puññakamminaṁ.

4. 87 Nagare amaravatiyā,
sumedho nāma brāhmaṇo;
Anekakoṭisannicayo,
pahūtadhanadhaññavā.

5. 88 Ajjhāyako mantadharo,
tiṇṇaṁ vedāna pāragū;
Lakkhaṇe itihāse ca,
sadhamme pāramiṁ gato.

6. 89 Rahogato nisīditvā,
evaṁ cintesahaṁ tadā;
‘Dukkho punabbhavo nāma,
sarīrassa ca bhedanaṁ.

7. 90 Jātidhammo jarādhammo,
Byādhidhammo sahaṁ^[14] tadā;
Ajaraṁ amataṁ khemaṁ,
Pariyesissāmi nibbutiṁ.

8. 91 Yaṁnūnimaṁ pūtikāyaṁ,
nānākuṇapapūritaṁ;
Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṁ,
anapekkho anatthiko.

9. 92 Atthi hehiti so maggo,
na so sakkā na hetuye;
Pariyesissāmi taṁ maggaṁ,
bhavato parimuttiyā.

10. 93 Yathāpi dukkhe vijjante,
sukhaṁ nāmapi vijjati;
Evaṁ bhave vijjamāne,
vibhavopi icchitabbako.

11. 94 Yathāpi uṇhe vijjante,
aparaṁ vijjati sītalaṁ;
Evaṁ tividhaggi vijjante,
nibbānaṁ icchitabbakaṁ.

12. 95 Yathāpi pāpe vijjante,
kalyāṇamapi vijjati;
Evamevaṁ jāti vijjante,
ajātipicchitabbakaṁ. ^[15]

13. 96 Yathā gūthagato puriso,
taḷākaṁ disvāna pūritaṁ;
Na gavesati taṁ taḷākaṁ,
na doso taḷākassa so.

14. 97 Evaṁ kilesamaladhovaṁ,
vijjante amatantaḷe;
Na gavesati taṁ taḷākaṁ,
na doso amatantaḷe.

15. 98 Yathā arīhi pariruddho,
vijjante gamanampathe;
Na palāyati so puriso,
na doso añjasassa so.

16. 99 Evaṁ kilesapariruddho,
vijjamāne sive pathe;
Na gavesati taṁ maggaṁ,
na doso sivamañjase.

17. 100 Yathāpi byādhito puriso,
vijjamāne tikicchake;
Na tikicchāpeti taṁ byādhiṁ,
na doso so tikicchake.

18. 101 Evaṁ kilesabyādhīhi,
Dukkhito paripīḷito;
Na gavesati taṁ ācariyaṁ,
Na doso so vināyake.

19. 102 Yathāpi kuṇapaṁ puriso,
kaṇṭhe baddhaṁ jigucchiya;
Mocayitvāna gaccheyya,
sukhī serī sayaṁvasī.

20. 103 Tathevimaṁ pūtikāyaṁ,
nānākuṇapasañcayaṁ;
Chaḍḍayitvāna gaccheyyaṁ,
anapekkho anatthiko.

21. 104 Yathā uccāraṭṭhānamhi,
karīsaṁ naranāriyo;
Chaḍḍayitvāna gacchanti,
anapekkhā anatthikā.

22. 105 Evamevāhaṁ imaṁ kāyaṁ,
nānākuṇapapūritaṁ;
Chaḍḍayitvāna gacchissaṁ,
vaccaṁ katvā yathā kuṭiṁ.

23. 106 Yathāpi jajjaraṁ nāvaṁ,
paluggaṁ udagāhiniṁ^[16];
Sāmī chaḍḍetvā gacchanti,
anapekkhā anatthikā.

24. 107 Evamevāhaṁ imaṁ kāyaṁ,
navacchiddaṁ dhuvassavaṁ;
Chaḍḍayitvāna gacchissaṁ,
jiṇṇanāvaṁva sāmikā.

25. 108 Yathāpi puriso corehi,
gacchanto bhaṇḍamādiya;
Bhaṇḍacchedabhayaṁ disvā,
chaḍḍayitvāna gacchati.

26. 109 Evamevaṁ ayaṁ kāyo,
mahācorasamo viya;
Pahāyimaṁ gamissāmi,
kusalacchedanā bhayā’.

27. 110 Evāhaṁ cintayitvāna,
nekakoṭisataṁ dhanaṁ;
Nāthānāthānaṁ datvāna,
himavantamupāgamiṁ.

28. 111 Himavantassāvidūre,
dhammiko nāma pabbato;
Assamo sukato mayhaṁ,
paṇṇasālā sumāpitā.

29. 112 Caṅkamaṁ tattha māpesiṁ,
pañcadosavivajjitaṁ;
Aṭṭhaguṇasamupetaṁ,
abhiññābalamāhariṁ.

30. 113 Sāṭakaṁ pajahiṁ tattha,
navadosamupāgataṁ;
Vākacīraṁ nivāsesiṁ,
dvādasaguṇamupāgataṁ.

31. 114 Aṭṭhadosasamākiṇṇaṁ,
pajahiṁ paṇṇasālakaṁ;
Upāgamiṁ rukkhamūlaṁ,
guṇe dasahupāgataṁ.

32. 115 Vāpitaṁ ropitaṁ dhaññaṁ,
pajahiṁ niravasesato;
Anekaguṇasampannaṁ,
pavattaphalamādiyiṁ.

33. 116 Tatthappadhānaṁ padahiṁ,
nisajjaṭṭhānacaṅkame;
Abbhantaramhi sattāhe,
abhiññābalapāpuṇiṁ.

34. 117 Evaṁ me siddhippattassa,
vasībhūtassa sāsane;
Dīpaṅkaro nāma jino,
uppajji lokanāyako.

35. 118 Uppajjante ca jāyante,
bujjhante dhammadesane;
Caturo nimitte nāddasaṁ,
jhānaratisamappito.

36. 119 Paccantadesavisaye,
nimantetvā tathāgataṁ;
Tassa āgamanaṁ maggaṁ,
sodhenti tuṭṭhamānasā.

37. 120 Ahaṁ tena samayena,
nikkhamitvā sakassamā;
Dhunanto vākacīrāni,
gacchāmi ambare tadā.

38. 121 Vedajātaṁ janaṁ disvā,
tuṭṭhahaṭṭhaṁ pamoditaṁ;
Orohitvāna gaganā,
manusse pucchi tāvade.

39. 122 ‘Tuṭṭhahaṭṭho pamudito,
vedajāto mahājano;
Kassa sodhīyati maggo,
añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’.

40. 123 Te me puṭṭhā viyākaṁsu,
‘buddho loke anuttaro;
Dīpaṅkaro nāma jino,
uppajji lokanāyako;
Tassa sodhīyati maggo,
añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’.

41. 124 Buddhotivacanaṁ sutvāna,
pīti uppajji tāvade;
Buddho buddhoti kathayanto,
somanassaṁ pavedayiṁ. ^[17]

42. 125 Tattha ṭhatvā vicintesiṁ,
tuṭṭho saṁviggamānaso;
‘Idha bījāni ropissaṁ,
khaṇo ve mā upaccagā’.

43. 126 ‘Yadi buddhassa sodhetha,
ekokāsaṁ dadātha me;
Ahampi sodhayissāmi,
añjasaṁ vaṭumāyanaṁ’.

44. 127 Adaṁsu te mamokāsaṁ,
sodhetuṁ añjasaṁ tadā;
Buddho buddhoti cintento,
maggaṁ sodhemahaṁ tadā.

45. 128 Aniṭṭhite mamokāse,
dīpaṅkaro mahāmuni;
Catūhi satasahassehi,
chaḷabhiññehi tādihi;
Khīṇāsavehi vimalehi,
paṭipajji añjasaṁ jino.

46. 129 Paccuggamanā vattanti,
vajjanti bheriyo bahū;
Āmoditā naramarū,
sādhukāraṁ pavattayuṁ.

47. 130 Devā manusse passanti,
manussāpi ca devatā;
Ubhopi te pañjalikā,
anuyanti tathāgataṁ.

48. 131 Devā dibbehi turiyehi,
manussā mānusehi ca^[18];
Ubhopi te vajjayantā,
anuyanti tathāgataṁ.

49. 132 Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ,
padumaṁ pārichattakaṁ;
Disodisaṁ okiranti,
ākāsanabhagatā marū. ^[19]

50. 133 Dibbaṁ candanacuṇṇañca,
varagandhañca kevalaṁ;
Disodisaṁ okiranti,
ākāsanabhagatā marū.

51. 134 Campakaṁ saralaṁ nīpaṁ,
nāgapunnāgaketakaṁ;
Disodisaṁ ukkhipanti,
bhūmitalagatā narā.

52. 135 Kese muñcitvāhaṁ tattha,
vākacīrañca cammakaṁ;
Kalale pattharitvāna,
avakujjo nipajjahaṁ.

53. 136 ‘Akkamitvāna maṁ buddho,
saha sissehi gacchatu;
Mā naṁ kalale akkamittha,
hitāya me bhavissati’.

54. 137 Pathaviyaṁ nipannassa,
evaṁ me āsi cetaso;
‘Icchamāno ahaṁ ajja,
kilese jhāpaye mama.

55. 138 Kiṁ me aññātavesena,
dhammaṁ sacchikatenidha;
Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā,
buddho hessaṁ sadevake.

56. 139 Kiṁ me ekena tiṇṇena,
purisena thāmadassinā;
Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā,
santāressaṁ sadevakaṁ.

57. 140 Iminā me adhikārena,
katena purisuttame;
Sabbaññutaṁ pāpuṇitvā,
tāremi janataṁ bahuṁ.

58. 141 Saṁsārasotaṁ chinditvā,
viddhaṁsetvā tayo bhave;
Dhammanāvaṁ samāruyha,
santāressaṁ sadevakaṁ.

59. 142 Manussattaṁ liṅgasampatti,
hetu satthāradassanaṁ;
Pabbajjā guṇasampatti,
adhikāro ca chandatā;
Aṭṭhadhammasamodhānā,
abhinīhāro samijjhati’.

60. 143 Dīpaṅkaro lokavidū,
āhutīnaṁ paṭiggaho;
Ussīsake maṁ ṭhatvāna,
idaṁ vacanamabravi.

61. 144 ‘Passatha imaṁ tāpasaṁ,
jaṭilaṁ uggatāpanaṁ;
Aparimeyyito kappe,
buddho loke bhavissati.

62. 145 Ahu kapilavhayā rammā,
nikkhamitvā tathāgato;
Padhānaṁ padahitvāna,
katvā dukkarakārikaṁ.

63. 146 Ajapālarukkhamūlasmiṁ,
nisīditvā tathāgato;
Tattha pāyāsaṁ paggayha,
nerañjaramupehiti.

64. 147 Nerañjarāya tīramhi,
pāyāsaṁ ada so jino;
Paṭiyattavaramaggena,
bodhimūlamupehiti.

65. 148 Tato padakkhiṇaṁ katvā,
bodhimaṇḍaṁ anuttaro^[20];
Assattharukkhamūlamhi,
bujjhissati mahāyaso.

66. 149 Imassa janikā mātā,
māyā nāma bhavissati;
Pitā suddhodano nāma,
ayaṁ hessati gotamo.

67. 150 Anāsavā vītarāgā,
santacittā samāhitā;
Kolito upatisso ca,
aggā hessanti sāvakā;
Ānando nāmupaṭṭhāko,
upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ. ^[21]

68. 151 Khemā uppalavaṇṇā ca,
aggā hessanti sāvikā;
Anāsavā vītarāgā,
santacittā samāhitā;
Bodhi tassa bhagavato,
assatthoti pavuccati.

69. 152 Citto ca hatthāḷavako^[22],
aggā hessantupaṭṭhakā;
Uttarā nandamātā ca,
aggā hessantupaṭṭhikā’.

70. 153 Idaṁ sutvāna vacanaṁ,
asamassa mahesino;
Āmoditā naramarū,
buddhabījaṁ kira^[23] ayaṁ.

71. 154 Ukkuṭṭhisaddā vattanti,
apphoṭenti hasanti ca;
Katañjalī namassanti,
dasasahassī sadevakā. ^[24]

72. 155 ‘Yadimassa lokanāthassa,
virajjhissāma sāsanaṁ;
Anāgatamhi addhāne,
hessāma sammukhā imaṁ.

73. 156 Yathā manussā nadiṁ tarantā,
Paṭititthaṁ virajjhiya;
Heṭṭhātitthe gahetvāna,
Uttaranti mahānadiṁ.

74. 157 Evamevaṁ mayaṁ sabbe,
yadi muñcāmimaṁ jinaṁ;
Anāgatamhi addhāne,
hessāma sammukhā imaṁ’.

75. 158 Dīpaṅkaro lokavidū,
āhutīnaṁ paṭiggaho;
Mama kammaṁ pakittetvā,
dakkhiṇaṁ pādamuddhari.

76. 159 Ye tatthāsuṁ jinaputtā,
Padakkhiṇamakaṁsu maṁ;
Devā manussā asurā ca,
Abhivādetvāna pakkamuṁ. ^[25]

77. 160 Dassanaṁ me atikkante,
sasaṁghe lokanāyake;
Sayanā vuṭṭhahitvāna,
pallaṅkaṁ ābhujiṁ tadā.

78. 161 Sukhena sukhito homi,
pāmojjena pamodito;
Pītiyā ca abhissanno,
pallaṅkaṁ ābhujiṁ tadā.

79. 162 Pallaṅkena nisīditvā,
evaṁ cintesahaṁ tadā;
‘Vasībhūto ahaṁ jhāne,
abhiññāsu pāramiṅgato^[26].

80. 163 Sahassiyamhi lokamhi,
isayo natthi me samā;
Asamo iddhidhammesu,
alabhiṁ īdisaṁ sukhaṁ’.

81. 164 Pallaṅkābhujane mayhaṁ,
dasasahassādhivāsino;
Mahānādaṁ pavattesuṁ,
‘dhuvaṁ buddho bhavissasi.

82. 165 Yā pubbe bodhisattānaṁ,
pallaṅkavaramābhuje;
Nimittāni padissanti,
tāni ajja padissare.

83. 166 Sītaṁ byapagataṁ hoti,
uṇhañca upasammati;
Tāni ajja padissanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

84. 167 Dasasahassī lokadhātū,
nissaddā honti nirākulā;
Tāni ajja padissanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

85. 168 Mahāvātā na vāyanti,
na sandanti savantiyo;
Tāni ajja padissanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

86. 169 Thalajā dakajā pupphā,
sabbe pupphanti tāvade;
Tepajja pupphitā^[27] sabbe,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

87. 170 Latā vā yadi vā rukkhā,
phalabhārā honti tāvade;
Tepajja phalitā sabbe,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

88. 171 Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā,
ratanā jotanti tāvade;
Tepajja ratanā jotanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

89. 172 Mānussakā ca dibbā ca,
turiyā vajjanti tāvade;
Tepajjubho abhiravanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

90. 173 Vicitrapupphā gaganā,
abhivassanti tāvade;
Tepi ajja pavassanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

91. 174 Mahāsamuddo ābhujati,
dasasahassī pakampati;
Tepajjubho abhiravanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

92. 175 Nirayepi dasasahasse,
aggī nibbanti tāvade;
Tepajja nibbutā aggī,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

93. 176 Vimalo hoti sūriyo,
sabbā dissanti tārakā;
Tepi ajja padissanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

94. 177 Anovaṭṭhena udakaṁ,
mahiyā ubbhijji tāvade;
Tampajjubbhijjate mahiyā,
dhuvaṁ buddho bhavissasi. ^[28]

95. 178 Tārāgaṇā virocanti,
nakkhattā gaganamaṇḍale;
Visākhā candimāyuttā,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

96. 179 Bilāsayā darīsayā,
nikkhamanti sakāsayā;
Tepajja āsayā chuddhā,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

97. 180 Na honti aratī sattānaṁ,
santuṭṭhā honti tāvade;
Tepajja sabbe santuṭṭhā,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

98. 181 Rogā tadupasammanti,
jighacchā ca vinassati;
Tāni ajja padissanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

99. 182 Rāgo tadā tanu hoti,
doso moho vinassati;
Tepajja vigatā sabbe,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

100. 183 Bhayaṁ tadā na bhavati,
ajjapetaṁ padissati;
Tena liṅgena jānāma,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

101. 184 Rajonuddhaṁsati uddhaṁ,
ajjapetaṁ padissati;
Tena liṅgena jānāma,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

102. 185 Aniṭṭhagandho pakkamati,
dibbagandho pavāyati;
Sopajja vāyati gandho,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

103. 186 Sabbe devā padissanti,
ṭhapayitvā arūpino;
Tepajja sabbe dissanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

104. 187 Yāvatā nirayā nāma,
sabbe dissanti tāvade;
Tepajja sabbe dissanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

105. 188 Kuṭṭā kavāṭā selā ca,
na hontāvaraṇā tadā;
Ākāsabhūtā tepajja,
dhuvaṁ buddho bhavissasi. ^[29]

106. 189 Cutī ca upapatti ca,
khaṇe tasmiṁ na vijjati;
Tānipajja padissanti,
dhuvaṁ buddho bhavissasi.

107. 190 Daḷhaṁ paggaṇha vīriyaṁ,
mā nivatta abhikkama;
Mayampetaṁ vijānāma,
dhuvaṁ buddho bhavissasi’.

108. 191 Buddhassa vacanaṁ sutvā,
dasasahassīna cūbhayaṁ;
Tuṭṭhahaṭṭho pamodito,
evaṁ cintesahaṁ tadā.

109. 192 ‘Advejjhavacanā buddhā,
Amoghavacanā jinā;
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ,
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

110. 193 Yathā khittaṁ nabhe leḍḍu,
Dhuvaṁ patati bhūmiyaṁ;
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ,
Vacanaṁ dhuvasassataṁ;
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ,
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

111. 194 Yathāpi sabbasattānaṁ,
Maraṇaṁ dhuvasassataṁ;
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ,
Vacanaṁ dhuvasassataṁ;
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ,
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

112. 195 Yathā rattikkhaye patte,
Sūriyuggamanaṁ dhuvaṁ;
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ,
Vacanaṁ dhuvasassataṁ;
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ,
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

113. 196 Yathā nikkhantasayanassa,
Sīhassa nadanaṁ dhuvaṁ;
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ,
Vacanaṁ dhuvasassataṁ;
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ,
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

114. 197 Yathā āpannasattānaṁ,
Bhāramoropanaṁ dhuvaṁ;
Tatheva buddhaseṭṭhānaṁ,
Vacanaṁ dhuvasassataṁ;
Vitathaṁ natthi buddhānaṁ,
Dhuvaṁ buddho bhavāmahaṁ.

115. 198 Handa buddhakare dhamme,
vicināmi ito cito;
Uddhaṁ adho dasa disā,
yāvatā dhammadhātuyā’.

116. 199 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
paṭhamaṁ dānapāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
anuciṇṇaṁ mahāpathaṁ.

117. 200 ‘Imaṁ tvaṁ paṭhamaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Dānapāramitaṁ gaccha,
yadi bodhiṁ pattumicchasi.

118. 201 Yathāpi kumbho sampuṇṇo,
yassa kassaci adhokato;
Vamatevudakaṁ nissesaṁ,
na tattha parirakkhati.

119. 202 Tatheva yācake disvā,
hīnamukkaṭṭhamajjhime;
Dadāhi dānaṁ nissesaṁ,
kumbho viya adhokato.

120. 203 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

121. 204 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
dutiyaṁ sīlapāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
āsevitanisevitaṁ.

122. 205 ‘Imaṁ tvaṁ dutiyaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Sīlapāramitaṁ gaccha,
yadi bodhiṁ pattumicchasi.

123. 206 Yathāpi camarī vālaṁ,
kismiñci paṭilaggitaṁ;
Upeti maraṇaṁ tattha,
na vikopeti vāladhiṁ.

124. 207 Tatheva tvaṁ catūsu bhūmīsu,
Sīlāni paripūraya;
Parirakkha sabbadā sīlaṁ,
Camarī viya vāladhiṁ.

125. 208 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

126. 209 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
tatiyaṁ nekkhammapāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
āsevitanisevitaṁ.

127. 210 ‘Imaṁ tvaṁ tatiyaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Nekkhammapāramitaṁ gaccha,
yadi bodhiṁ pattumicchasi.

128. 211 Yathā andughare puriso,
ciravuttho dukhaṭṭito;
Na tattha rāgaṁ janesi,
muttiṁyeva gavesati.

129. 212 Tatheva tvaṁ sabbabhave,
passa andughare viya;
Nekkhammābhimukho hohi,
bhavato parimuttiyā.

130. 213 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

131. 214 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
catutthaṁ paññāpāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
āsevitanisevitaṁ.

132. 215 ‘Imaṁ tvaṁ catutthaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Paññāpāramitaṁ gaccha,
yadi bodhiṁ pattumicchasi.

133. 216 Yathāpi bhikkhu bhikkhanto,
hīnamukkaṭṭhamajjhime;
Kulāni na vivajjento,
evaṁ labhati yāpanaṁ.

134. 217 Tatheva tvaṁ sabbakālaṁ,
paripucchaṁ budhaṁ janaṁ;
Paññāpāramitaṁ gantvā,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

135. 218 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

136. 219 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
pañcamaṁ vīriyapāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
āsevitanisevitaṁ.

137. 220 ‘Imaṁ tvaṁ pañcamaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Vīriyapāramitaṁ gaccha,
yadi bodhiṁ pattumicchasi.

138. 221 Yathāpi sīho migarājā,
nisajjaṭṭhānacaṅkame;
Alīnavīriyo hoti,
paggahitamano sadā.

139. 222 Tatheva tvaṁ^[30] sabbabhave,
paggaṇha vīriyaṁ daḷhaṁ;
Vīriyapāramitaṁ gantvā,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

140. 223 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

141. 224 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
chaṭṭhamaṁ khantipāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
āsevitanisevitaṁ.

142. 225 ‘Imaṁ tvaṁ chaṭṭhamaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Tattha advejjhamānaso,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

143. 226 Yathāpi pathavī nāma,
sucimpi asucimpi ca;
Sabbaṁ sahati nikkhepaṁ,
na karoti paṭighaṁ tayā.

144. 227 Tatheva tvampi sabbesaṁ,
sammānāvamānakkhamo;
Khantipāramitaṁ gantvā,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

145. 228 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

146. 229 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
sattamaṁ saccapāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
āsevitanisevitaṁ.

147. 230 ‘Imaṁ tvaṁ sattamaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Tattha advejjhavacano,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

148. 231 Yathāpi osadhī nāma,
tulābhūtā sadevake;
Samaye utuvasse vā,
na vokkamati vīthito.

149. 232 Tatheva tvampi saccesu,
mā vokkama hi vīthito;
Saccapāramitaṁ gantvā,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

150. 233 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

151. 234 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
Aṭṭhamaṁ adhiṭṭhānapāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
Āsevitanisevitaṁ.

152. 235 ‘Imaṁ tvaṁ aṭṭhamaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Tattha tvaṁ acalo hutvā,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

153. 236 Yathāpi pabbato selo,
acalo suppatiṭṭhito;
Na kampati bhusavātehi,
sakaṭṭhāneva tiṭṭhati.

154. 237 Tatheva tvampi adhiṭṭhāne,
Sabbadā acalo bhava;
Adhiṭṭhānapāramitaṁ gantvā,
Sambodhiṁ pāpuṇissasi.

155. 238 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

156. 239 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
navamaṁ mettāpāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
āsevitanisevitaṁ.

157. 240 ‘Imaṁ tvaṁ navamaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Mettāya asamo hohi,
yadi bodhiṁ pattumicchasi.

158. 241 Yathāpi udakaṁ nāma,
kalyāṇe pāpake jane;
Samaṁ pharati sītena,
pavāheti rajomalaṁ.

159. 242 Tatheva tvaṁ hitāhite,
samaṁ mettāya bhāvaya;
Mettāpāramitaṁ gantvā,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

160. 243 Na hete ettakāyeva,
buddhadhammā bhavissare;
Aññepi vicinissāmi,
ye dhammā bodhipācanā’.

161. 244 Vicinanto tadā dakkhiṁ,
dasamaṁ upekkhāpāramiṁ;
Pubbakehi mahesīhi,
āsevitanisevitaṁ.

162. 245 ‘Imaṁ tvaṁ dasamaṁ tāva,
daḷhaṁ katvā samādiya;
Tulābhūto daḷho hutvā,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

163. 246 Yathāpi pathavī nāma,
nikkhittaṁ asuciṁ suciṁ;
Upekkhati ubhopete,
kopānunayavajjitā.

164. 247 Tatheva tvaṁ sukhadukkhe,
tulābhūto sadā bhava;
Upekkhāpāramitaṁ gantvā,
sambodhiṁ pāpuṇissasi.

165. 248 Ettakāyeva te loke,
ye dhammā bodhipācanā;
Tatuddhaṁ natthi aññatra,
daḷhaṁ tattha patiṭṭhaha’.

166. 249 Ime dhamme sammasato,
sabhāvasarasalakkhaṇe;
Dhammatejena vasudhā,
dasasahassī pakampatha.

167. 250 Calatī ravatī pathavī,
ucchuyantaṁva pīḷitaṁ;
Telayante yathā cakkaṁ,
evaṁ kampati medanī.

168. 251 Yāvatā parisā āsi,
buddhassa parivesane;
Pavedhamānā sā tattha,
mucchitā seti bhūmiyaṁ.

169. 252 Ghaṭānekasahassāni,
kumbhīnañca satā bahū;
Sañcuṇṇamathitā tattha,
aññamaññaṁ paghaṭṭitā.

170. 253 Ubbiggā tasitā bhītā,
bhantā byathitamānasā^[31];
Mahājanā samāgamma,
dīpaṅkaramupāgamuṁ.

171. 254 ‘Kiṁ bhavissati lokassa,
kalyāṇamatha pāpakaṁ;
Sabbo upadduto loko,
taṁ vinodehi cakkhuma’.

172. 255 Tesaṁ tadā saññapesi,
dīpaṅkaro mahāmuni;
‘Visaṭṭhā hotha mā bhetha^[32],
imasmiṁ pathavikampane.

173. 256 Yamahaṁ ajja byākāsiṁ,
buddho loke bhavissati;
Eso sammasati dhammaṁ,
pubbakaṁ jinasevitaṁ.

174. 257 Tassa sammasato dhammaṁ,
buddhabhūmiṁ asesato;
Tenāyaṁ kampitā pathavī,
dasasahassī sadevake’.

175. 258 Buddhassa vacanaṁ sutvā,
mano nibbāyi tāvade;
Sabbe maṁ upasaṅkamma,
punāpi abhivandisuṁ.

176. 259 Samādiyitvā buddhaguṇaṁ,
daḷhaṁ katvāna mānasaṁ;
Dīpaṅkaraṁ namassitvā,
āsanā vuṭṭhahiṁ tadā.

177. 260 Dibbaṁ mānusakaṁ pupphaṁ,
devā mānusakā ubho;
Samokiranti pupphehi,
vuṭṭhahantassa āsanā.

178. 261 Vedayanti ca te sotthiṁ,
devā mānusakā ubho;
‘Mahantaṁ patthitaṁ tuyhaṁ,
taṁ labhassu yathicchitaṁ.

179. 262 Sabbītiyo vivajjantu,
Soko rogo vinassatu;
Mā te bhavantvantarāyā^[33],
Phusa khippaṁ bodhimuttamaṁ.

180. 263 Yathāpi samaye patte,
pupphanti pupphino dumā;
Tatheva tvaṁ mahāvīra,
buddhañāṇena pupphasi.

181. 264 Yathā ye keci sambuddhā,
pūrayuṁ dasa pāramī;
Tatheva tvaṁ mahāvīra,
pūraya dasa pāramī.

182. 265 Yathā ye keci sambuddhā,
bodhimaṇḍamhi bujjhare;
Tatheva tvaṁ mahāvīra,
bujjhassu jinabodhiyaṁ.

183. 266 Yathā ye keci sambuddhā,
dhammacakkaṁ pavattayuṁ;
Tatheva tvaṁ mahāvīra,
dhammacakkaṁ pavattaya.

184. 267 Puṇṇamāye yathā cando,
parisuddho virocati;
Tatheva tvaṁ puṇṇamano,
viroca dasasahassiyaṁ.

185. 268 Rāhumutto yathā sūriyo,
tāpena atirocati;
Tatheva lokā muñcitvā,
viroca siriyā tuvaṁ.

186. 269 Yathā yā kāci nadiyo,
osaranti mahodadhiṁ;
Evaṁ sadevakā lokā,
osarantu tavantike’.

187. 270 Tehi thutappasattho so,
Dasa dhamme samādiya;
Te dhamme paripūrento,
Pavanaṁ pāvisī tadā”ti. (268)

271 Sumedhapatthanākathā^[34] niṭṭhitā.