Mahāvibhaṅga
Nissaggiyakaṇḍa
Pattavagga
Accekacīvarasikkhāpada
646. 2385 Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro mahāmatto pavāsaṁ gacchanto bhikkhūnaṁ santike dūtaṁ pāhesi— “āgacchantu bhadantā vassāvāsikaṁ dassāmī”ti. Bhikkhū— “vassaṁvuṭṭhānaṁ bhagavatā vassāvāsikaṁ anuññātan”ti, kukkuccāyantā nāgamaṁsu. Atha kho so mahāmatto ujjhāyati khiyyati vipāceti— “kathañhi nāma bhadantā mayā dūte pahite nāgacchissanti. Ahañhi senāya gacchāmi. Dujjānaṁ jīvitaṁ dujjānaṁ maraṇan”ti.
2386 Assosuṁ kho bhikkhū tassa mahāmattassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, accekacīvaraṁ paṭiggahetvā nikkhipitun”ti.
647. 2387 Tena kho pana samayena bhikkhū— “bhagavatā anuññātaṁ accekacīvaraṁ paṭiggahetvā nikkhipitun”ti, accekacīvarāni paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṁ atikkāmenti. Tāni cīvarāni cīvaravaṁse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhanti. Addasa[358] kho āyasmā ānando senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto tāni cīvarāni cīvaravaṁse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhante disvā bhikkhū etadavoca— “kassimāni, āvuso, cīvarāni cīvaravaṁse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhantī”ti? “Amhākaṁ, āvuso, accekacīvarānī”ti. “Kīvaciraṁ panāvuso, imāni cīvarāni nikkhittānī”ti? Atha kho te bhikkhū āyasmato ānandassa yathānikkhittaṁ ārocesuṁ. Āyasmā ānando ujjhāyati khiyyati vipāceti— “kathañhi nāma bhikkhū accekacīvaraṁ paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṁ atikkāmessantī”ti.
2388 Atha kho āyasmā ānando te bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesi…pe… — “saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū accekacīvaraṁ paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṁ atikkāmentī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā accekacīvaraṁ paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṁ atikkāmessanti. Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
648. 2389 “Dasāhānāgataṁ kattikatemāsikapuṇṇamaṁ[359] bhikkhuno paneva accekacīvaraṁ uppajjeyya, accekaṁ maññamānena bhikkhunā paṭiggahetabbaṁ, paṭiggahetvā yāva cīvarakālasamayaṁ[360] nikkhipitabbaṁ. Tato ce uttari[361] nikkhipeyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. (28:47)
649. 2390 Dasāhānāgatanti dasāhānāgatāya pavāraṇāya.
2391 Kattikatemāsikapuṇṇamanti pavāraṇā kattikā vuccati.
2392 Accekacīvaraṁ nāma senāya vā gantukāmo hoti, pavāsaṁ vā gantukāmo hoti, gilāno vā hoti, gabbhinī vā hoti, assaddhassa vā saddhā uppannā hoti, appasannassa vā pasādo uppanno hoti, so ce bhikkhūnaṁ santike dūtaṁ pahiṇeyya— “āgacchantu bhadantā vassāvāsikaṁ dassāmī”ti, etaṁ accekacīvaraṁ nāma.
2393 Accekaṁ maññamānena bhikkhunā paṭiggahetabbaṁ paṭiggahetvā yāva cīvarakālasamayaṁ nikkhipitabbanti saññāṇaṁ katvā nikkhipitabbaṁ— “idaṁ accekacīvaran”ti.
2394 Cīvarakālasamayo nāma anatthate kathine vassānassa pacchimo māso, atthate kathine pañcamāsā.
2395 Tato ce uttari nikkhipeyyāti anatthate kathine vassānassa pacchimaṁ divasaṁ atikkāmeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ[362]. Atthate kathine kathinuddhāradivasaṁ atikkāmeti, nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṁghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ…pe… idaṁ me, bhante, accekacīvaraṁ cīvarakālasamayaṁ atikkāmitaṁ nissaggiyaṁ. Imāhaṁ saṁghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
650. 2396 Accekacīvare accekacīvarasaññī cīvarakālasamayaṁ atikkāmeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Accekacīvare vematiko cīvarakālasamayaṁ atikkāmeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Accekacīvare anaccekacīvarasaññī cīvarakālasamayaṁ atikkāmeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī…pe… avikappite vikappitasaññī… avissajjite vissajjitasaññī… anaṭṭhe naṭṭhasaññī… avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī… adaḍḍhe daḍḍhasaññī… avilutte viluttasaññī cīvarakālasamayaṁ atikkāmeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.
2397 Nissaggiyaṁ cīvaraṁ anissajjitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Anaccekacīvare accekacīvarasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anaccekacīvare vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anaccekacīvare anaccekacīvarasaññī, anāpatti.
651. 2398 Anāpatti— antosamaye[363] adhiṭṭheti, vikappeti, vissajjeti, nassati, vinassati, ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti, vissāsaṁ gaṇhanti, ummattakassa, ādikammikassāti.
2399 Accekacīvarasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
- Addasa: addasā (sī, syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
- kattikatemāsikapuṇṇamaṁ: kattikatemāsipuṇṇamaṁ (syā1-3) (Word Variant) ↩
- cīvarakālasamayaṁ: yāvacīvara ... (syā1-3) (Word Variant) ↩
- uttari: uttariṁ (sī, syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
- pācittiyaṁ: nissaggiyaṁ hoti (syā1-3) (Word Variant) ↩
- antosamaye: antosamayaṁ (sī, syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩