Mahāvibhaṅga
Nissaggiyakaṇḍa
Pattavagga
Mahāpesakārasikkhāpada
641. 2362 Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso pavāsaṁ gacchanto pajāpatiṁ etadavoca— “suttaṁ dhārayitvā amukassa tantavāyassa dehi, cīvaraṁ vāyāpetvā nikkhipa, āgato ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī”ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tassa purisassa imaṁ vācaṁ bhāsamānassa. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca— “mahāpuññosi tvaṁ, āvuso upananda, amukasmiṁ okāse aññataro puriso pavāsaṁ gacchanto pajāpatiṁ etadavoca— ‘suttaṁ dhārayitvā amukassa tantavāyassa dehi, cīvaraṁ vāyāpetvā nikkhipa, āgato ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī’”ti. “Atthāvuso, maṁ so upaṭṭhāko”ti. Sopi kho tantavāyo āyasmato upanandassa sakyaputtassa upaṭṭhāko hoti.
2363 Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so tantavāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ tantavāyaṁ etadavoca— “idaṁ kho, āvuso, cīvaraṁ maṁ uddissa viyyati; āyatañca karohi vitthatañca. Appitañca suvītañca suppavāyitañca suvilekhitañca suvitacchitañca karohī”ti. “Ete kho me, bhante, suttaṁ dhārayitvā adaṁsu; iminā suttena cīvaraṁ vināhī”ti. “Na, bhante, sakkā āyataṁ vā vitthataṁ vā appitaṁ vā kātuṁ. Sakkā ca kho, bhante, suvītañca suppavāyitañca suvilekhitañca suvitacchitañca kātun”ti. “Iṅgha tvaṁ, āvuso, āyatañca karohi vitthatañca appitañca. Na tena suttena paṭibaddhaṁ bhavissatī”ti.
2364 Atha kho so tantavāyo yathābhataṁ suttaṁ tante upanetvā yena sā itthī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ itthiṁ etadavoca— “suttena, ayye, attho”ti. “Nanu tvaṁ ayyo[355] mayā vutto— ‘iminā suttena cīvaraṁ vināhī’”ti. “Saccāhaṁ, ayye, tayā vutto— ‘iminā suttena cīvaraṁ vināhī’ti. Api ca maṁ ayyo upanando evamāha— ‘iṅgha tvaṁ, āvuso, āyatañca karohi vitthatañca appitañca, na tena suttena paṭibaddhaṁ bhavissatī’”ti. Atha kho sā itthī yattakaṁyeva suttaṁ paṭhamaṁ adāsi tattakaṁ pacchā adāsi. Assosi kho āyasmā upanando sakyaputto— “so kira puriso pavāsato āgato”ti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena tassa purisassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho so puriso yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso pajāpatiṁ etadavoca— “vītaṁ taṁ cīvaran”ti? “Āmāyya, vītaṁ taṁ cīvaran”ti. “Āhara, ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī”ti. Atha kho sā itthī taṁ cīvaraṁ nīharitvā sāmikassa datvā etamatthaṁ ārocesi. Atha kho so puriso āyasmato upanandassa sakyaputtassa cīvaraṁ datvā ujjhāyati khiyyati vipāceti— “mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā. Nayime sukarā cīvarena acchādetuṁ. Kathañhi nāma ayyo upanando mayā pubbe appavārito tantavāye[356] upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissatī”ti.
2365 Assosuṁ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissatī”ti.
2366 Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira tvaṁ, upananda, pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. “Ñātako te, upananda, aññātako”ti? “Aññātako, bhagavā”ti. “Aññātako, moghapurisa, aññātakassa na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā santaṁ vā asantaṁ vā. Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, pubbe appavārito aññātakassa gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
642. 2367 “Bhikkhuṁ paneva uddissa aññātako gahapati vā gahapatānī vā tantavāyehi cīvaraṁ vāyāpeyya, tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjeyya— ‘idaṁ kho, āvuso, cīvaraṁ maṁ uddissa viyyati[357]. Āyatañca karotha vitthatañca. Appitañca suvītañca suppavāyitañca suvilekhitañca suvitacchitañca karotha. Appeva nāma mayampi āyasmantānaṁ kiñcimattaṁ anupadajjeyyāmā’ti. Evañca so bhikkhu vatvā kiñcimattaṁ anupadajjeyya antamaso piṇḍapātamattampi, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. (27:46)
643. 2368 Bhikkhuṁ paneva uddissāti bhikkhussatthāya bhikkhuṁ ārammaṇaṁ karitvā bhikkhuṁ acchādetukāmo.
2369 Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho.
2370 Gahapati nāma yo koci agāraṁ ajjhāvasati.
2371 Gahapatānī nāma yā kāci agāraṁ ajjhāvasati.
2372 Tantavāyehīti pesakārehi.
2373 Cīvaraṁ nāma channaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ vikappanupagaṁ pacchimaṁ.
2374 Vāyāpeyyāti vināpeti.
2375 Tatra ce so bhikkhūti yaṁ bhikkhuṁ uddissa cīvaraṁ viyyati so bhikkhu.
2376 Pubbe appavāritoti pubbe avutto hoti— “kīdisena te, bhante, cīvarena attho, kīdisaṁ te cīvaraṁ vāyāpemī”ti?
2377 Tantavāye upasaṅkamitvāti gharaṁ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā.
2378 Cīvare vikappaṁ āpajjeyyāti— “idaṁ kho, āvuso, cīvaraṁ maṁ uddissa viyyati, āyatañca karotha vitthatañca. Appitañca suvītañca suppavāyitañca suvilekhitañca suvitacchitañca karotha. Appeva nāma mayampi āyasmantānaṁ kiñcimattaṁ anupadajjeyyāmā”ti.
2379 Evañca so bhikkhu vatvā kiñcimattaṁ anupadajjeyya antamaso piṇḍapātamattampīti. Piṇḍapāto nāma yāgupi bhattampi khādanīyampi cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhampi dasikasuttampi, antamaso dhammampi bhaṇati.
2380 Tassa vacanena āyataṁ vā vitthataṁ vā appitaṁ vā karoti, payoge dukkaṭaṁ. Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṁghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ…pe… “idaṁ me, bhante, cīvaraṁ pubbe appavārito aññātakassa gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpannaṁ nissaggiyaṁ. Imāhaṁ saṁghassa nissajjāmī”ti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
644. 2381 Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātake vematiko pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.
2382 Ñātake añātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
645. 2383 Anāpatti— ñātakānaṁ, pavāritānaṁ, aññassatthāya, attano dhanena, mahagghaṁ vāyāpetukāmassa appagghaṁ vāyāpeti, ummattakassa, ādikammikassāti.
2384 Mahāpesakārasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.