Mahāvibhaṅga
Nissaggiyakaṇḍa
Cīvaravagga
Upakkhaṭasikkhāpada
527. 2015 Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso pajāpatiṁ etadavoca— “ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī”ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tassa purisassa imaṁ vācaṁ bhāsamānassa. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca— “mahāpuññosi tvaṁ, āvuso upananda. Amukasmiṁ okāse aññataro puriso pajāpatiṁ etadavoca— ‘ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī’”ti. “Atthāvuso, maṁ so upaṭṭhāko”ti.
2016 Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so puriso tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ purisaṁ etadavoca— “saccaṁ kira maṁ tvaṁ, āvuso, cīvarena acchādetukāmosī”ti? “Api meyya[308], evaṁ hoti— ‘ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī’”ti. “Sace kho maṁ tvaṁ, āvuso, cīvarena acchādetukāmosi, evarūpena cīvarena acchādehi. Kyāhaṁ tena acchannopi karissāmi yāhaṁ na paribhuñjissāmī”ti. Atha kho so puriso ujjhāyati khiyyati vipāceti— “mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā. Nayime sukarā cīvarena acchādetuṁ. Kathañhi nāma ayyo upanando mayā pubbe appavārito maṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissatī”ti.
2017 Assosuṁ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissatī”ti.
2018 Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira tvaṁ, upananda, pubbe appavārito gahapatikaṁ[309] upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjasī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. “Ñātako te, upananda, aññātako”ti? “Aññātako, bhagavā”ti. “Aññātako, moghapurisa, aññātakassa na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā santaṁ vā asantaṁ vā. Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, pubbe appavārito aññātakaṁ gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
528. 2019 “Bhikkhuṁ paneva uddissa aññātakassa gahapatissa vā gahapatāniyā vā cīvaracetāpannaṁ[310] upakkhaṭaṁ hoti— ‘iminā cīvaracetāpannena cīvaraṁ cetāpetvā itthannāmaṁ bhikkhuṁ cīvarena acchādessāmī’ti; tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjeyya— ‘sādhu vata maṁ āyasmā iminā cīvaracetāpannena evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā cīvaraṁ cetāpetvā acchādehī’ti, kalyāṇakamyataṁ upādāya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. (8:27)
529. 2020 Bhikkhuṁ paneva uddissāti bhikkhussatthāya, bhikkhuṁ ārammaṇaṁ karitvā, bhikkhuṁ acchādetukāmo.
2021 Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho.
2022 Gahapati nāma yo koci agāraṁ ajjhāvasati.
2023 Gahapatānī nāma yā kāci agāraṁ ajjhāvasati.
2024 Cīvaracetāpannaṁ nāma hiraññaṁ vā suvaṇṇaṁ vā muttā vā maṇi vā pavāḷo vā phaliko vā paṭako vā suttaṁ vā kappāso vā.
2025 Iminā cīvaracetāpannenāti paccupaṭṭhitena.
2026 Cetāpetvāti parivattetvā.
2027 Acchādessāmīti dassāmi.
2028 Tatra ce so bhikkhūti yaṁ bhikkhuṁ uddissa cīvaracetāpannaṁ upakkhaṭaṁ hoti so bhikkhu.
2029 Pubbe appavāritoti pubbe avutto hoti— “kīdisena te, bhante, cīvarena attho, kīdisaṁ te cīvaraṁ cetāpemī”ti?
2030 Upasaṅkamitvāti gharaṁ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā.
2031 Cīvare vikappaṁ āpajjeyyāti āyataṁ vā hotu vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā.
2032 Iminā cīvaracetāpannenāti paccupaṭṭhitena.
2033 Evarūpaṁ vā evarūpaṁ vāti. Āyataṁ vā vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā.
2034 Cetāpetvāti parivattetvā.
2035 Acchādehīti dajjehi.
2036 Kalyāṇakamyataṁ upādāyāti sādhatthiko[311] mahagghatthiko. Tassa vacanena āyataṁ vā vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā cetāpeti, payoge dukkaṭaṁ. Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṁghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ…pe… “idaṁ me, bhante, cīvaraṁ pubbe appavārito aññātakaṁ gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpannaṁ nissaggiyaṁ, imāhaṁ saṁghassa nissajjāmī”ti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
530. 2037 Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātake vematiko pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṁ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.
2038 Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
531. 2039 Anāpatti— ñātakānaṁ, pavāritānaṁ, aññassatthāya, attano dhanena, mahagghaṁ cetāpetukāmassa appagghaṁ cetāpeti, ummattakassa, ādikammikassāti.
2040 Upakkhaṭasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.