Mahāvibhaṅga
Nissaggiyakaṇḍa
Cīvaravagga
Aññātakaviññattisikkhāpada
515. 1974 Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto paṭṭo[303] hoti dhammiṁ kathaṁ kātuṁ. Atha kho aññataro seṭṭhiputto yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ seṭṭhiputtaṁ āyasmā upanando sakyaputto dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi. Atha kho so seṭṭhiputto āyasmatā upanandena sakyaputtena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca— “vadeyyātha, bhante, yena attho. Paṭibalā mayaṁ ayyassa dātuṁ yadidaṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāran”ti. “Sace me tvaṁ, āvuso, dātukāmosi, ito ekaṁ sāṭakaṁ dehī”ti. “Amhākaṁ kho, bhante, kulaputtānaṁ kismiṁ viya ekasāṭakaṁ gantuṁ. Āgamehi, bhante, yāva gharaṁ gacchāmi. Gharaṁ gato ito vā ekaṁ sāṭakaṁ pahiṇissāmi ito vā sundarataran”ti.
1975 Dutiyampi kho āyasmā upanando sakyaputto taṁ seṭṭhiputtaṁ etadavoca— “sace me tvaṁ, āvuso, dātukāmosi ito ekaṁ sāṭakaṁ dehī”ti. Amhākaṁ kho bhante kulaputtānaṁ kismiṁ viya ekasāṭakaṁ gantuṁ, āgamehi, bhante yāva gharaṁ gacchāmi, gharaṁ gato ito vā ekaṁ sāṭakaṁ pahiṇissāmi ito vā sundarataranti.
1976 Tatiyampi kho āyasmā upanando sakyaputto taṁ seṭṭhiputtaṁ etadavoca— “sace me tvaṁ, āvuso, dātukāmosi, ito ekaṁ sāṭakaṁ dehī”ti. Amhākaṁ kho, bhante, kulaputtānaṁ kismiṁ viya ekasāṭakaṁ gantuṁ, āgamehi, bhante yāva gharaṁ gacchāmi, gharaṁ gato ito vā ekaṁ sāṭakaṁ pahiṇissāmi ito vā sundarataranti. “Kiṁ pana tayā, āvuso, adātukāmena pavāritena yaṁ tvaṁ pavāretvā na desī”ti.
1977 Atha kho so seṭṭhiputto āyasmatā upanandena sakyaputtena nippīḷiyamāno ekaṁ sāṭakaṁ datvā agamāsi. Manussā taṁ seṭṭhiputtaṁ etadavocuṁ— “kissa tvaṁ, ayyo, ekasāṭako āgacchasī”ti? Atha kho so seṭṭhiputto tesaṁ manussānaṁ etamatthaṁ ārocesi. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā. Nayimesaṁ sukarā dhammanimantanāpi kātuṁ[304]. Kathañhi nāma seṭṭhiputtena dhammanimantanāya kayiramānāya sāṭakaṁ gahessantī”ti.
1978 Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto seṭṭhiputtaṁ cīvaraṁ viññāpessatī”ti.
1979 Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira tvaṁ, upananda, seṭṭhiputtaṁ cīvaraṁ viññāpesī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. “Ñātako te, upananda, aññātako”ti? “Aññātako, bhagavā”ti. “Aññātako, moghapurisa, aññātakassa na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā santaṁ vā asantaṁ vā. Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, aññātakaṁ seṭṭhiputtaṁ cīvaraṁ viññāpessasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
516. 1980 “Yo pana bhikkhu aññātakaṁ gahapatiṁ vā gahapatāniṁ vā cīvaraṁ viññāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.
1981 Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
517. 1982 Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū sāketā sāvatthiṁ addhānamaggappaṭipannā honti. Antarāmagge corā nikkhamitvā te bhikkhū acchindiṁsu. Atha kho te bhikkhū— “bhagavatā paṭikkhittaṁ aññātakaṁ gahapatiṁ vā gahapatāniṁ vā cīvaraṁ viññāpetun”ti, kukkuccāyantā na viññāpesuṁ. Yathānaggāva sāvatthiṁ gantvā bhikkhū abhivādenti. Bhikkhū evamāhaṁsu— “sundarā kho ime, āvuso, ājīvakā ye ime bhikkhūsu abhivādentī”ti. Te evamāhaṁsu— “na mayaṁ, āvuso, ājīvakā, bhikkhū mayan”ti. Bhikkhū āyasmantaṁ upāliṁ etadavocuṁ— “iṅghāvuso upāli, ime anuyuñjāhī”ti. Atha kho āyasmatā upālinā anuyuñjiyamānā te bhikkhū etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho āyasmā upāli te bhikkhū anuyuñjitvā bhikkhū etadavoca— “bhikkhū ime, āvuso. Detha nesaṁ cīvarānī”ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma bhikkhū naggā āgacchissanti. Nanu nāma tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā āgantabban”ti.
1983 Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, acchinnacīvarassa vā naṭṭhacīvarassa vā aññātakaṁ gahapatiṁ vā gahapatāniṁ vā cīvaraṁ viññāpetuṁ. Yaṁ āvāsaṁ paṭhamaṁ upagacchati, sace tattha hoti saṁghassa vihāracīvaraṁ vā uttarattharaṇaṁ vā bhūmattharaṇaṁ vā bhisicchavi vā, taṁ gahetvā pārupituṁ ‘labhitvā odahissāmī’ti. No ce hoti saṁghassa vihāracīvaraṁ vā uttarattharaṇaṁ vā bhūmattharaṇaṁ vā bhisicchavi vā tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā āgantabbaṁ; na tveva naggena āgantabbaṁ. Yo āgaccheyya, āpatti dukkaṭassa. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
518. 1984 “Yo pana bhikkhu aññātakaṁ gahapatiṁ vā gahapatāniṁ vā cīvaraṁ viññāpeyya, aññatra samayā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo— acchinnacīvaro vā hoti bhikkhu naṭṭhacīvaro vā. Ayaṁ tattha samayo”ti. (6:25)
519. 1985 Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
1986 Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho.
1987 Gahapati nāma yo koci agāraṁ ajjhāvasati.
1988 Gahapatānī nāma yā kāci agāraṁ ajjhāvasati.
1989 Cīvaraṁ nāma channaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ vikappanupagaṁ pacchimaṁ.
1990 Aññatra samayāti ṭhapetvā samayaṁ.
1991 Acchinnacīvaro nāma bhikkhussa cīvaraṁ acchinnaṁ hoti rājūhi vā corehi vā dhuttehi vā, yehi kehici vā acchinnaṁ hoti.
1992 Naṭṭhacīvaro nāma bhikkhussa cīvaraṁ agginā vā daḍḍhaṁ hoti, udakena vā vūḷhaṁ hoti, undūrehi vā upacikāhi vā khāyitaṁ hoti, paribhogajiṇṇaṁ vā hoti.
1993 Aññatra samayā viññāpeti, payoge dukkaṭaṁ. Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṁghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ…pe… idaṁ me, bhante, cīvaraṁ aññātakaṁ gahapatikaṁ, aññatra samayā viññāpitaṁ, nissaggiyaṁ. Imāhaṁ saṁghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
520. 1994 Aññātake aññātakasaññī aññatra samayā cīvaraṁ viññāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātake vematiko aññatra samayā cīvaraṁ viññāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātake ñātakasaññī aññatra samayā cīvaraṁ viññāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.
1995 Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
521. 1996 Anāpatti— samaye, ñātakānaṁ, pavāritānaṁ, aññassatthāya, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassāti.
1997 Aññātakaviññattisikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.