Mahāvibhaṅga
Nissaggiyakaṇḍa
Cīvaravagga
Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpada
508. 1956 Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena uppalavaṇṇā bhikkhunī sāvatthiyaṁ viharati. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṁ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi. Tena kho pana samayena corā katakammā gāviṁ vadhitvā maṁsaṁ gahetvā andhavanaṁ pavisiṁsu. Addasā kho coragāmaṇiko uppalavaṇṇaṁ bhikkhuniṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisinnaṁ. Disvānassa etadahosi— “sace me puttabhātukā passissanti viheṭhissanti imaṁ bhikkhunin”ti aññena maggena agamāsi. Atha kho so coragāmaṇiko maṁse pakke varamaṁsāni gahetvā paṇṇapuṭaṁ[298] bandhitvā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā avidūre rukkhe ālaggetvā— “yo passati samaṇo vā brāhmaṇo vā dinnaṁyeva haratū”ti, vatvā pakkāmi. Assosi kho uppalavaṇṇā bhikkhunī samādhimhā vuṭṭhahitvā tassa coragāmaṇikassa imaṁ vācaṁ bhāsamānassa. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī taṁ maṁsaṁ gahetvā upassayaṁ agamāsi. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī tassā rattiyā accayena taṁ maṁsaṁ sampādetvā uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṁ bandhitvā vehāsaṁ abbhuggantvā veḷuvane paccuṭṭhāsi[299].
1957 Tena kho pana samayena bhagavā gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭho hoti. Āyasmā udāyī ohiyyako hoti vihārapālo. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca— “kahaṁ, bhante, bhagavā”ti? “Paviṭṭho, bhagini, bhagavā gāmaṁ piṇḍāyā”ti. “Imaṁ, bhante, maṁsaṁ bhagavato dehī”ti. “Santappito tayā, bhagini, bhagavā maṁsena. Sace me tvaṁ antaravāsakaṁ dadeyyāsi, evaṁ ahampi santappito bhaveyyaṁ antaravāsakenā”ti. “Mayaṁ kho, bhante, mātugāmā nāma kicchalābhā. Idañca me antimaṁ pañcamaṁ cīvaraṁ. Nāhaṁ dassāmī”ti. “Seyyathāpi, bhagini, puriso hatthiṁ datvā kacche sajjeyya[300]; evameva kho tvaṁ, bhagini, bhagavato maṁsaṁ datvā mayi antaravāsake sajjasī”ti. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī āyasmatā udāyinā nippīḷiyamānā antaravāsakaṁ datvā upassayaṁ agamāsi. Bhikkhuniyo uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā pattacīvaraṁ paṭiggaṇhantiyo uppalavaṇṇaṁ bhikkhuniṁ etadavocuṁ— “kahaṁ te, ayye, antaravāsako”ti? Uppalavaṇṇā bhikkhunī bhikkhunīnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhuniyo ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma ayyo udāyī bhikkhuniyā cīvaraṁ paṭiggahessati kicchalābho mātugāmo”ti. Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā udāyī bhikkhuniyā cīvaraṁ paṭiggahessatī”ti. [301]
1958 Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ udāyiṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira tvaṁ, udāyi, bhikkhuniyā cīvaraṁ paṭiggahesī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. “Ñātikā te, udāyi, aññātikā”ti? “Aññātikā, bhagavā”ti. “Aññātako, moghapurisa, aññātikāya na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā santaṁ vā asantaṁ vā. Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṁ paṭiggahessasi. Netaṁ moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
509. 1959 “Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṁ paṭiggaṇheyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.
1960 Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
510. 1961 Tena kho pana samayena bhikkhū kukkuccāyantā bhikkhunīnaṁ pārivattakacīvaraṁ na paṭiggaṇhanti. Bhikkhuniyo ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma ayyā amhākaṁ pārivattakacīvaraṁ na paṭiggahessantī”ti.
1962 Assosuṁ kho bhikkhū tāsaṁ bhikkhunīnaṁ ujjhāyantīnaṁ khiyyantīnaṁ vipācentīnaṁ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, pañcannaṁ pārivattakaṁ paṭiggahetuṁ— bhikkhussa, bhikkhuniyā, sikkhamānāya, sāmaṇerassa, sāmaṇeriyā. Anujānāmi, bhikkhave, imesaṁ pañcannaṁ pārivattakaṁ paṭiggahetuṁ. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
511. 1963 “Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṁ paṭiggaṇheyya, aññatra pārivattakā[302], nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. (5:24)
512. 1964 Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
1965 Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
1966 Bhikkhunī nāma ubhatosaṁghe upasampannā.
1967 Cīvaraṁ nāma channaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ vikappanupagaṁ pacchimaṁ.
1968 Aññatra pārivattakāti ṭhapetvā pārivattakaṁ.
1969 Paṭiggaṇhāti, payoge dukkaṭaṁ. Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṁghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ…pe… idaṁ me, bhante, cīvaraṁ aññātikāya bhikkhuniyā hatthato paṭiggahitaṁ, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ. Imāhaṁ saṁghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
513. 1970 Aññātikāya aññātikasaññī cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātikāya vematiko cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātikāya ñātikasaññī cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, aññatra pārivattakā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.
1971 Ekatoupasampannāya hatthato cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, aññatra pārivattakā, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī, anāpatti.
514. 1972 Anāpatti— ñātikāya, pārivattakaṁ parittena vā vipulaṁ, vipulena vā parittaṁ, bhikkhu vissāsaṁ gaṇhāti, tāvakālikaṁ gaṇhāti, cīvaraṁ ṭhapetvā aññaṁ parikkhāraṁ gaṇhāti, sikkhamānāya, sāmaṇeriyā, ummattakassa, ādikammikassāti.
1973 Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.
- paṇṇapuṭaṁ: paṇṇena puṭaṁ (syā1-3) (Word Variant) ↩
- paccuṭṭhāsi: paccupaṭṭhāsi (?) (Word Variant) ↩
- sajjeyya: vissajjeyya (syā1-3) (Word Variant) ↩
- sajjasī"ti: antaravāsakaṁ na sajjasīti (ka-sī, ka-ma), mayhaṁ antaravāsakaṁ vissajjehīti (syā1-3), antaravāsakaṁ na sajjesīti (pā1) (Word Variant) ↩
- pārivattakā: pārivaṭṭakā (syā1-3) (Word Variant) ↩