Mahāvibhaṅga
Nissaggiyakaṇḍa
Cīvaravagga
Purāṇacīvarasikkhāpada
503. 1941 Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmato udāyissa purāṇadutiyikā bhikkhunīsu pabbajitā hoti. Sā āyasmato udāyissa santike abhikkhaṇaṁ āgacchati. Āyasmāpi udāyī tassā bhikkhuniyā santike abhikkhaṇaṁ gacchati. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī tassā bhikkhuniyā santike bhattavissaggaṁ karoti.
1942 Atha kho āyasmā udāyī pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tassā bhikkhuniyā purato aṅgajātaṁ vivaritvā āsane nisīdi. Sāpi kho bhikkhunī āyasmato udāyissa purato aṅgajātaṁ vivaritvā āsane nisīdi. Atha kho āyasmā udāyī sāratto tassā bhikkhuniyā aṅgajātaṁ upanijjhāyi. Tassa asuci mucci. Atha kho āyasmā udāyī taṁ bhikkhuniṁ etadavoca— “gaccha, bhagini, udakaṁ āhara, antaravāsakaṁ dhovissāmī”ti. “Āharayya, ahameva dhovissāmī”ti taṁ asuciṁ ekadesaṁ mukhena aggahesi ekadesaṁ aṅgajāte pakkhipi. Sā tena gabbhaṁ gaṇhi. Bhikkhuniyo evamāhaṁsu— “abrahmacārinī ayaṁ bhikkhunī, gabbhinī”ti. “Nāhaṁ, ayye, abrahmacārinī”ti bhikkhunīnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhuniyo ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma ayyo udāyī bhikkhuniyā purāṇacīvaraṁ dhovāpessatī”ti. Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā udāyī bhikkhuniyā purāṇacīvaraṁ dhovāpessatī”ti.
1943 Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ udāyiṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira tvaṁ, udāyi, bhikkhuniyā purāṇacīvaraṁ dhovāpesī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. “Ñātikā te, udāyi, aññātikā”ti? “Aññātikā, bhagavā”ti. “Aññātako, moghapurisa, aññātikāya na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā pāsādikaṁ vā apāsādikaṁ vā. Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, aññātikāya bhikkhuniyā purāṇacīvaraṁ dhovāpessasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
504. 1944 “Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā purāṇacīvaraṁ dhovāpeyya vā rajāpeyya vā ākoṭāpeyya vā, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. (4:23)
505. 1945 Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
1946 Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
1947 Bhikkhunī nāma ubhatosaṁghe upasampannā.
1948 Purāṇacīvaraṁ nāma sakiṁ nivatthampi sakiṁ pārutampi.
1949 Dhovāti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Dhotaṁ nissaggiyaṁ hoti. Rajāti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Rattaṁ nissaggiyaṁ hoti. Ākoṭehīti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Sakiṁ pāṇippahāraṁ vā muggarappahāraṁ vā dinne nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṁghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ…pe… idaṁ me, bhante, purāṇacīvaraṁ aññātikāya bhikkhuniyā dhovāpitaṁ nissaggiyaṁ. Imāhaṁ saṁghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
506. 1950 Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ dhovāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ dhovāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ dhovāpeti ākoṭāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ dhovāpeti rajāpeti ākoṭāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.
1951 Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ rajāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ rajāpeti ākoṭāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ rajāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ rajāpeti ākoṭāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.
1952 Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ ākoṭāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ ākoṭāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ ākoṭāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṁ ākoṭāpeti dhovāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ.
1953 Aññātikāya vematiko…pe… aññātikāya ñātikasaññī…pe… aññassa purāṇacīvaraṁ dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Nisīdanapaccattharaṇaṁ dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ekatoupasampannāya dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī, anāpatti.
507. 1954 Anāpatti— ñātikāya dhovantiyā aññātikā dutiyā hoti, avuttā dhovati, aparibhuttaṁ dhovāpeti, cīvaraṁ ṭhapetvā aññaṁ parikkhāraṁ dhovāpeti, sikkhamānāya, sāmaṇeriyā, ummattakassa, ādikammikassāti.
1955 Purāṇacīvarasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.