Toggle theme
Tipitaka2500 tipitaka2500.github.io

1.2.10 Saṃghabhedasikkhāpada

1.3.10. สํฆเภทสิก์ขาปท

Mahāvibhaṅga

Saṃghādisesakaṇḍa

Saṃghabhedasikkhāpada

409. 1673 [253] Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho devadatto yena kokāliko kaṭamodakatissako[254] khaṇḍadeviyā putto samuddadatto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kokālikaṁ kaṭamodakatissakaṁ khaṇḍadeviyā puttaṁ samuddadattaṁ etadavoca— “etha mayaṁ, āvuso, samaṇassa gotamassa saṁghabhedaṁ karissāma cakkabhedan”ti. Evaṁ vutte, kokāliko devadattaṁ etadavoca— “samaṇo kho, āvuso, gotamo mahiddhiko mahānubhāvo. Kathaṁ mayaṁ samaṇassa gotamassa saṁghabhedaṁ karissāma cakkabhedan”ti? “Etha mayaṁ, āvuso, samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā pañca vatthūni yācissāma— ‘bhagavā, bhante, anekapariyāyena appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa vīriyārambhassa[255] vaṇṇavādī. Imāni, bhante, pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya dhutatāya pāsādikatāya apacayāya vīriyārambhāya saṁvattanti. Sādhu, bhante, bhikkhū yāvajīvaṁ āraññikā assu; yo gāmantaṁ osareyya, vajjaṁ naṁ phuseyya. Yāvajīvaṁ piṇḍapātikā assu; yo nimantanaṁ sādiyeyya, vajjaṁ naṁ phuseyya. Yāvajīvaṁ paṁsukūlikā assu; yo gahapaticīvaraṁ sādiyeyya, vajjaṁ naṁ phuseyya. Yāvajīvaṁ rukkhamūlikā assu; yo channaṁ upagaccheyya, vajjaṁ naṁ phuseyya. Yāvajīvaṁ macchamaṁsaṁ na khādeyyuṁ; yo macchamaṁsaṁ khādeyya, vajjaṁ naṁ phuseyyā’ti. Imāni samaṇo gotamo nānujānissati. Te mayaṁ imehi pañcahi vatthūhi janaṁ saññāpessāmāti. Sakkā kho, āvuso, imehi pañcahi vatthūhi samaṇassa gotamassa saṁghabhedo kātuṁ cakkabhedo. Lūkhapasannā[256] hi, āvuso, manussā”ti.

1674 Atha kho devadatto sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho devadatto bhagavantaṁ etadavoca— “bhagavā, bhante, anekapariyāyena appicchassa…pe… vīriyārambhassa vaṇṇavādī. Imāni, bhante, pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya…pe… vīriyārambhāya saṁvattanti. Sādhu, bhante, bhikkhū yāvajīvaṁ āraññikā assu; yo gāmantaṁ osareyya vajjaṁ naṁ phuseyya…pe… yāvajīvaṁ macchamaṁsaṁ na khādeyyuṁ, yo macchamaṁsaṁ khādeyya vajjaṁ naṁ phuseyyā”ti. “Alaṁ, devadatta, yo icchati āraññiko hotu, yo icchati gāmante viharatu; yo icchati piṇḍapātiko hotu, yo icchati nimantanaṁ sādiyatu; yo icchati paṁsukūliko hotu, yo icchati gahapaticīvaraṁ sādiyatu. Aṭṭhamāse kho mayā, devadatta, rukkhamūlasenāsanaṁ anuññātaṁ, tikoṭiparisuddhaṁ macchamaṁsaṁ— adiṭṭhaṁ asutaṁ aparisaṅkitan”ti. Atha kho devadatto— “na bhagavā imāni pañca vatthūni anujānātī”ti haṭṭho udaggo sapariso uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

410. 1675 Atha kho devadatto sapariso rājagahaṁ pavisitvā pañcahi vatthūhi janaṁ saññāpesi— “mayaṁ, āvuso, samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā pañca vatthūni yācimhā— ‘bhagavā, bhante, anekapariyāyena appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa vīriyārambhassa vaṇṇavādī. Imāni, bhante, pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya dhutatāya pāsādikatāya apacayāya vīriyārambhāya saṁvattanti. Sādhu, bhante, bhikkhū yāvajīvaṁ āraññikā assu; yo gāmantaṁ osareyya, vajjaṁ naṁ phuseyya. Yāvajīvaṁ piṇḍapātikā assu; yo nimantanaṁ sādiyeyya, vajjaṁ naṁ phuseyya. Yāvajīvaṁ paṁsukūlikā assu; yo gahapaticīvaraṁ sādiyeyya, vajjaṁ naṁ phuseyya. Yāvajīvaṁ rukkhamūlikā assu; yo channaṁ upagaccheyya, vajjaṁ naṁ phuseyya. Yāvajīvaṁ macchamaṁsaṁ na khādeyyuṁ; yo macchamaṁsaṁ khādeyya, vajjaṁ naṁ phuseyyā’ti. Imāni samaṇo gotamo nānujānāti. Te mayaṁ imehi pañcahi vatthūhi samādāya vattāmā”ti.

1676 Tattha ye te manussā assaddhā appasannā dubbuddhino te evamāhaṁsu— “ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhutā sallekhavuttino, samaṇo pana gotamo bāhulliko bāhullāya cetetī”ti. Ye pana te manussā saddhā pasannā paṇḍitā byattā buddhimanto te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma devadatto bhagavato saṁghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā”ti.

1677 Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma devadatto saṁghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā”ti.

1678 Atha kho te bhikkhū devadattaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira tvaṁ, devadatta, saṁghabhedāya parakkamasi cakkabhedāyā”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, saṁghabhedāya parakkamissasi cakkabhedāya. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

411. 1679 “Yo pana bhikkhu samaggassa saṁghassa bhedāya parakkameyya, bhedanasaṁvattanikaṁ vā adhikaraṇaṁ samādāya paggayha tiṭṭheyya, so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo— ‘māyasmā samaggassa saṁghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṁvattanikaṁ vā adhikaraṇaṁ samādāya paggayha aṭṭhāsi. Sametāyasmā saṁghena. Samaggo hi saṁgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī’ti. Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya. Yāvatatiyañce samanubhāsiyamāno taṁ paṭinissajjeyya[258], iccetaṁ kusalaṁ; no ce paṭinissajjeyya, saṁghādiseso”ti. (10:14) [257]

412. 1680 Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

1681 Samaggo nāma saṁgho samānasaṁvāsako samānasīmāyaṁ ṭhito.

1682 Bhedāya parakkameyyāti— “kathaṁ ime nānā assu, vinā assu, vaggā assū”ti pakkhaṁ pariyesati, gaṇaṁ bandhati.

1683 Bhedanasaṁvattanikaṁ vā adhikaraṇanti aṭṭhārasabhedakaravatthūni.

1684 Samādāyāti ādāya.

1685 Paggayhāti dīpeyya.

1686 Tiṭṭheyyāti na paṭinissajjeyya.

1687 So bhikkhūti yo so saṁghabhedako bhikkhu.

1688 Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi.

1689 Ye passanti, ye suṇanti, tehi vattabbo— “māyasmā samaggassa saṁghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṁvattanikaṁ vā adhikaraṇaṁ samādāya paggayha aṭṭhāsi. Sametāyasmā saṁghena. Samaggo hi saṁgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṁ kusalaṁ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu[259] saṁghamajjhampi ākaḍḍhitvā vattabbo— “māyasmā samaggassa saṁghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṁvattanikaṁ vā adhikaraṇaṁ samādāya paggayha aṭṭhāsi. Sametāyasmā saṁghena. Samaggo hi saṁgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṁ kusalaṁ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu samanubhāsitabbo— “evañca pana, bhikkhave, samanubhāsitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṁgho ñāpetabbo—

413. 1690 ‘Suṇātu me, bhante, saṁgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṁghassa bhedāya parakkamati. So taṁ vatthuṁ na paṭinissajjati. Yadi saṁghassa pattakallaṁ, saṁgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ samanubhāseyya tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti.

1691 Suṇātu me, bhante, saṁgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṁghassa bhedāya parakkamati. So taṁ vatthuṁ na paṭinissajjati. Saṁgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.

1692 Dutiyampi etamatthaṁ vadāmi…pe… tatiyampi etamatthaṁ vadāmi— suṇātu me, bhante, saṁgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṁghassa bhedāya parakkamati. So taṁ vatthuṁ na paṭinissajjati. Saṁgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.

1693 Samanubhaṭṭho saṁghena itthannāmo bhikkhu tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati saṁghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.

414. 1694 Ñattiyā dukkaṭaṁ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā, kammavācāpariyosāne āpatti saṁghādisesassa. Saṁghādisesaṁ ajjhāpajjantassa ñattiyā dukkaṭaṁ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti.

1695 Saṁghādisesoti…pe… tenapi vuccati saṁghādisesoti.

415. 1696 Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti saṁghādisesassa.

1697 Dhammakamme vematiko na paṭinissajjati, āpatti saṁghādisesassa.

1698 Dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti saṁghādisesassa.

1699 Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.

1700 Adhammakamme vematiko, āpatti dukkaṭassa.

1701 Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.

416. 1702 Anāpatti— asamanubhāsantassa, paṭinissajjantassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanāṭṭassa, ādikammikassāti.

1703 Saṁghabhedasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.


  1. 4V.343/1 (Cross Reference) ↩
  2. kaṭamodakatissako: kaṭamorakatissako (sī, syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
  3. vīriyārambhassa: viriyārambhassa (syā1-3, pā1), vīriyārabbhassa (cha1) (Word Variant) ↩
  4. Lūkhapasannā: lūkhappasannā (sī, syā1-3, pā1 4V.343/1) (Word Variant) ↩
  5. 'māyasmā: mā āyasmā (sī, syā1-3) (Word Variant) ↩
  6. paṭinissajjeyya: paṭinissajeyya (sī) (Word Variant) ↩
  7. bhikkhu: bhikkhu bhikkhūti (sī) (Word Variant) ↩