1.1.3 Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

Tatiyapārājikasikkhāpada

162. 376 ^[98] Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhūnaṁ anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti, asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsati, ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṁ bhāsati.

377 Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi— “icchāmahaṁ, bhikkhave, addhamāsaṁ paṭisallīyituṁ. Namhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā”ti. “Evaṁ, bhante”ti, kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā^[99] nāssudha koci bhagavantaṁ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.

378 Bhikkhū— “bhagavā kho anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti, asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsati, ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṁ bhāsatī”ti, te^[100] anekākāravokāraṁ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti. Te sakena kāyena aṭṭīyanti harāyanti jigucchanti. Seyyathāpi nāma itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko sīsaṁnhāto ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā manussakuṇapena vā kaṇṭhe āsattena aṭṭīyeyya harāyeyya jiguccheyya; evameva te bhikkhū sakena kāyena aṭṭīyantā harāyantā jigucchantā attanāpi attānaṁ jīvitā voropenti, aññamaññampi jīvitā voropenti, migalaṇḍikampi samaṇakuttakaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadanti— “sādhu no, āvuso, jīvitā voropehi. Idaṁ te pattacīvaraṁ bhavissatī”ti. Atha kho migalaṇḍiko samaṇakuttako pattacīvarehi bhaṭo sambahule bhikkhū jīvitā voropetvā lohitakaṁ^[101] asiṁ ādāya yena vaggumudā nadī tenupasaṅkami.

163. 379 Atha kho migalaṇḍikassa samaṇakuttakassa lohitakaṁ taṁ asiṁ dhovantassa ahudeva kukkuccaṁ ahu vippaṭisāro— “alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṁ vata me, na vata me suladdhaṁ. Bahuṁ vata mayā apuññaṁ pasutaṁ, yohaṁ bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme jīvitā voropesin”ti. Atha kho aññatarā mārakāyikā devatā abhijjamāne udake āgantvā migalaṇḍikaṁ samaṇakuttakaṁ etadavoca— “sādhu sādhu, sappurisa, lābhā te, sappurisa, suladdhaṁ te, sappurisa. Bahuṁ tayā, sappurisa, puññaṁ pasutaṁ, yaṁ tvaṁ atiṇṇe tāresī”ti.

380 Atha kho migalaṇḍiko samaṇakuttako— “lābhā kira me, suladdhaṁ kira me, bahuṁ kira mayā puññaṁ pasutaṁ, atiṇṇe kirāhaṁ tāremī”ti, tiṇhaṁ asiṁ ādāya vihārena vihāraṁ pariveṇena pariveṇaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeti— “ko atiṇṇo, kaṁ tāremī”ti? Tattha ye te bhikkhū avītarāgā tesaṁ tasmiṁ samaye hotiyeva bhayaṁ hoti chambhitattaṁ hoti lomahaṁso. Ye pana te bhikkhū vītarāgā tesaṁ tasmiṁ samaye na hoti bhayaṁ na hoti chambhitattaṁ na hoti lomahaṁso.

381 Atha kho migalaṇḍiko samaṇakuttako ekampi bhikkhuṁ ekāhena jīvitā voropesi, dvepi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, tayopi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, cattāropi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, pañcapi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, dasapi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, vīsampi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, tiṁsampi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, cattālīsampi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, paññāsampi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, saṭṭhimpi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi.

164. 382 Atha kho bhagavā tassa addhamāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi— “kiṁ nu kho, ānanda, tanubhūto viya bhikkhusaṁgho”ti? “Tathā hi pana, bhante, bhagavā bhikkhūnaṁ anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti, asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsati, ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṁ bhāsati. Te ca, bhante, bhikkhū— ‘bhagavā kho anekapariyāyena asubhakathaṁ katheti, asubhāya vaṇṇaṁ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṁ bhāsati, ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṁ bhāsatī’ti, te anekākāravokāraṁ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti. Te sakena kāyena aṭṭīyanti harāyanti jigucchanti. Seyyathāpi nāma itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko sīsaṁnhāto ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā manussakuṇapena vā kaṇṭhe āsattena aṭṭīyeyya harāyeyya jiguccheyya; evameva te bhikkhū sakena kāyena aṭṭīyantā harāyantā jigucchantā attanāpi attānaṁ jīvitā voropenti, aññamaññampi jīvitā voropenti, migalaṇḍikampi samaṇakuttakaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadanti— ‘sādhu no, āvuso, jīvitā voropehi. Idaṁ te pattacīvaraṁ bhavissatī’ti. Atha kho, bhante, migalaṇḍiko samaṇakuttako pattacīvarehi bhaṭo ekampi bhikkhuṁ ekāhena jīvitā voropesi…pe… saṭṭhimpi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi. Sādhu, bhante, bhagavā aññaṁ pariyāyaṁ ācikkhatu yathāyaṁ bhikkhusaṁgho aññāya saṇṭhaheyyā”ti. “Tenahānanda, yāvatikā bhikkhū vesāliṁ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātehī”ti. “Evaṁ, bhante”ti, kho āyasmā ānando bhagavato paṭissuṇitvā yāvatikā bhikkhū vesāliṁ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca— “sannipatito, bhante, bhikkhusaṁgho; yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.

165. 383 Atha kho bhagavā yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi—

384 “Ayampi kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti. Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṁ pacchime māse uhataṁ^[102] rajojallaṁ tamenaṁ mahāakālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti.

385 ^[103] Kathaṁ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṁ bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā. So satova assasati sato passasati.

386 Dīghaṁ vā assasanto dīghaṁ assasāmīti pajānāti, dīghaṁ vā passasanto dīghaṁ passasāmīti pajānāti. Rassaṁ vā assasanto rassaṁ assasāmīti pajānāti, rassaṁ vā passasanto rassaṁ passasāmīti pajānāti. Sabbakāyappaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati. Sabbakāyappaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati. Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati. Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati.

387 Pītippaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati. Pītippaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati. Sukhappaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati. Sukhappaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati. Cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati. Cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati. Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati. Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati. Cittappaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati. Cittappaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati. Abhippamodayaṁ cittaṁ…pe… samādahaṁ cittaṁ…pe… vimocayaṁ cittaṁ…pe…

388 Aniccānupassī…pe… virāgānupassī…pe… nirodhānupassī…pe… paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati. Paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati.

389 Evaṁ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṁ bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametī”ti.

166. 390 Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṁghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi— “saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū attanāpi attānaṁ jīvitā voropenti, aññamaññampi jīvitā voropenti migalaṇḍikampi samaṇakuttakaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadanti^[104]— ‘sādhu no, āvuso, jīvitā voropehi, idaṁ te pattacīvaraṁ bhavissatī’”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, bhikkhave, tesaṁ bhikkhūnaṁ ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ. Kathañhi nāma te, bhikkhave, bhikkhū attanāpi attānaṁ jīvitā voropessanti, aññamaññampi jīvitā voropessanti, migalaṇḍikampi samaṇakuttakaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vakkhanti— ‘sādhu no, āvuso, jīvitā voropehi, idaṁ te pattacīvaraṁ bhavissatī’ti. Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

167. 391 “Yo pana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṁ jīvitā voropeyya satthahārakaṁ vāssa pariyeseyya, ayampi pārājiko hoti asaṁvāso”ti.

392 Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

168. 393 Tena kho pana samayena aññataro upāsako gilāno hoti. Tassa pajāpati abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā. Chabbaggiyā bhikkhū tassā itthiyā paṭibaddhacittā honti. Atha kho chabbaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi— “sace kho so, āvuso, upāsako jīvissati na mayaṁ taṁ itthiṁ labhissāma. Handa mayaṁ, āvuso, tassa upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇemā”ti. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū yena so upāsako tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā taṁ upāsakaṁ etadavocuṁ— “tvaṁ khosi, upāsaka, katakalyāṇo katakusalo katabhīruttāṇo akatapāpo akataluddo akatakibbiso. Kataṁ tayā kalyāṇaṁ, akataṁ tayā pāpaṁ. Kiṁ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena. Mataṁ te jīvitā seyyo. Ito tvaṁ kālaṅkato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissasi. Tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāressasī”ti.

169. 394 Atha kho so upāsako— “saccaṁ kho ayyā āhaṁsu. Ahañhi katakalyāṇo katakusalo katabhīruttāṇo akatapāpo akataluddo akatakibbiso. Kataṁ mayā kalyāṇaṁ, akataṁ mayā pāpaṁ. Kiṁ mayhiminā pāpakena dujjīvitena. Mataṁ me jīvitā seyyo. Ito ahaṁ kālaṅkato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissāmi. Tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāressāmī”ti, so asappāyāni ceva bhojanāni bhuñji asappāyāni ca khādanīyāni khādi asappāyāni ca sāyanīyāni sāyi asappāyāni ca pānāni pivi. Tassa asappāyāni ceva bhojanāni bhuñjato asappāyāni ca khādanīyāni khādato asappāyāni ca sāyanīyāni sāyato asappāyāni ca pānāni pivato kharo ābādho uppajji. So teneva ābādhena kālamakāsi. Tassa pajāpati ujjhāyati khiyyati vipāceti— “alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṁ sāmaññaṁ natthi imesaṁ brahmaññaṁ, naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ, kuto imesaṁ sāmaññaṁ kuto imesaṁ brahmaññaṁ, apagatā ime sāmaññā apagatā ime brahmaññā. Ime me sāmikassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇesuṁ. Imehi me sāmiko mārito”ti. Aññepi manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṁ sāmaññaṁ natthi imesaṁ brahmaññaṁ, naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ, kuto imesaṁ sāmaññaṁ kuto imesaṁ brahmaññaṁ, apagatā ime sāmaññā apagatā ime brahmaññā. Ime upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇesuṁ. Imehi upāsako mārito”ti.

395 Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇissantī”ti.

170. 396 Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇethā”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, moghapurisā, ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ. Kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, upāsakassa maraṇavaṇṇaṁ saṁvaṇṇissatha. Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

171. 397 “Yo pana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṁ jīvitā voropeyya satthahārakaṁ vāssa pariyeseyya maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyya maraṇāya vā samādapeyya— ‘ambho purisa, kiṁ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena, mataṁ te^[105] jīvitā seyyo’ti, iti cittamano cittasaṅkappo anekapariyāyena maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyya, maraṇāya vā samādapeyya, ayampi pārājiko hoti asaṁvāso”ti. (3:3)

172. 398 Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

399 Sañciccāti jānanto sañjānanto cecca abhivitaritvā vītikkamo.

400 Manussaviggaho nāma yaṁ mātukucchismiṁ paṭhamaṁ cittaṁ uppannaṁ paṭhamaṁ viññāṇaṁ pātubhūtaṁ, yāva maraṇakālā etthantare eso manussaviggaho nāma.

401 Jīvitā voropeyyāti jīvitindriyaṁ upacchindati uparodheti santatiṁ vikopeti.

402 Satthahārakaṁ vā^[106]ssa pariyeseyyāti asiṁ vā^[107] sattiṁ vā bheṇḍiṁ vā laguḷaṁ vā pāsāṇaṁ vā satthaṁ vā visaṁ vā rajjuṁ vā.

403 Maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyyāti jīvite ādīnavaṁ dasseti, maraṇe vaṇṇaṁ bhaṇati.

404 Maraṇāya vā samādapeyyāti satthaṁ vā āhara, visaṁ vā khāda, rajjuyā vā ubbandhitvā kālaṁ karohīti.

405 Ambho purisāti ālapanādhivacanametaṁ.

406 Kiṁ tuyhiminā pāpakena dujjīvitenāti pāpakaṁ nāma jīvitaṁ aḍḍhānaṁ jīvitaṁ upādāya daliddānaṁ jīvitaṁ pāpakaṁ lāmakaṁ, sadhanānaṁ jīvitaṁ upādāya adhanānaṁ jīvitaṁ pāpakaṁ, devānaṁ jīvitaṁ upādāya manussānaṁ jīvitaṁ pāpakaṁ.

407 Dujjīvitaṁ nāma hatthacchinnassa pādacchinnassa hatthapādacchinnassa kaṇṇacchinnassa nāsacchinnassa kaṇṇanāsacchinnassa, iminā ca pāpakena iminā ca dujjīvitena mataṁ te jīvitā seyyoti.

408 Iti cittamanoti yaṁ cittaṁ taṁ mano, yaṁ mano taṁ cittaṁ.

409 Cittasaṅkappoti maraṇasaññī maraṇacetano maraṇādhippāyo.

410 Anekapariyāyenāti uccāvacehi ākārehi.

411 Maraṇavaṇṇaṁ vā saṁvaṇṇeyyāti jīvite ādīnavaṁ dasseti, maraṇe vaṇṇaṁ bhaṇati— “ito tvaṁ kālaṅkato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissasi, tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāressasī”ti.

412 Maraṇāya vā samādapeyyāti satthaṁ vā āhara, visaṁ vā khāda, rajjuyā vā ubbandhitvā kālaṁ karohi, sobbhe vā narake vā papāte vā papatāti.

413 Ayampīti purime upādāya vuccati.

414 Pārājiko hotīti seyyathāpi nāma puthusilā dvidhā bhinnā^[108] appaṭisandhikā hoti, evameva bhikkhu sañcicca manussaviggahaṁ jīvitā voropetvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Tena vuccati— “pārājiko hotī”ti.

415 Asaṁvāsoti saṁvāso nāma ekakammaṁ ekuddeso samasikkhatā— eso saṁvāso nāma. So tena saddhiṁ natthi, tena vuccati asaṁvāsoti.

173. 416 Sāmaṁ, adhiṭṭhāya, dūtena, dūtaparamparāya, visakkiyena dūtena, gatapaccāgatena dūtena, araho rahosaññī, raho arahosaññī, araho arahosaññī, raho rahosaññī kāyena saṁvaṇṇeti, vācāya saṁvaṇṇeti, kāyena vācāya saṁvaṇṇeti, dūtena saṁvaṇṇeti, lekhāya saṁvaṇṇeti, opātaṁ apassenaṁ, upanikkhipanaṁ, bhesajjaṁ, rūpūpahāro, saddūpahāro, gandhūpahāro, rasūpahāro, phoṭṭhabbūpahāro, dhammūpahāro, ācikkhanā, anusāsanī, saṅketakammaṁ, nimittakammanti.

174. 417 Sāmanti sayaṁ hanati kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā nissaggiyena vā.

418 Adhiṭṭhāyāti adhiṭṭhahitvā āṇāpeti— “evaṁ vijjha, evaṁ pahara, evaṁ ghātehī”ti.

419 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ maññamāno taṁ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.

420 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ maññamāno aññaṁ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti. Vadhakassa āpatti pārājikassa.

421 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṁ maññamāno taṁ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.

422 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṁ maññamāno aññaṁ jīvitā voropeti; mūlaṭṭhassa anāpatti, vadhakassa āpatti pārājikassa.

423 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmassa pāvada— ‘itthannāmo itthannāmassa pāvadatu— itthannāmo itthannāmaṁ jīvitā voropetū’”ti, āpatti dukkaṭassa. So itarassa āroceti, āpatti dukkaṭassa. Vadhako paṭiggaṇhāti, mūlaṭṭhassa āpatti thullaccayassa. So taṁ jīvitā voropeti, āpatti sabbesaṁ pārājikassa.

424 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmassa pāvada— ‘itthannāmo itthannāmassa pāvadatu— itthannāmo itthannāmaṁ jīvitā voropetū’”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṁ āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Vadhako paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti; āṇāpakassa ca vadhakassa ca āpatti pārājikassa.

425 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So gantvā puna paccāgacchati— “nāhaṁ sakkomi taṁ jīvitā voropetun”ti. So puna āṇāpeti— “yadā sakkosi tadā taṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.

426 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī na sāveti— “mā ghātehī”ti. So taṁ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.

427 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī sāveti— “mā ghātehī”ti. So— “āṇatto ahaṁ tayā”ti taṁ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti. Vadhakassa āpatti pārājikassa.

428 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī sāveti— “mā ghātehī”ti. So sādhūti oramati, ubhinnaṁ anāpatti.

175. 429 Araho rahosaññī ullapati— “aho itthannāmo hato assā”ti, āpatti dukkaṭassa. Raho arahosaññī ullapati— “aho itthannāmo hato assā”ti, āpatti dukkaṭassa. Araho arahosaññī ullapati— “aho itthannāmo hato assā”ti, āpatti dukkaṭassa. Raho rahosaññī ullapati— “aho itthannāmo hato assā”ti, āpatti dukkaṭassa.

430 Kāyena saṁvaṇṇeti nāma kāyena vikāraṁ karoti— “yo evaṁ marati so dhanaṁ vā labhati yasaṁ vā labhati saggaṁ vā gacchatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tāya saṁvaṇṇanāya marissāmīti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

431 Vācāya saṁvaṇṇeti nāma vācāya bhaṇati— “yo evaṁ marati so dhanaṁ vā labhati yasaṁ vā labhati saggaṁ vā gacchatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tāya saṁvaṇṇanāya marissāmīti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

432 Kāyena vācāya saṁvaṇṇeti nāma kāyena ca vikāraṁ karoti, vācāya ca bhaṇati— “yo evaṁ marati so dhanaṁ vā labhati yasaṁ vā labhati saggaṁ vā gacchatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tāya saṁvaṇṇanāya marissāmīti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

433 Dūtena saṁvaṇṇeti nāma dūtassa sāsanaṁ āroceti— “yo evaṁ marati so dhanaṁ vā labhati yasaṁ vā labhati saggaṁ vā gacchatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Dūtassa sāsanaṁ sutvā marissāmīti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

176. 434 Lekhāya saṁvaṇṇeti nāma lekhaṁ chindati— “yo evaṁ marati so dhanaṁ vā labhati yasaṁ vā labhati saggaṁ vā gacchatī”ti, akkharakkharāya āpatti dukkaṭassa. Lekhaṁ passitvā marissāmīti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

435 Opātaṁ nāma manussaṁ uddissa opātaṁ khanati— “papatitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Papatite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa. Anodissa opātaṁ khanati— “yo koci papatitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Manusso tasmiṁ papatati, āpatti dukkaṭassa. Papatite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa. Yakkho vā peto vā tiracchānagatamanussaviggaho vā tasmiṁ papatati, āpatti dukkaṭassa. Papatite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti dukkaṭassa. Marati, āpatti thullaccayassa. Tiracchānagato tasmiṁ papatati, āpatti dukkaṭassa. Papatite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti dukkaṭassa. Marati, āpatti pācittiyassa.

177. 436 Apassenaṁ nāma apassene satthaṁ vā ṭhapeti visena vā makkheti dubbalaṁ vā karoti sobbhe vā narake vā papāte vā ṭhapeti— “papatitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Satthena vā visena vā papatitena vā dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

437 Upanikkhipanaṁ nāma asiṁ vā sattiṁ vā bheṇḍiṁ vā laguḷaṁ vā pāsāṇaṁ vā satthaṁ vā visaṁ vā rajjuṁ vā upanikkhipati— “iminā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. “Tena marissāmī”ti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

438 Bhesajjaṁ nāma sappiṁ vā navanītaṁ vā telaṁ vā madhuṁ vā phāṇitaṁ vā deti— “imaṁ sāyitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ sāyite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

178. 439 Rūpūpahāro nāma amanāpikaṁ rūpaṁ upasaṁharati^[109] bhayānakaṁ bheravaṁ— “imaṁ passitvā uttasitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ passitvā uttasati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṁ rūpaṁ upasaṁharati— “imaṁ passitvā alābhakena sussitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ passitvā alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

440 Saddūpahāro nāma amanāpikaṁ saddaṁ upasaṁharati bhayānakaṁ bheravaṁ— “imaṁ sutvā uttasitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ sutvā uttasati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṁ saddaṁ upasaṁharati pemanīyaṁ hadayaṅgamaṁ— “imaṁ sutvā alābhakena sussitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ sutvā alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

441 Gandhūpahāro nāma amanāpikaṁ gandhaṁ upasaṁharati jegucchaṁ pāṭikulyaṁ^[110]— “imaṁ ghāyitvā jegucchatā pāṭikulyatā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ ghāyite jegucchatā pāṭikulyatā dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṁ gandhaṁ upasaṁharati— “imaṁ ghāyitvā alābhakena sussitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ ghāyitvā alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

442 Rasūpahāro nāma amanāpikaṁ rasaṁ upasaṁharati jegucchaṁ pāṭikulyaṁ^[111]— “imaṁ sāyitvā jegucchatā pāṭikulyatā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ sāyite jegucchatā pāṭikulyatā dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṁ rasaṁ upasaṁharati— “imaṁ sāyitvā alābhakena sussitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ sāyitvā alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

443 Phoṭṭhabbūpahāro nāma amanāpikaṁ phoṭṭhabbaṁ upasaṁharati dukkhasamphassaṁ kharasamphassaṁ— “iminā phuṭṭho marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tena phuṭṭhassa dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṁ phoṭṭhabbaṁ upasaṁharati sukhasamphassaṁ mudusamphassaṁ— “iminā phuṭṭho alābhakena sussitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tena phuṭṭho alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

444 Dhammūpahāro nāma nerayikassa nirayakathaṁ katheti— “imaṁ sutvā uttasitvā marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ sutvā uttasati, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa. Kalyāṇakammassa saggakathaṁ katheti— “imaṁ sutvā adhimutto marissatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Taṁ sutvā adhimutto marissāmīti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

179. 445 Ācikkhanā nāma puṭṭho bhaṇati— “evaṁ marassu. Yo evaṁ marati so dhanaṁ vā labhati yasaṁ vā labhati saggaṁ vā gacchatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tāya ācikkhanāya marissāmīti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

446 Anusāsanī nāma apuṭṭho bhaṇati— “evaṁ marassu. Yo evaṁ marati so dhanaṁ vā labhati yasaṁ vā labhati saggaṁ vā gacchatī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tāya anusāsaniyā marissāmīti dukkhaṁ vedanaṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Marati, āpatti pārājikassa.

447 Saṅketakammaṁ nāma saṅketaṁ karoti purebhattaṁ vā pacchābhattaṁ vā rattiṁ vā divā vā— “tena saṅketena taṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tena saṅketena taṁ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa. Taṁ saṅketaṁ pure vā pacchā vā taṁ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti, vadhakassa āpatti pārājikassa.

448 Nimittakammaṁ nāma nimittaṁ karoti— “akkhiṁ vā nikhaṇissāmi bhamukaṁ vā ukkhipissāmi sīsaṁ vā ukkhipissāmi, tena nimittena taṁ jīvitā voropehī”ti, āpatti dukkaṭassa. Tena nimittena taṁ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa. Taṁ nimittaṁ pure vā pacchā vā taṁ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti, vadhakassa āpatti pārājikassa.

449 Anāpatti— asañcicca ajānantassa namaraṇādhippāyassa ummattakassa^[112] ādikammikassāti.

450 Manussaviggahapārājikamhi paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.