Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Dutiyapārājikasikkhāpada
84. 191 Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena sambahulā sandiṭṭhā sambhattā bhikkhū isigilipasse tiṇakuṭiyo karitvā vassaṁ upagacchiṁsu. Āyasmāpi dhaniyo kumbhakāraputto tiṇakuṭikaṁ karitvā vassaṁ upagacchi. Atha kho te bhikkhū vassaṁvuṭṭhā temāsaccayena tiṇakuṭiyo bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca paṭisāmetvā janapadacārikaṁ pakkamiṁsu. Āyasmā pana dhaniyo kumbhakāraputto tattheva vassaṁ vasi, tattha hemantaṁ, tattha gimhaṁ. Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu. Dutiyampi kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tiṇañca kaṭṭhañca saṅkaḍḍhitvā tiṇakuṭikaṁ akāsi. Dutiyampi kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu. Tatiyampi kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tiṇañca kaṭṭhañca saṅkaḍḍhitvā tiṇakuṭikaṁ akāsi. Tatiyampi kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu.
192 Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa etadahosi— “yāvatatiyakaṁ kho me gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu. Ahaṁ kho pana susikkhito anavayo sake ācariyake kumbhakārakamme pariyodātasippo. Yannūnāhaṁ sāmaṁ cikkhallaṁ madditvā sabbamattikāmayaṁ kuṭikaṁ kareyyan”ti.
193 Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto sāmaṁ cikkhallaṁ madditvā sabbamattikāmayaṁ kuṭikaṁ karitvā tiṇañca kaṭṭhañca gomayañca saṅkaḍḍhitvā taṁ kuṭikaṁ paci. Sā ahosi kuṭikā abhirūpā dassanīyā pāsādikā lohitikā[61], seyyathāpi indagopako. Seyyathāpi nāma kiṅkaṇikasaddo[62]; evamevaṁ tassā kuṭikāya saddo ahosi.
85. 194 Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasa taṁ kuṭikaṁ abhirūpaṁ dassanīyaṁ pāsādikaṁ lohitikaṁ. Disvāna bhikkhū āmantesi— “kiṁ etaṁ, bhikkhave, abhirūpaṁ dassanīyaṁ pāsādikaṁ lohitikaṁ, seyyathāpi indagopako”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, bhikkhave, tassa moghapurisassa ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ. Kathañhi nāma so, bhikkhave, moghapuriso sabbamattikāmayaṁ kuṭikaṁ karissati. Na hi nāma, bhikkhave, tassa moghapurisassa pāṇesu anuddayā anukampā avihesā bhavissati. Gacchathetaṁ, bhikkhave, kuṭikaṁ bhindatha. Mā pacchimā janatā pāṇesu pātabyataṁ āpajji. Na ca, bhikkhave, sabbamattikāmayā kuṭikā kātabbā. Yo kareyya, āpatti dukkaṭassā”ti. “Evaṁ, bhante”ti, kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā yena sā kuṭikā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā taṁ kuṭikaṁ bhindiṁsu. Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto te bhikkhū etadavoca— “kissa me tumhe, āvuso, kuṭikaṁ bhindathā”ti? “Bhagavā, āvuso, bhedāpetī”ti. “Bhindathāvuso, sace dhammassāmī bhedāpetī”ti.
86. 195 Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa etadahosi— “yāvatatiyakaṁ kho me gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu. Yāpi mayā sabbamattikāmayā kuṭikā katā sāpi bhagavatā bhedāpitā. Atthi ca me dārugahe gaṇako sandiṭṭho. Yannūnāhaṁ dārugahe gaṇakaṁ dārūni yācitvā dārukuṭikaṁ kareyyan”ti.
196 Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto yena dārugahe gaṇako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dārugahe gaṇakaṁ etadavoca— “yāvatatiyakaṁ kho me, āvuso, gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu. Yāpi mayā sabbamattikāmayā kuṭikā katā sāpi bhagavatā bhedāpitā. Dehi me, āvuso, dārūni. Icchāmi dārukuṭikaṁ[63] kātun”ti. “Natthi, bhante, tādisāni dārūni yānāhaṁ ayyassa dadeyyaṁ. Atthi, bhante, devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni. Sace tāni dārūni rājā dāpeti harāpetha, bhante”ti. “Dinnāni, āvuso, raññā”ti.
197 Atha kho dārugahe gaṇakassa etadahosi— “ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhammacārino samacārino[64] brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā. Rājāpimesaṁ abhippasanno. Nārahati adinnaṁ dinnanti vattun”ti. Atha kho dārugahe gaṇako āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ etadavoca— “harāpetha, bhante”ti. Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tāni dārūni khaṇḍākhaṇḍikaṁ chedāpetvā sakaṭehi nibbāhāpetvā dārukuṭikaṁ akāsi.
87. 198 Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto rājagahe kammante anusaññāyamāno yena dārugahe gaṇako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dārugahe gaṇakaṁ etadavoca— “yāni tāni, bhaṇe, devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni kahaṁ tāni dārūnī”ti? “Tāni, sāmi, dārūni devena ayyassa dhaniyassa kumbhakāraputtassa dinnānī”ti.
199 Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto anattamano ahosi— “kathañhi nāma devo devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni dhaniyassa kumbhakāraputtassa dassatī”ti. Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ etadavoca— “saccaṁ kira devena[65] devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni dhaniyassa kumbhakāraputtassa dinnānī”ti? “Ko evamāhā”ti? “Dārugahe gaṇako, devā”ti. “Tena hi, brāhmaṇa, dārugahe gaṇakaṁ āṇāpehī”ti. Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto dārugahe gaṇakaṁ bandhaṁ[66] āṇāpesi.
200 Addasa kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto dārugahe gaṇakaṁ bandhaṁ niyyamānaṁ. Disvāna dārugahe gaṇakaṁ etadavoca— “kissa tvaṁ, āvuso, bandho niyyāsī”ti? “Tesaṁ, bhante, dārūnaṁ kiccā”ti. “Gacchāvuso, ahampi āgacchāmī”ti. “Eyyāsi, bhante, purāhaṁ haññāmī”ti.
88. 201 Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ etadavoca— “saccaṁ kira mayā, bhante, devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni ayyassa dinnānī”ti? “Evaṁ, mahārājā”ti. “Mayaṁ kho, bhante, rājāno nāma bahukiccā bahukaraṇīyā, datvāpi na sareyyāma; iṅgha, bhante, sarāpehī”ti. “Sarasi tvaṁ, mahārāja, paṭhamābhisitto evarūpiṁ vācaṁ bhāsitā— ‘dinnaññeva samaṇabrāhmaṇānaṁ tiṇakaṭṭhodakaṁ paribhuñjantū’”ti. “Sarāmahaṁ, bhante. Santi, bhante, samaṇabrāhmaṇā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā. Tesaṁ appamattakepi kukkuccaṁ uppajjati. Tesaṁ mayā sandhāya bhāsitaṁ, tañca kho araññe apariggahitaṁ. So tvaṁ, bhante, tena lesena dārūni adinnaṁ harituṁ maññasi. Kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ haneyya vā bandheyya vā pabbājeyya vā. Gaccha, bhante, lomena tvaṁ muttosi. Māssu punapi evarūpaṁ akāsī”ti.
202 Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brāhmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṁ sāmaññaṁ, natthi imesaṁ brahmaññaṁ. Naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ, naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ. Kuto imesaṁ sāmaññaṁ, kuto imesaṁ brahmaññaṁ. Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Rājānampi ime vañcenti, kiṁ panaññe manusse”ti.
203 Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto rañño dārūni adinnaṁ ādiyissatī”ti.
204 Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṁghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ paṭipucchi— “saccaṁ kira tvaṁ, dhaniya, rañño dārūni adinnaṁ ādiyī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, moghapurisa, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ. Kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, rañño dārūni adinnaṁ ādiyissasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya; atha khvetaṁ, moghapurisa, appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyā”ti.
205 Tena kho pana samayena aññataro purāṇavohāriko mahāmatto bhikkhūsu pabbajito bhagavato avidūre nisinno hoti. Atha kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca— “kittakena kho, bhikkhu, rājā māgadho seniyo bimbisāro coraṁ gahetvā hanati vā bandhati vā pabbājeti vā”ti? “Pādena vā, bhagavā, pādārahena vā”ti. Tena kho pana samayena rājagahe pañcamāsako pādo hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā dubbharatāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha— [67]
89. 206 “Yo pana bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyeyya, yathārūpe adinnādāne rājāno coraṁ gahetvā haneyyuṁ vā bandheyyuṁ vā pabbājeyyuṁ vā— ‘corosi bālosi mūḷhosi thenosī’ti, tathārūpaṁ bhikkhu adinnaṁ ādiyamāno ayampi pārājiko hoti asaṁvāso”ti.
207 Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
90. 208 Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū rajakattharaṇaṁ gantvā rajakabhaṇḍikaṁ avaharitvā ārāmaṁ haritvā bhājesuṁ. Bhikkhū evamāhaṁsu— “mahāpuññattha tumhe, āvuso. Bahuṁ tumhākaṁ cīvaraṁ uppannan”ti. “Kuto, āvuso, amhākaṁ puññaṁ, idāni mayaṁ rajakattharaṇaṁ gantvā rajakabhaṇḍikaṁ avaharimhā”ti. “Nanu, āvuso, bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ. Kissa tumhe, āvuso, rajakabhaṇḍikaṁ avaharitthā”ti? “Saccaṁ, āvuso, bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ. Tañca kho gāme, no araññe”ti. “Nanu, āvuso, tathevetaṁ hoti. Ananucchavikaṁ, āvuso, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ. Kathañhi nāma tumhe, āvuso, rajakabhaṇḍikaṁ avaharissatha. Netaṁ, āvuso, appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya; atha khvetaṁ, āvuso, appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyā”ti. Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
209 Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṁghaṁ sannipātāpetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi— “saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, rajakattharaṇaṁ gantvā rajakabhaṇḍikaṁ avaharitthā”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṁ, moghapurisā, ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ. Kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, rajakabhaṇḍikaṁ avaharissatha. Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya; atha khvetaṁ, moghapurisā, appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyā”ti. Atha kho bhagavā chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā dubbharatāya…pe… vīriyārambhassa vaṇṇaṁ bhāsitvā bhikkhūnaṁ tadanucchavikaṁ tadanulomikaṁ dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
91. 210 “Yo pana bhikkhu gāmā vā araññā vā adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyeyya, yathārūpe adinnādāne rājāno coraṁ gahetvā haneyyuṁ vā bandheyyuṁ vā pabbājeyyuṁ vā— ‘corosi bālosi mūḷhosi thenosī’ti, tathārūpaṁ bhikkhu adinnaṁ ādiyamāno ayampi pārājiko hoti asaṁvāso”ti. (2:2)
92. 211 Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
212 Gāmo nāma ekakuṭikopi gāmo, dvikuṭikopi gāmo, tikuṭikopi gāmo, catukuṭikopi gāmo, samanussopi gāmo, amanussopi gāmo, parikkhittopi gāmo, aparikkhittopi gāmo, gonisādiniviṭṭhopi gāmo, yopi sattho atirekacatumāsaniviṭṭho sopi vuccati gāmo.
213 Gāmūpacāro nāma parikkhittassa gāmassa indakhīle[68] ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupāto, aparikkhittassa gāmassa gharūpacāre ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupāto.
214 Araññaṁ nāma ṭhapetvā gāmañca gāmūpacārañca avasesaṁ araññaṁ nāma.
215 Adinnaṁ nāma yaṁ adinnaṁ anissaṭṭhaṁ apariccattaṁ rakkhitaṁ gopitaṁ mamāyitaṁ parapariggahitaṁ. Etaṁ adinnaṁ nāma.
216 Theyyasaṅkhātanti theyyacitto avaharaṇacitto.
217 Ādiyeyyāti ādiyeyya hareyya avahareyya iriyāpathaṁ vikopeyya ṭhānā cāveyya saṅketaṁ vītināmeyya.
218 Yathārūpaṁ nāma pādaṁ vā pādārahaṁ vā atirekapādaṁ vā.
219 Rājāno nāma pathabyārājā padesarājā maṇḍalikā antarabhogikā akkhadassā mahāmattā, ye vā pana chejjabhejjaṁ karontā anusāsanti. Ete rājāno nāma.
220 Coro nāma yo pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyati. Eso coro nāma.
221 Haneyyuṁ vāti hatthena vā pādena vā kasāya vā vettena vā aḍḍhadaṇḍakena vā chejjāya vā haneyyuṁ.
222 Bandheyyuṁ vāti rajjubandhanena vā andubandhanena vā saṅkhalikabandhanena vā gharabandhanena vā nagarabandhanena vā gāmabandhanena vā nigamabandhanena vā bandheyyuṁ, purisaguttiṁ vā kareyyuṁ.
223 Pabbājeyyuṁ vāti gāmā vā nigamā vā nagarā vā janapadā vā janapadapadesā vā pabbājeyyuṁ.
224 Corosi bālosi mūḷhosi thenosīti paribhāso eso.
225 Tathārūpaṁ nāma pādaṁ vā pādārahaṁ vā atirekapādaṁ vā.
226 Ādiyamānoti ādiyamāno haramāno avaharamāno iriyāpathaṁ vikopayamāno ṭhānā cāvayamāno saṅketaṁ vītināmayamāno.
227 Ayampīti purimaṁ upādāya vuccati.
228 Pārājiko hotīti seyyathāpi nāma paṇḍupalāso bandhanā pavutto[69] abhabbo haritatthāya[70]; evameva bhikkhu pādaṁ vā pādārahaṁ vā atirekapādaṁ vā adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Tena vuccati— “pārājiko hotī”ti.
229 Asaṁvāsoti saṁvāso nāma ekakammaṁ ekuddeso samasikkhatā. Eso saṁvāso nāma. So tena saddhiṁ natthi. Tena vuccati— “asaṁvāso”ti.
93. 230 Bhūmaṭṭhaṁ thalaṭṭhaṁ ākāsaṭṭhaṁ vehāsaṭṭhaṁ udakaṭṭhaṁ nāvaṭṭhaṁ yānaṭṭhaṁ bhāraṭṭhaṁ ārāmaṭṭhaṁ vihāraṭṭhaṁ khettaṭṭhaṁ vatthuṭṭhaṁ gāmaṭṭhaṁ araññaṭṭhaṁ udakaṁ dantapoṇaṁ[71] vanappati[72] haraṇakaṁ upanidhi suṅkaghātaṁ pāṇo apadaṁ dvipadaṁ catuppadaṁ bahuppadaṁ ocarako oṇirakkho saṁvidāvahāro saṅketakammaṁ nimittakammanti.
94. 231 Bhūmaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ bhūmiyaṁ nikkhittaṁ hoti nikhātaṁ paṭicchannaṁ. Bhūmaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati kudālaṁ vā piṭakaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Tattha jātakaṁ kaṭṭhaṁ vā lataṁ vā chindati, āpatti dukkaṭassa. Tattha paṁsuṁ khaṇati vā byūhati[73] vā uddharati vā, āpatti dukkaṭassa. Kumbhiṁ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Attano bhājanaṁ pavesetvā pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Attano bhājanagataṁ vā karoti muṭṭhiṁ vā chindati, āpatti pārājikassa. Suttāruḷhaṁ bhaṇḍaṁ pāmaṅgaṁ vā kaṇṭhasuttakaṁ vā kaṭisuttakaṁ vā sāṭakaṁ vā veṭhanaṁ vā theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Koṭiyaṁ gahetvā uccāreti, āpatti thullaccayassa. Ghaṁsanto nīharati, āpatti thullaccayassa. Antamaso kesaggamattampi kumbhimukhā moceti, āpatti pārājikassa. Sappiṁ vā telaṁ vā madhuṁ vā phāṇitaṁ vā pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto ekena payogena pivati, āpatti pārājikassa. Tattheva bhindati vā chaḍḍeti vā jhāpeti vā aparibhogaṁ vā karoti, āpatti dukkaṭassa.
95. 232 Thalaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ thale nikkhittaṁ hoti. Thalaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
96. 233 Ākāsaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ ākāsagataṁ hoti. Moro vā kapiñjaro vā tittiro vā vaṭṭako vā, sāṭakaṁ vā veṭhanaṁ vā hiraññaṁ vā suvaṇṇaṁ vā chijjamānaṁ patati. Ākāsaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Gamanaṁ upacchindati, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
97. 234 Vehāsaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ vehāsagataṁ hoti. Mañce vā pīṭhe vā cīvaravaṁse vā cīvararajjuyā vā bhittikhile vā nāgadante vā rukkhe vā laggitaṁ hoti, antamaso pattādhārakepi. Vehāsaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
98. 235 Udakaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ udake nikkhittaṁ hoti. Udakaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Nimujjati vā ummujjati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Tattha jātakaṁ uppalaṁ vā padumaṁ vā puṇḍarīkaṁ vā bhisaṁ vā macchaṁ vā kacchapaṁ vā pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
99. 236 Nāvā nāma yāya tarati. Nāvaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ nāvāya nikkhittaṁ hoti. “Nāvaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmī”ti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Nāvaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Bandhanaṁ moceti, āpatti dukkaṭassa. Bandhanaṁ mocetvā āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Uddhaṁ vā adho vā tiriyaṁ vā antamaso kesaggamattampi saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
100. 237 Yānaṁ nāma vayhaṁ ratho sakaṭaṁ sandamānikā. Yānaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ yāne nikkhittaṁ hoti. Yānaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Yānaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
101. 238 Bhāro nāma sīsabhāro khandhabhāro kaṭibhāro olambako. Sīse bhāraṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Khandhaṁ oropeti, āpatti pārājikassa. Khandhe bhāraṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Kaṭiṁ oropeti, āpatti pārājikassa. Kaṭiyā bhāraṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Hatthena gaṇhāti, āpatti pārājikassa. Hatthe bhāraṁ theyyacitto bhūmiyaṁ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Theyyacitto bhūmito gaṇhāti, āpatti pārājikassa.
102. 239 Ārāmo nāma pupphārāmo phalārāmo. Ārāmaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ ārāme catūhi ṭhānehi nikkhittaṁ hoti— bhūmaṭṭhaṁ thalaṭṭhaṁ, ākāsaṭṭhaṁ, vehāsaṭṭhaṁ. Ārāmaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Tattha jātakaṁ mūlaṁ vā tacaṁ vā pattaṁ vā pupphaṁ vā phalaṁ vā pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Ārāmaṁ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko na mayhaṁ bhavissatīti dhuraṁ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto sāmikaṁ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa.
103. 240 Vihāraṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ vihāre catūhi ṭhānehi nikkhittaṁ hoti— bhūmaṭṭhaṁ, thalaṭṭhaṁ, ākāsaṭṭhaṁ, vehāsaṭṭhaṁ. Vihāraṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Vihāraṁ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko na mayhaṁ bhavissatīti dhuraṁ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto sāmikaṁ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa.
104. 241 Khettaṁ nāma yattha pubbaṇṇaṁ vā aparaṇṇaṁ vā jāyati. Khettaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ khette catūhi ṭhānehi nikkhittaṁ hoti— bhūmaṭṭhaṁ, thalaṭṭhaṁ, ākāsaṭṭhaṁ, vehāsaṭṭhaṁ. Khettaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti, dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Tattha jātakaṁ pubbaṇṇaṁ vā aparaṇṇaṁ vā pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Khettaṁ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko na mayhaṁ bhavissatīti dhuraṁ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto sāmikaṁ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa. Khīlaṁ vā rajjuṁ vā vatiṁ vā mariyādaṁ vā saṅkāmeti, āpatti dukkaṭassa. Ekaṁ payogaṁ anāgate, āpatti thullaccayassa. Tasmiṁ payoge āgate, āpatti pārājikassa.
105. 242 Vatthu nāma ārāmavatthu vihāravatthu. Vatthuṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ vatthusmiṁ catūhi ṭhānehi nikkhittaṁ hoti— bhūmaṭṭhaṁ, thalaṭṭhaṁ, ākāsaṭṭhaṁ, vehāsaṭṭhaṁ. Vatthuṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Vatthuṁ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko na mayhaṁ bhavissatīti dhuraṁ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto sāmikaṁ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa. Khīlaṁ vā rajjuṁ vā vatiṁ vā pākāraṁ vā saṅkāmeti, āpatti dukkaṭassa. Ekaṁ payogaṁ anāgate āpatti thullaccayassa. Tasmiṁ payoge āgate āpatti pārājikassa.
106. 243 Gāmaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ gāme catūhi ṭhānehi nikkhittaṁ hoti— bhūmaṭṭhaṁ, thalaṭṭhaṁ, ākāsaṭṭhaṁ, vehāsaṭṭhaṁ. Gāmaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
107. 244 Araññaṁ nāma yaṁ manussānaṁ pariggahitaṁ hoti, taṁ araññaṁ. Araññaṭṭhaṁ nāma bhaṇḍaṁ araññe catūhi ṭhānehi nikkhittaṁ hoti— bhūmaṭṭhaṁ, thalaṭṭhaṁ, ākāsaṭṭhaṁ, vehāsaṭṭhaṁ. Araññaṭṭhaṁ bhaṇḍaṁ avaharissāmīti theyyacitto dutiyaṁ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Tattha jātakaṁ kaṭṭhaṁ vā lataṁ vā tiṇaṁ vā pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
108. 245 Udakaṁ nāma bhājanagataṁ vā hoti pokkharaṇiyā vā taḷāke vā. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Attano bhājanaṁ pavesetvā pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ udakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Attano bhājanagataṁ karoti, āpatti pārājikassa. Mariyādaṁ bhindati, āpatti dukkaṭassa. Mariyādaṁ bhinditvā pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ udakaṁ nikkhāmeti, āpatti pārājikassa. Atirekamāsakaṁ vā ūnapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ udakaṁ nikkhāmeti, āpatti thullaccayassa. Māsakaṁ vā ūnamāsakaṁ vā agghanakaṁ udakaṁ nikkhāmeti, āpatti dukkaṭassa.
109. 246 Dantapoṇaṁ nāma chinnaṁ vā acchinnaṁ vā. Pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
110. 247 Vanappati nāma yo manussānaṁ pariggahito hoti rukkho paribhogo. Theyyacitto chindati, pahāre pahāre āpatti dukkaṭassa. Ekaṁ pahāraṁ anāgate, āpatti thullaccayassa. Tasmiṁ pahāre āgate, āpatti pārājikassa.
111. 248 Haraṇakaṁ nāma aññassa haraṇakaṁ bhaṇḍaṁ. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Sahabhaṇḍahārakaṁ padasā nessāmīti paṭhamaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa. Patitaṁ bhaṇḍaṁ gahessāmīti pātāpeti, āpatti dukkaṭassa. Patitaṁ bhaṇḍaṁ pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
112. 249 Upanidhi nāma upanikkhittaṁ bhaṇḍaṁ. Dehi me bhaṇḍanti vuccamāno nāhaṁ gaṇhāmīti bhaṇati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṁ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko na mayhaṁ dassatīti dhuraṁ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto sāmikaṁ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṁ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa.
113. 250 Suṅkaghātaṁ nāma raññā ṭhapitaṁ hoti pabbatakhaṇḍe vā nadītitthe vā gāmadvāre vā— “atra paviṭṭhassa suṅkaṁ gaṇhantū”ti. Tatra pavisitvā rājaggaṁ[74] bhaṇḍaṁ pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Paṭhamaṁ pādaṁ suṅkaghātaṁ atikkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṁ pādaṁ atikkāmeti, āpatti pārājikassa. Antosuṅkaghāte ṭhito bahisuṅkaghātaṁ pāteti, āpatti pārājikassa. Suṅkaṁ pariharati, āpatti dukkaṭassa.
114. 251 Pāṇo nāma manussapāṇo vuccati. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Padasā nessāmīti paṭhamaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
252 Apadaṁ nāma ahi macchā. Pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
115. 253 Dvipadaṁ nāma manussā, pakkhajātā. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Padasā nessāmīti paṭhamaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
116. 254 Catuppadaṁ nāma— hatthī assā oṭṭhā goṇā gadrabhā pasukā. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Padasā nessāmīti paṭhamaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Tatiyaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Catutthaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
117. 255 Bahuppadaṁ nāma— vicchikā satapadī uccāliṅgapāṇakā. Pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Padasā nessāmīti saṅkāmeti, pade pade āpatti thullaccayassa. Pacchimaṁ pādaṁ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
118. 256 Ocarako nāma bhaṇḍaṁ ocaritvā ācikkhati— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.
257 Oṇirakkho nāma āhaṭaṁ bhaṇḍaṁ gopento pañcamāsakaṁ vā atirekapañcamāsakaṁ vā agghanakaṁ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
258 Saṁvidāvahāro nāma sambahulā saṁvidahitvā eko bhaṇḍaṁ avaharati, āpatti sabbesaṁ pārājikassa.
119. 259 Saṅketakammaṁ nāma saṅketaṁ karoti— “purebhattaṁ vā pacchābhattaṁ vā rattiṁ vā divā vā tena saṅketena taṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. Tena saṅketena taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa. Taṁ saṅketaṁ pure vā pacchā vā taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti. Avahārakassa āpatti pārājikassa.
120. 260 Nimittakammaṁ nāma nimittaṁ karoti. Akkhiṁ vā nikhaṇissāmi bhamukaṁ vā ukkhipissāmi sīsaṁ vā ukkhipissāmi, tena nimittena taṁ bhaṇḍaṁ avaharāti, āpatti dukkaṭassa. Tena nimittena taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa. Taṁ nimittaṁ pure vā pacchā vā taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti. Avahārakassa āpatti pārājikassa.
121. 261 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ maññamāno taṁ avaharati, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.
262 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ maññamāno aññaṁ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti. Avahārakassa āpatti pārājikassa.
263 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṁ maññamāno taṁ avaharati, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.
264 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṁ maññamāno aññaṁ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti. Avahārakassa āpatti pārājikassa.
265 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmassa pāvada— ‘itthannāmo itthannāmassa pāvadatu— itthannāmo itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharatū’”ti, āpatti dukkaṭassa. So itarassa āroceti, āpatti dukkaṭassa. Avahārako paṭiggaṇhāti, mūlaṭṭhassa āpatti thullaccayassa. So taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, āpatti sabbesaṁ pārājikassa.
266 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmassa pāvada— ‘itthannāmo itthannāmassa pāvadatu— itthannāmo itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharatū’”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṁ āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Avahārako paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti. Āṇāpakassa ca avahārakassa ca āpatti pārājikassa.
267 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So gantvā puna paccāgacchati— “nāhaṁ sakkomi taṁ bhaṇḍaṁ avaharitun”ti. So puna āṇāpeti— “yadā sakkosi tadā taṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.
268 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī na sāveti— “mā avaharī”ti. So taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, āpatti ubhinnaṁ pārājikassa.
269 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī sāveti— “mā avaharī”ti. So “āṇatto ahaṁ tayā”ti, taṁ bhaṇḍaṁ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti. Avahārakassa āpatti pārājikassa.
270 Bhikkhu bhikkhuṁ āṇāpeti— “itthannāmaṁ bhaṇḍaṁ avaharā”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī sāveti— “mā avaharī”ti. So “sādhū”ti? Oramati, ubhinnaṁ anāpatti. [75]
122. 271 Pañcahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti pārājikassa— parapariggahitañca hoti, parapariggahitasaññī ca, garuko ca hoti parikkhāro, pañcamāsako vā atirekapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
123. 272 Pañcahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti thullaccayassa— parapariggahitañca hoti, parapariggahitasaññī ca, lahuko ca hoti parikkhāro, atirekamāsako vā ūnapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti thullaccayassa.
124. 273 Pañcahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa. Parapariggahitañca hoti, parapariggahitasaññī ca, lahuko ca hoti parikkhāro, māsako vā ūnamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
125. 274 Chahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti pārājikassa. Na ca sakasaññī, na ca vissāsaggāhī, na ca tāvakālikaṁ, garuko ca hoti parikkhāro, pañcamāsako vā atirekapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
126. 275 Chahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti thullaccayassa. Na ca sakasaññī, na ca vissāsaggāhī, na ca tāvakālikaṁ, lahuko ca hoti parikkhāro atirekamāsako vā ūnapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti thullaccayassa.
127. 276 Chahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa. Na ca sakasaññī, na ca vissāsaggāhī, na ca tāvakālikaṁ, lahuko ca hoti parikkhāro, māsako vā ūnamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
128. 277 Pañcahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa. Na ca parapariggahitaṁ hoti, parapariggahitasaññī ca, garuko ca hoti parikkhāro, pañcamāsako vā atirekapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
129. 278 Pañcahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa. Na ca parapariggahitaṁ hoti, parapariggahitasaññī ca, lahuko ca hoti parikkhāro, atirekamāsako vā ūnapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
130. 279 Pañcahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa. Na ca parapariggahitaṁ hoti, parapariggahitasaññī ca, lahuko ca hoti parikkhāro, māsako vā ūnamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
131. 280 [77] Anāpatti— sasaññissa[76], vissāsaggāhe, tāvakālike, petapariggahe, tiracchānagatapariggahe, paṁsukūlasaññissa, ummattakassa, khittacittassa vedanāṭṭassa[78] ādikammikassāti.
281 Adinnādānamhi paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
- lohitikā: lohitakā (syā1-3) (Word Variant) ↩
- kiṅkaṇikasaddo: kiṅkiṇikasaddo (sī, syā1-3), kiṅkiṇikāsaddo (pā1) (Word Variant) ↩
- dārukuṭikaṁ: dārukuḍḍikaṁ kuṭikaṁ (sī) (Word Variant) ↩
- samacārino: sammacārino (ka-ma) (Word Variant) ↩
- devena: saccaṁ kira deva devena (sī, pā1) (Word Variant) ↩
- bandhaṁ: baddhaṁ (sī, pā1) (Word Variant) ↩
- vā"ti: pādārahena vā atirekapādena vāti (syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
- indakhīle: indakhile (ka-ma) (Word Variant) ↩
- pavutto: pamutto (pā1), pavuttho (itipi) (Word Variant) ↩
- haritatthāya: haritattāya (sī, syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
- dantapoṇaṁ: dantaponaṁ (sī, ka-ma) (Word Variant) ↩
- vanappati: vanaspati (sī) (Word Variant) ↩
- byūhati: vyūhati (sī, pā1), viyūhati (syā1-3) (Word Variant) ↩
- rājaggaṁ: rājagghaṁ (sī, syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
- "sādhū"ti: suṭṭhūti (sī, pā1, ka-ma) (Word Variant) ↩
- sasaññissa: sakasaññissa (sī, syā1-3, pā1), sasaññassa (ka-sī) (Word Variant) ↩
- (Open) ↩
- vedanāṭṭassa: etthantare pāṭho sī, syā1-3, pā1 potthakesu (Close) ↩