Mahāvibhaṅga
Pārājikakaṇḍa
Paṭhamapārājikasikkhāpada
Santhatabhāṇavāra
43. 82 Tena kho pana samayena sambahulā vesālikā vajjiputtakā bhikkhū yāvadatthaṁ bhuñjiṁsu, yāvadatthaṁ supiṁsu, yāvadatthaṁ nhāyiṁsu. Yāvadatthaṁ bhuñjitvā yāvadatthaṁ supitvā yāvadatthaṁ nhāyitvā ayoniso manasi karitvā sikkhaṁ apaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭiseviṁsu. Te aparena samayena ñātibyasanenapi phuṭṭhā bhogabyasanenapi phuṭṭhā rogabyasanenapi phuṭṭhā āyasmantaṁ ānandaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadanti— “na mayaṁ, bhante ānanda, buddhagarahino na dhammagarahino na saṁghagarahino; attagarahino mayaṁ, bhante ānanda, anaññagarahino. Mayamevamhā alakkhikā mayaṁ appapuññā, ye mayaṁ evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā nāsakkhimhā yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carituṁ. Idāni cepi[37] mayaṁ, bhante ānanda, labheyyāma bhagavato santike pabbajjaṁ labheyyāma upasampadaṁ, idānipi mayaṁ vipassakā kusalānaṁ dhammānaṁ pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhikānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogamanuyuttā vihareyyāma. Sādhu, bhante ānanda, bhagavato etamatthaṁ ārocehī”ti. “Evamāvuso”ti kho āyasmā ānando vesālikānaṁ vajjiputtakānaṁ paṭissuṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesi.
83 “Aṭṭhānametaṁ, ānanda, anavakāso yaṁ tathāgato vajjīnaṁ vā vajjiputtakānaṁ vā kāraṇā sāvakānaṁ pārājikaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ samūhaneyyā”ti.
84 Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “yo, bhikkhave[38], sikkhaṁ apaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati so āgato na upasampādetabbo. Yo ca kho, bhikkhave[39], sikkhaṁ paccakkhāya dubbalyaṁ āvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati so āgato upasampādetabbo. Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
44. 85 “Yo pana bhikkhu bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno sikkhaṁ apaccakkhāya[40] dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭiseveyya, antamaso tiracchānagatāyapi, pārājiko hoti asaṁvāso”ti. (1:1)
45. 86 Yo panāti yo yādiso yathāyutto yathājacco yathānāmo yathāgotto yathāsīlo yathāvihārī yathāgocaro thero vā navo vā majjhimo vā. Eso vuccati “yo panā”ti.
87 [41] Bhikkhūti bhikkhakoti bhikkhu, bhikkhācariyaṁ ajjhupagatoti bhikkhu, bhinnapaṭadharoti bhikkhu, samaññāya bhikkhu, paṭiññāya bhikkhu, ehi bhikkhūti bhikkhu, tīhi saraṇagamanehi upasampannoti bhikkhu, bhadro bhikkhu, sāro bhikkhu, sekho bhikkhu, asekho bhikkhu, samaggena saṁghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampannoti bhikkhu. Tatra yvāyaṁ bhikkhu samaggena saṁghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampanno, ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
88 [42] Sikkhāti tisso sikkhā— adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā. Tatra yāyaṁ adhisīlasikkhā, ayaṁ imasmiṁ atthe adhippetā sikkhāti.
89 Sājīvaṁ nāma yaṁ bhagavatā paññattaṁ sikkhāpadaṁ, etaṁ sājīvaṁ nāma. Tasmiṁ sikkhati, tena vuccati sājīvasamāpannoti.
90 Sikkhaṁ apaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvāti atthi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā; atthi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
91 Kathañca, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā. Idha, bhikkhave, bhikkhu ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno upāsakabhāvaṁ patthayamāno ārāmikabhāvaṁ patthayamāno sāmaṇerabhāvaṁ patthayamāno titthiyabhāvaṁ patthayamāno titthiyasāvakabhāvaṁ patthayamāno assamaṇabhāvaṁ patthayamāno asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno— “yannūnāhaṁ buddhaṁ paccakkheyyan”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
92 Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno— “yannūnāhaṁ dhammaṁ paccakkheyyan”ti vadati viññāpeti…pe… “yannūnāhaṁ saṁghaṁ… yannūnāhaṁ sikkhaṁ… yannūnāhaṁ vinayaṁ… yannūnāhaṁ pātimokkhaṁ… yannūnāhaṁ uddesaṁ… yannūnāhaṁ upajjhāyaṁ… yannūnāhaṁ ācariyaṁ… yannūnāhaṁ saddhivihārikaṁ… yannūnāhaṁ antevāsikaṁ… yannūnāhaṁ samānupajjhāyakaṁ… yannūnāhaṁ samānācariyakaṁ… yannūnāhaṁ sabrahmacāriṁ paccakkheyyan”ti vadati viññāpeti. “Yannūnāhaṁ gihī assan”ti vadati viññāpeti. “Yannūnāhaṁ upāsako assan”ti… “yannūnāhaṁ ārāmiko assan”ti… “yannūnāhaṁ sāmaṇero assan”ti… “yannūnāhaṁ titthiyo assan”ti… “yannūnāhaṁ titthiyasāvako assan”ti… “yannūnāhaṁ assamaṇo assan”ti… “yannūnāhaṁ asakyaputtiyo assan”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
46. 93 Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno— “yadi panāhaṁ buddhaṁ paccakkheyyan”ti vadati viññāpeti…pe… “yadi panāhaṁ asakyaputtiyo assan”ti vadati viññāpeti…pe… “apāhaṁ buddhaṁ paccakkheyyan”ti vadati viññāpeti…pe… “apāhaṁ asakyaputtiyo assan”ti vadati viññāpeti…pe… “handāhaṁ buddhaṁ paccakkheyyan”ti vadati viññāpeti…pe… “handāhaṁ asakyaputtiyo assan”ti vadati viññāpeti…pe… “hoti me buddhaṁ paccakkheyyan”ti vadati viññāpeti…pe… “hoti me asakyaputtiyo assan”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
47. 94 Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno “mātaraṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “pitaraṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “bhātaraṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “bhaginiṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “puttaṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “dhītaraṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “pajāpatiṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “ñātake sarāmī”ti vadati viññāpeti… “mitte sarāmī”ti vadati viññāpeti… “gāmaṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “nigamaṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “khettaṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “vatthuṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “hiraññaṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “suvaṇṇaṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “sippaṁ sarāmī”ti vadati viññāpeti… “pubbe hasitaṁ lapitaṁ kīḷitaṁ samanussarāmī”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
48. 95 Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno— “mātā me atthi, sā mayā posetabbā”ti vadati viññāpeti… “pitā me atthi, so mayā posetabbo”ti vadati viññāpeti… “bhātā me atthi, so mayā posetabbo”ti vadati viññāpeti… “bhaginī me atthi, sā mayā posetabbā”ti vadati viññāpeti… “putto me atthi, so mayā posetabbo”ti vadati viññāpeti… “dhītā me atthi, sā mayā posetabbā”ti vadati viññāpeti… “pajāpati me atthi, sā mayā posetabbā”ti vadati viññāpeti… “ñātakā me atthi, te mayā posetabbā”ti vadati viññāpeti… “mittā me atthi, te mayā posetabbā”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
49. 96 Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno— “mātā me atthi, sā maṁ posessatī”ti vadati viññāpeti… “pitā me atthi, so maṁ posessatī”ti vadati viññāpeti… “bhātā me atthi, so maṁ posessatī”ti vadati viññāpeti… “bhaginī me atthi, sā maṁ posessatī”ti vadati viññāpeti… “putto me atthi, so maṁ posessatī”ti vadati viññāpeti… “dhītā me atthi, sā maṁ posessatī”ti vadati viññāpeti… “pajāpati me atthi, sā maṁ posessatī”ti vadati viññāpeti… “ñātakā me atthi, te maṁ posessantī”ti vadati viññāpeti… “mittā me atthi, te maṁ posessantī”ti vadati viññāpeti… “gāmo me atthi, tenāhaṁ jīvissāmī”ti vadati viññāpeti… “nigamo me atthi, tenāhaṁ jīvissāmī”ti vadati viññāpeti… “khettaṁ me atthi, tenāhaṁ jīvissāmī”ti vadati viññāpeti… “vatthu me atthi, tenāhaṁ jīvissāmī”ti vadati viññāpeti… “hiraññaṁ me atthi, tenāhaṁ jīvissāmī”ti vadati viññāpeti… “suvaṇṇaṁ me atthi, tenāhaṁ jīvissāmī”ti vadati viññāpeti… “sippaṁ me atthi, tenāhaṁ jīvissāmī”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
50. 97 Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno “dukkaran”ti vadati viññāpeti… “na sukaran”ti vadati viññāpeti… “duccaran”ti vadati viññāpeti… “na sucaran”ti vadati viññāpeti… “na ussahāmī”ti vadati viññāpeti… “na visahāmī”ti vadati viññāpeti… “na ramāmī”ti vadati viññāpeti… “nābhiramāmī”ti vadati viññāpeti. Evampi kho, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
51. 98 Kathañca, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā? Idha, bhikkhave, bhikkhu ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno— “buddhaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
99 Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno— “dhammaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “saṁghaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “sikkhaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “vinayaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “pātimokkhaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “uddesaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “upajjhāyaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “ācariyaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “saddhivihārikaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “antevāsikaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “samānupajjhāyakaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “samānācariyakaṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “sabrahmacāriṁ paccakkhāmī”ti vadati viññāpeti… “gihīti maṁ dhārehī”ti vadati viññāpeti… “upāsakoti maṁ dhārehī”ti vadati viññāpeti… “ārāmikoti maṁ dhārehī”ti vadati viññāpeti… “sāmaṇeroti maṁ dhārehī”ti vadati viññāpeti… “titthiyoti maṁ dhārehī”ti vadati viññāpeti… “titthiyasāvakoti maṁ dhārehī”ti vadati viññāpeti… “assamaṇoti maṁ dhārehī”ti vadati viññāpeti… “asakyaputtiyoti maṁ dhārehī”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
52. 100 Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṁ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihibhāvaṁ patthayamāno…pe… asakyaputtiyabhāvaṁ patthayamāno— “alaṁ me buddhenā”ti vadati viññāpeti…pe… “alaṁ me sabrahmacārīhī”ti vadati viññāpeti. Evampi…pe… atha vā pana…pe… “kiṁ nu me buddhenā”ti vadati viññāpeti…pe… “kiṁ nu me sabrahmacārīhī”ti vadati viññāpeti… “na mamattho buddhenā”ti vadati viññāpeti…pe… “na mamattho sabrahmacārīhī”ti vadati viññāpeti… “sumuttāhaṁ buddhenā”ti vadati viññāpeti…pe… “sumuttāhaṁ sabrahmacārīhī”ti vadati viññāpeti. Evampi, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
53. 101 Yāni vā panaññānipi atthi buddhavevacanāni vā dhammavevacanāni vā saṁghavevacanāni vā sikkhāvevacanāni vā vinayavevacanāni vā pātimokkhavevacanāni vā uddesavevacanāni vā upajjhāyavevacanāni vā ācariyavevacanāni vā saddhivihārikavevacanāni vā antevāsikavevacanāni vā samānupajjhāyakavevacanāni vā samānācariyakavevacanāni vā sabrahmacārivevacanāni vā gihivevacanāni vā upāsakavevacanāni vā ārāmikavevacanāni vā sāmaṇeravevacanāni vā titthiyavevacanāni vā titthiyasāvakavevacanāni vā assamaṇavevacanāni vā asakyaputtiyavevacanāni vā, tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi vadati viññāpeti. Evaṁ kho, bhikkhave, dubbalyāvikammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
54. 102 Kathañca, bhikkhave, apaccakkhātā hoti sikkhā? Idha, bhikkhave, yehi ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi sikkhā paccakkhātā hoti tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi ummattako sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Ummattakassa santike sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Khittacitto sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Khittacittassa santike sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Vedanāṭṭo sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Vedanāṭṭassa santike sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Devatāya santike sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Tiracchānagatassa santike sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Ariyakena milakkhassa[43] santike sikkhaṁ paccakkhāti, so ca na paṭivijānāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Milakkhakena ariyassa santike sikkhaṁ paccakkhāti, so ca na paṭivijānāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Ariyakena ariyassa santike sikkhaṁ paccakkhāti, so ca na paṭivijānāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Milakkhakena milakkhassa santike sikkhaṁ paccakkhāti, so ca na paṭivijānāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Davāya sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Ravāya sikkhaṁ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Asāvetukāmo sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Sāvetukāmo na sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Aviññussa sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Viññussa na sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Sabbaso vā pana na sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Evaṁ kho, bhikkhave, apaccakkhātā hoti sikkhā.
55. 103 [44] Methunadhammo nāma yo so asaddhammo gāmadhammo vasaladhammo duṭṭhullaṁ odakantikaṁ rahassaṁ dvayaṁdvayasamāpatti, eso methunadhammo nāma.
104 Paṭisevati nāma yo nimittena nimittaṁ aṅgajātena aṅgajātaṁ antamaso tilaphalamattampi paveseti, eso paṭisevati nāma.
105 Antamaso tiracchānagatāyapīti tiracchānagatitthiyāpi methunaṁ dhammaṁ paṭisevitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo, pageva manussitthiyā. Tena vuccati— “antamaso tiracchānagatāyapī”ti.
106 Pārājiko hotīti seyyathāpi nāma puriso sīsacchinno abhabbo tena sarīrabandhanena jīvituṁ; evameva bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Tena vuccati— “pārājiko hotī”ti.
107 Asaṁvāsoti saṁvāso nāma ekakammaṁ ekuddeso samasikkhatā— eso saṁvāso nāma. So tena saddhiṁ natthi. Tena vuccati— “asaṁvāso”ti.
56. 108 Tisso itthiyo— manussitthī, amanussitthī, tiracchānagatitthī. Tayo ubhatobyañjanakā— manussubhatobyañjanako, amanussubhatobyañjanako, tiracchānagatubhatobyañjanako. Tayo paṇḍakā— manussapaṇḍako, amanussapaṇḍako, tiracchānagatapaṇḍako. Tayo purisā— manussapuriso, amanussapuriso, tiracchānagatapuriso.
109 Manussitthiyā tayo magge methunaṁ dhammaṁ paṭisevantassa[45] āpatti pārājikassa— vaccamagge, passāvamagge, mukhe. Amanussitthiyā…pe… tiracchānagatitthiyā tayo magge methunaṁ dhammaṁ paṭisevantassa āpatti pārājikassa— vaccamagge, passāvamagge, mukhe. Manussubhatobyañjanakassa… amanussubhatobyañjanakassa… tiracchānagatubhatobyañjanakassa tayo magge methunaṁ dhammaṁ paṭisevantassa āpatti pārājikassa— vaccamagge, passāvamagge, mukhe. Manussapaṇḍakassa dve magge methunaṁ dhammaṁ paṭisevantassa āpatti pārājikassa— vaccamagge, mukhe. Amanussapaṇḍakassa… tiracchānagatapaṇḍakassa… manussapurisassa… amanussapurisassa… tiracchānagatapurisassa dve magge methunaṁ dhammaṁ paṭisevantassa āpatti pārājikassa— vaccamagge, mukhe.
57. 110 Bhikkhussa sevanacittaṁ upaṭṭhite manussitthiyā vaccamaggaṁ aṅgajātaṁ pavesentassa āpatti pārājikassa. Bhikkhussa sevanacittaṁ upaṭṭhite manussitthiyā passāvamaggaṁ… mukhaṁ aṅgajātaṁ pavesentassa āpatti pārājikassa. Bhikkhussa sevanacittaṁ upaṭṭhite amanussitthiyā… tiracchānagatitthiyā… manussubhatobyañjanakassa… amanussubhatobyañjanakassa… tiracchānagatubhatobyañjanakassa… vaccamaggaṁ passāvamaggaṁ mukhaṁ aṅgajātaṁ pavesentassa āpatti pārājikassa. Bhikkhussa sevanacittaṁ upaṭṭhite manussapaṇḍakassa vaccamaggaṁ mukhaṁ aṅgajātaṁ pavesentassa āpatti pārājikassa. Bhikkhussa sevanacittaṁ upaṭṭhite amanussapaṇḍakassa… tiracchānagatapaṇḍakassa… manussapurisassa… amanussapurisassa… tiracchānagatapurisassa vaccamaggaṁ mukhaṁ aṅgajātaṁ pavesentassa āpatti pārājikassa.
58. 111 Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati[46], paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ na sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ na sādiyati, paviṭṭhaṁ na sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ na sādiyati, paviṭṭhaṁ na sādiyati, ṭhitaṁ na sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ na sādiyati, paviṭṭhaṁ na sādiyati, ṭhitaṁ na sādiyati, uddharaṇaṁ na sādiyati, anāpatti.
112 Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ bhikkhussa santike ānetvā passāvamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
59. 113 Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ jāgarantiṁ… suttaṁ… mattaṁ… ummattaṁ… pamattaṁ… mataṁ akkhāyitaṁ… mataṁ yebhuyyena akkhāyitaṁ…pe… āpatti pārājikassa. Mataṁ yebhuyyena khāyitaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… passāvamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
114 Bhikkhupaccatthikā amanussitthiṁ… tiracchānagatitthiṁ… manussubhatobyañjanakaṁ… amanussubhatobyañjanakaṁ… tiracchānagatubhatobyañjanakaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… passāvamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
115 Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatubhatobyañjanakaṁ jāgarantaṁ… suttaṁ… mattaṁ… ummattaṁ… pamattaṁ… mataṁ akkhāyitaṁ… mataṁ yebhuyyena akkhāyitaṁ…pe… āpatti pārājikassa. Mataṁ yebhuyyena khāyitaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… passāvamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
116 Bhikkhupaccatthikā manussapaṇḍakaṁ… amanussapaṇḍakaṁ… tiracchānagatapaṇḍakaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
117 Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatapaṇḍakaṁ jāgarantaṁ… suttaṁ… mattaṁ… ummattaṁ… pamattaṁ… mataṁ akkhāyitaṁ… mataṁ yebhuyyena akkhāyitaṁ…pe… āpatti pārājikassa. Mataṁ yebhuyyena khāyitaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
60. 118 Bhikkhupaccatthikā manussapurisaṁ… amanussapurisaṁ… tiracchānagatapurisaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
119 Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatapurisaṁ jāgarantaṁ… suttaṁ… mattaṁ… ummattaṁ… pamattaṁ… mataṁ akkhāyitaṁ… mataṁ yebhuyyena akkhāyitaṁ…pe… āpatti pārājikassa. Mataṁ yebhuyyena khāyitaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
61. 120 Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… passāvamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti santhatāya asanthatassa, asanthatāya santhatassa, santhatāya santhatassa, asanthatāya asanthatassa. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
121 Bhikkhupaccatthikā manussitthiṁ jāgarantiṁ… suttaṁ… mattaṁ… ummattaṁ… pamattaṁ… mataṁ akkhāyitaṁ… mataṁ yebhuyyena akkhāyitaṁ…pe… āpatti pārājikassa. Mataṁ yebhuyyena khāyitaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… passāvamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti, santhatāya asanthatassa, asanthatāya santhatassa, santhatāya santhatassa, asanthatāya asanthatassa. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
122 Bhikkhupaccatthikā amanussitthiṁ… tiracchānagatitthiṁ… manussubhatobyañjanakaṁ… amanussubhatobyañjanakaṁ… tiracchānagatubhatobyañjanakaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… passāvamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti santhatassa asanthatassa, asanthatassa santhatassa, santhatassa santhatassa, asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
123 Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatubhatobyañjanakaṁ jāgarantaṁ… suttaṁ… mattaṁ… ummattaṁ… pamattaṁ… mataṁ akkhāyitaṁ… mataṁ yebhuyyena akkhāyitaṁ…pe… āpatti pārājikassa. Mataṁ yebhuyyena khāyitaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… passāvamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti, santhatassa asanthatassa, asanthatassa santhatassa, santhatassa santhatassa, asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
62. 124 Bhikkhupaccatthikā manussapaṇḍakaṁ… amanussapaṇḍakaṁ… tiracchānagatapaṇḍakaṁ… manussapurisaṁ… amanussapurisaṁ… tiracchānagatapurisaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti santhatassa asanthatassa, asanthatassa santhatassa, santhatassa santhatassa, asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
125 Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatapurisaṁ jāgarantaṁ… suttaṁ… mattaṁ… ummattaṁ… pamattaṁ… mataṁ akkhāyitaṁ… mataṁ yebhuyyena akkhāyitaṁ…pe… āpatti pārājikassa. Mataṁ yebhuyyena khāyitaṁ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena… mukhena aṅgajātaṁ abhinisīdenti, santhatassa asanthatassa, asanthatassa santhatassa, santhatassa santhatassa, asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
63. 126 Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṁ manussitthiyā santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṁ… passāvamaggaṁ… mukhaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
127 Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṁ manussitthiyā jāgarantiyā… suttāya… mattāya… ummattāya… pamattāya… matāya akkhāyitāya… matāya yebhuyyena akkhāyitāya…pe… āpatti pārājikassa. Matāya yebhuyyena khāyitāya santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṁ… passāvamaggaṁ… mukhaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
128 Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṁ amanussitthiyā… tiracchānagatitthiyā… manussubhatobyañjanakassa… amanussubhatobyañjanakassa… tiracchānagatubhatobyañjanakassa… manussapaṇḍakassa… amanussapaṇḍakassa… tiracchānagatapaṇḍakassa… manussapurisassa… amanussapurisassa… tiracchānagatapurisassa santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṁ… mukhaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
129 Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṁ tiracchānagatapurisassa jāgarantassa… suttassa… mattassa… ummattassa… pamattassa… matassa akkhāyitassa… matassa yebhuyyena akkhāyitassa…pe… āpatti pārājikassa. Matassa yebhuyyena khāyitassa santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṁ… mukhaṁ abhinisīdenti. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
64. 130 Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṁ manussitthiyā santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṁ… passāvamaggaṁ… mukhaṁ abhinisīdenti santhatassa asanthatāya, asanthatassa santhatāya, santhatassa santhatāya, asanthatassa asanthatāya. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
131 Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṁ manussitthiyā jāgarantiyā… suttāya… mattāya… ummattāya… pamattāya… matāya akkhāyitāya… matāya yebhuyyena akkhāyitāya…pe… āpatti pārājikassa. Matāya yebhuyyena khāyitāya santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṁ… passāvamaggaṁ… mukhaṁ abhinisīdenti santhatassa asanthatāya, asanthatassa santhatāya, santhatassa santhatāya, asanthatassa asanthatāya. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
132 Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṁ amanussitthiyā… tiracchānagatitthiyā… manussubhatobyañjanakassa… amanussubhatobyañjanakassa… tiracchānagatubhatobyañjanakassa… manussapaṇḍakassa… amanussapaṇḍakassa… tiracchānagatapaṇḍakassa… manussapurisassa… amanussapurisassa… tiracchānagatapurisassa santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṁ… mukhaṁ abhinisīdenti santhatassa asanthatassa, asanthatassa santhatassa, santhatassa santhatassa, asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti pārājikassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
65. 133 Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṁ tiracchānagatapurisassa jāgarantassa… suttassa… mattassa… ummattassa… pamattassa… matassa akkhāyitassa… matassa yebhuyyena akkhāyitassa…pe… āpatti pārājikassa. Matassa yebhuyyena khāyitassa santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṁ… mukhaṁ abhinisīdenti santhatassa asanthatassa, asanthatassa santhatassa, santhatassa santhatassa, asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṁ sādiyati, paviṭṭhaṁ sādiyati, ṭhitaṁ sādiyati, uddharaṇaṁ sādiyati, āpatti thullaccayassa…pe… na sādiyati, anāpatti.
134 Yathā bhikkhupaccatthikā vitthāritā, evaṁ vitthāretabbā.
135 Rājapaccatthikā… corapaccatthikā… dhuttapaccatthikā… uppalagandhapaccatthikā. Saṁkhittaṁ.
66. 136 Maggena maggaṁ paveseti, āpatti pārājikassa. Maggena amaggaṁ paveseti, āpatti pārājikassa. Amaggena maggaṁ paveseti, āpatti pārājikassa. Amaggena amaggaṁ paveseti, āpatti thullaccayassa.
137 Bhikkhu suttabhikkhumhi vippaṭipajjati; paṭibuddho sādiyati, ubho nāsetabbā. Paṭibuddho na sādiyati, dūsako nāsetabbo. Bhikkhu suttasāmaṇeramhi vippaṭipajjati; paṭibuddho sādiyati, ubho nāsetabbā. Paṭibuddho na sādiyati, dūsako nāsetabbo. Sāmaṇero suttabhikkhumhi vippaṭipajjati; paṭibuddho sādiyati, ubho nāsetabbā. Paṭibuddho na sādiyati, dūsako nāsetabbo. Sāmaṇero suttasāmaṇeramhi vippaṭipajjati; paṭibuddho sādiyati, ubho nāsetabbā. Paṭibuddho na sādiyati, dūsako nāsetabbo.
138 Anāpatti— ajānantassa, asādiyantassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanāṭṭassa, ādikammikassāti.
139 Santhatabhāṇavāro niṭṭhito.
- cepi: idānipi ce (syā1-3) (Word Variant) ↩
- bhikkhave: yo pana bhikkhave bhikkhu (sī, pā1) yo kho bhikkhave bhikkhu (syā1-3) (Word Variant) ↩
- bhikkhave: yo ca kho bhikkhave bhikkhu (sī, syā1-3) (Word Variant) ↩
- apaccakkhāya: appaccakkhāya (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- 30Vbh.510/1 (Cross Reference) ↩
- 8D.305/1 (Cross Reference) ↩
- milakkhassa: milakkhakassa (syā1-3), milakkhukassa (pā1), milakkhussa (ka-ma) (Word Variant) ↩
- 24Mn.49/1-24Mn.51/1 (Cross Reference) ↩
- paṭisevantassa: patisevantassa (sī) (Word Variant) ↩
- sādiyati: pavisanaṁ sādayati (ka-ma) (Word Variant) ↩