Mahāvibhaṅga
Saṃghādisesakaṇḍa
Dubbacasikkhāpada
424. 1729 Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā channo anācāraṁ ācarati. Bhikkhū evamāhaṁsu— “māvuso channa, evarūpaṁ akāsi. Netaṁ kappatī”ti. So evaṁ vadeti— “kiṁ nu kho nāma tumhe, āvuso, maṁ vattabbaṁ maññatha? Ahaṁ kho nāma tumhe vadeyyaṁ. Amhākaṁ buddho amhākaṁ dhammo amhākaṁ ayyaputtena dhammo abhisamito. Seyyathāpi nāma mahāvāto vāyanto tiṇakaṭṭhapaṇṇasaṭaṁ[265] ekato ussāreyya[266], seyyathā vā pana nadī pabbateyyā saṅkhasevālapaṇakaṁ ekato ussāreyya; evameva tumhe nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā ekato ussāritā. Kiṁ nu kho nāma tumhe, āvuso, maṁ vattabbaṁ maññatha? Ahaṁ kho nāma tumhe vadeyyaṁ. Amhākaṁ buddho amhākaṁ dhammo amhākaṁ ayyaputtena dhammo abhisamito”ti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma āyasmā channo bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karissatī”ti.
1730 Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ channaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira tvaṁ, channa, bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karosī”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karissasi. Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
425. 1731 “Bhikkhu paneva dubbacajātiko hoti uddesapariyāpannesu sikkhāpadesu bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karoti— ‘mā maṁ āyasmanto kiñci avacuttha kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā, ahampāyasmante na kiñci vakkhāmi kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā, viramathāyasmanto mama vacanāyā’ti, so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo— ‘māyasmā attānaṁ avacanīyaṁ akāsi, vacanīyamevāyasmā[267] attānaṁ karotu, āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena, bhikkhūpi āyasmantaṁ vakkhanti sahadhammena. Evaṁ saṁvaddhā[268] hi tassa bhagavato parisā yadidaṁ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenā’ti. Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāvatatiyaṁ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya. Yāvatatiyañce samanubhāsiyamāno[269] taṁ paṭinissajjeyya, iccetaṁ kusalaṁ; no ce paṭinissajjeyya, saṁghādiseso”ti. (12:16)
426. 1732 Bhikkhū paneva dubbacajātiko hotīti dubbaco hoti dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato akkhamo appadakkhiṇaggāhī anusāsaniṁ.
1733 Uddesapariyāpannesu sikkhāpadesūti pātimokkhapariyāpannesu sikkhāpadesu.
1734 Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi.
1735 Sahadhammikaṁ nāma yaṁ bhagavatā paññattaṁ sikkhāpadaṁ, etaṁ sahadhammikaṁ nāma.
1736 Tena vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karoti— “mā maṁ āyasmanto kiñci avacuttha kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā, ahampāyasmante na kiñci vakkhāmi kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā. Viramathāyasmanto mama vacanāyā”ti.
1737 So bhikkhūti yo so dubbacajātiko bhikkhu.
1738 Bhikkhūhīti aññehi bhikkhūhi. Ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo— “māyasmā attānaṁ avacanīyaṁ akāsi. Vacanīyameva āyasmā attānaṁ karotu. Āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena, bhikkhūpi āyasmantaṁ vakkhanti sahadhammena. Evaṁ saṁvaddhā hi tassa bhagavato parisā yadidaṁ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenā”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṁ kusalaṁ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu saṁghamajjhampi ākaḍḍhitvā vattabbo— “māyasmā attānaṁ avacanīyaṁ akāsi…pe… aññamaññavuṭṭhāpanenā”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṁ kusalaṁ; no ce paṭinissajjati, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu samanubhāsitabbo. “Evañca pana, bhikkhave, samanubhāsitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṁgho ñāpetabbo—
427. 1739 ‘Suṇātu me, bhante, saṁgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karoti. So taṁ vatthuṁ na paṭinissajjati. Yadi saṁghassa pattakallaṁ, saṁgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ samanubhāseyya tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti.
1740 Suṇātu me, bhante, saṁgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karoti. So taṁ vatthuṁ na paṭinissajjati. Saṁgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
1741 Dutiyampi etamatthaṁ vadāmi…pe… tatiyampi etamatthaṁ vadāmi— suṇātu me, bhante, saṁgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ karoti. So taṁ vatthuṁ na paṭinissajjati. Saṁgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
1742 Samanubhaṭṭho saṁghena itthannāmo bhikkhu tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati saṁghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.
428. 1743 Ñattiyā dukkaṭaṁ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā, kammavācāpariyosāne āpatti saṁghādisesassa. Saṁghādisesaṁ ajjhāpajjantassa ñattiyā dukkaṭaṁ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti.
1744 Saṁghādisesoti…pe… tenapi vuccati “saṁghādiseso”ti.
429. 1745 Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti saṁghādisesassa.
1746 Dhammakamme vematiko na paṭinissajjati, āpatti saṁghādisesassa.
1747 Dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajjati, āpatti saṁghādisesassa.
1748 Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
1749 Adhammakamme vematiko, āpatti dukkaṭassa.
1750 Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
430. 1751 Anāpatti— asamanubhāsantassa, paṭinissajjantassa, ummattakassa, ādikammikassāti.
1752 Dubbacasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ dvādasamaṁ.
- tiṇakaṭṭhapaṇṇasaṭaṁ: tiṇakaṭṭhapaṇṇakasaṭaṁ (ka-ma) (Word Variant) ↩
- ussāreyya: ussādeyya (sī, syā1-3) (Word Variant) ↩
- vacanīyamevāyasmā: vacanīyameva āyasmā (syā1-3), vacanīyaṁ eva āyasmā (pā1) (Word Variant) ↩
- saṁvaddhā: saṁvaḍḍhā (syā1-3) (Word Variant) ↩
- samanubhāsiyamāno: samanubhāsiyamāno (sī, syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩