Mahāpadānasutta
Vipassīsamaññā
37. 85 Atha kho, bhikkhave, bandhumā rājā nemitte brāhmaṇe ahatehi vatthehi acchādāpetvā[20] sabbakāmehi santappesi. Atha kho, bhikkhave, bandhumā rājā vipassissa kumārassa dhātiyo upaṭṭhāpesi. Aññā khīraṁ pāyenti, aññā nhāpenti, aññā dhārenti, aññā aṅkena pariharanti. Jātassa kho pana, bhikkhave, vipassissa kumārassa setacchattaṁ dhārayittha divā ceva rattiñca— ‘mā naṁ sītaṁ vā uṇhaṁ vā tiṇaṁ vā rajo vā ussāvo vā bādhayitthā’ti. Jāto kho pana, bhikkhave, vipassī kumāro bahuno janassa piyo ahosi manāpo. Seyyathāpi, bhikkhave, uppalaṁ vā padumaṁ vā puṇḍarīkaṁ vā bahuno janassa piyaṁ manāpaṁ; evameva kho, bhikkhave, vipassī kumāro bahuno janassa piyo ahosi manāpo. Svāssudaṁ aṅkeneva aṅkaṁ parihariyati.
38. 86 Jāto kho pana, bhikkhave, vipassī kumāro mañjussaro ca[21] ahosi vaggussaro ca madhurassaro ca pemaniyassaro ca. Seyyathāpi, bhikkhave, himavante pabbate karavīkā nāma sakuṇajāti mañjussarā ca vaggussarā ca madhurassarā ca pemaniyassarā ca; evameva kho, bhikkhave, vipassī kumāro mañjussaro ca ahosi vaggussaro ca madhurassaro ca pemaniyassaro ca.
39. 87 Jātassa kho pana, bhikkhave, vipassissa kumārassa kammavipākajaṁ dibbacakkhu pāturahosi yena sudaṁ[22] samantā yojanaṁ passati divā ceva rattiñca.
40. 88 Jāto kho pana, bhikkhave[23], vipassī kumāro animisanto pekkhati seyyathāpi devā tāvatiṁsā. ‘Animisanto kumāro pekkhatī’ti kho, bhikkhave, vipassissa kumārassa ‘vipassī vipassī’ tveva samaññā udapādi.
41. 89 Atha kho, bhikkhave, bandhumā rājā atthakaraṇe[24] nisinno vipassiṁ kumāraṁ aṅke nisīdāpetvā atthe anusāsati. Tatra sudaṁ, bhikkhave, vipassī kumāro pituaṅke nisinno viceyya viceyya atthe panāyati ñāyena[25]. Viceyya viceyya kumāro atthe panāyati ñāyenāti kho, bhikkhave, vipassissa kumārassa bhiyyoso mattāya ‘vipassī vipassī’ tveva samaññā udapādi.
42. 90 Atha kho, bhikkhave, bandhumā rājā vipassissa kumārassa tayo pāsāde kārāpesi, ekaṁ vassikaṁ ekaṁ hemantikaṁ ekaṁ gimhikaṁ; pañca kāmaguṇāni upaṭṭhāpesi. Tatra sudaṁ, bhikkhave, vipassī kumāro vassike pāsāde cattāro māse[26] nippurisehi tūriyehi paricārayamāno na heṭṭhāpāsādaṁ orohatīti.
91 Paṭhamabhāṇavāro[27].
- acchādāpetvā: acchādetvā (syā1-3, kaṃ) (Word Variant) ↩
- ca: kumāro brahmassaro mañjussaro ca (ka-ma) (Word Variant) ↩
- sudaṁ: yena dūraṁ (syā1-3, kaṃ) (Word Variant) ↩
- bhikkhave: animmissanto pekkhati, jātassa kho pana bhikkhave (syā1-3), animmissantā pekkhāti evameva kho bhikkheve (kaṃ), animisanto pekkhati, jātassa kho pana bhikkhave (ka-ma) (Word Variant) ↩
- atthakaraṇe: aṭṭakaraṇe (syā1-3, kaṃ) (Word Variant) ↩
- ñāyena: ñāṇena (syā1-3, kaṃ) (Word Variant) ↩
- māse: vassike pāsāde vassike cattāro māse (sī, pā1) (Word Variant) ↩
- Paṭhamabhāṇavāro: paṭhamabhāṇavāraṁ (syā1-3), jātikkhaṇḍaṁ niṭṭhitaṁ (pā1) (Word Variant) ↩