Pañcavagga
Navasaṅgahavagga
501. 2434 Navasaṅgahā— vatthusaṅgaho, vipattisaṅgaho āpattisaṅgaho, nidānasaṅgaho, puggalasaṅgaho, khandhasaṅgaho, samuṭṭhānasaṅgaho, adhikaraṇasaṅgaho, samathasaṅgahoti.
2435 Adhikaraṇe samuppanne sace ubho atthapaccatthikā āgacchanti ubhinnampi vatthu ārocāpetabbaṁ. Ubhinnampi vatthuṁ ārocāpetvā ubhinnampi paṭiññā sotabbā. Ubhinnampi paṭiññaṁ sutvā ubhopi vattabbā— “amhākaṁ imasmiṁ adhikaraṇe vūpasamite[369] ubhopi tuṭṭhā bhavissathā”ti. Sace āhaṁsu— “ubhopi tuṭṭhā bhavissāmā”ti, saṁghena taṁ adhikaraṇaṁ sampaṭicchitabbaṁ. Sace alajjussannā hoti, parisā ubbāhikāya vūpasametabbaṁ. Sace bālussannā hoti, parisā vinayadharo pariyesitabbo yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṁ adhikaraṇaṁ vūpasammati. Tathā taṁ adhikaraṇaṁ vūpasametabbaṁ.
2436 Vatthu jānitabbaṁ, gottaṁ jānitabbaṁ, nāmaṁ jānitabbaṁ, āpatti jānitabbā.
2437 Methunadhammoti vatthu ceva gottañca— pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
2438 Adinnādānanti vatthu ceva gottañca— pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
2439 Manussaviggahoti vatthu ceva gottañca— pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
2440 Uttarimanussadhammoti vatthu ceva gottañca— pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
2441 Sukkavissaṭṭhīti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2442 Kāyasaṁsaggoti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2443 Duṭṭhullavācāti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2444 Attakāmanti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2445 Sañcarittanti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2446 Saññācikāya kuṭiṁ kārāpananti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2447 Mahallakaṁ vihāraṁ kārāpananti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2448 Bhikkhuṁ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁsananti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2449 Bhikkhuṁ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñci desaṁ lesamattaṁ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṁsananti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2450 Saṁghabhedakassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjananti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2451 Bhedakānuvattakānaṁ bhikkhūnaṁ yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjananti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2452 Dubbacassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjananti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
2453 Kuladūsakassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjananti vatthu ceva gottañca— saṁghādisesoti nāmañceva āpatti ca…pe… .
2454 Anādariyaṁ paṭicca udake uccāraṁ vā passāvaṁ vā kheḷaṁ vā karaṇanti vatthu ceva gottañca— dukkaṭanti nāmañceva āpatti cāti.
2455 Navasaṅgahavaggo niṭṭhito pañcamo.
2456
2457 Apalokanaṁ ñatti ca,
dutiyaṁ catutthena ca;
Vatthu ñatti anussāvanaṁ,
sīmā parisameva ca.
2458 Sammukhā paṭipucchā ca,
paṭiññā vinayāraho;
Vatthu saṁghapuggalañca,
ñattiṁ na pacchā ñatti ca.
2459 Vatthuṁ saṁghapuggalañca,
sāvanaṁ akālena ca;
Atikhuddakā mahantā ca,
khaṇḍacchāyā nimittakā.
2460 Bahinadī samudde ca,
jātassare ca bhindati;
Ajjhottharati sīmāya,
catu pañca ca vaggikā.
2461 Dasa vīsativaggā ca,
anāhaṭā ca āhaṭā;
Kammapattā chandārahā,
kammārahā ca puggalā.
2462 Apalokanaṁ pañcaṭṭhānaṁ,
ñatti ca navaṭhānikā;
Ñatti dutiyaṁ sattaṭṭhānaṁ[370],
catutthā sattaṭhānikā.
2463 Suṭṭhu phāsu ca dummaṅku,
pesalā cāpi āsavā;
Veravajjabhayañceva,
akusalaṁ gihīnañca.
2464 Pāpicchā appasannānaṁ,
pasannā dhammaṭṭhapanā;
Vinayānuggahā ceva,
pātimokkhuddesena ca.
2465 Pātimokkhañca ṭhapanā,
Pavāraṇañca ṭhapanaṁ;
Tajjanīyā niyassañca,
Pabbājanīya paṭisāraṇī[371].
2466 Ukkhepana parivāsaṁ,
mūlamānattaabbhānaṁ;
Osāraṇaṁ nissāraṇaṁ,
tatheva upasampadā.
2467 Apalokanañatti ca,
dutiyañca catutthakaṁ;
Apaññattenupaññattaṁ,
sammukhāvinayo sati.
2468 Amūḷhapaṭiyebhuyya,
pāpiya tiṇavatthārakaṁ;
Vatthu vipatti āpatti,
nidānaṁ puggalena ca.
2469 Khandhā ceva samuṭṭhānā,
adhikaraṇameva ca;
Samathā saṅgahā ceva,
nāmaāpattikā tathāti.
2470 Parivāro niṭṭhito.
2471 Parivārapāḷi niṭṭhitā.
2472
2473 [372] Bubbāca[373]riyamaggañca,
pucchitvā ca tahiṁ tahiṁ;
Dīpanāmo mahāpañño,
sutadhāriṁ vicakkhaṇo. [374]
2474 Imaṁ vitthārasaṅkhepaṁ,
sajjhāmaggena majjhime;
Cintayitvā likhāpesi,
sissakānaṁ sukhāvahaṁ.
2475 Parivāranti yaṁ vuttaṁ,
sabbaṁ vatthuṁ salakkhaṇaṁ;
Atthaṁ atthena saddhamme,
dhammaṁ dhammena paññatte.
2476 Sāsanaṁ parivāresi,
jambudīpaṁva sāgaro;
Parivāraṁ ajānanto,
kuto dhammavinicchayaṁ. [375]
2477 Vipatti vatthu paññatti,
anupaññatti puggalo;
Ekato ubhato ceva,
lokapaṇṇatti vajjato. [376]
2478 Yassa jāyati vimati,
parivārena chijjati;
Cakkavatti mahāsene,
migamajjheva kesari[377].
2479 Ravi raṁsiparikkiṇṇo,
cando tāragaṇe yathā;
Brahmā brahmaparisāya,
gaṇamajjheva nāyako;
Evaṁ saddhammavinayo,
parivārena sobhatīti[378].
- vūpasamite: adhikaraṇavūpasamena (sī), adhikaraṇe vūpasamepi (ka-ma) (Word Variant) ↩
- sattaṭṭhānaṁ: satta ṭhānaṁ (sī) (Word Variant) ↩
- paṭisāraṇī: pabbājapaṭisāraṇī (sī, syā1-3) (Word Variant) ↩
- (Open) ↩
- ca: va (syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
- sutadhāriṁ: sutadharo (syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
- jambudīpaṁva: jambūdīpaṁva (syā1-3) (Word Variant) ↩
- anupaññatti: anuppaññatti (syā1-3) (Word Variant) ↩
- kesari: kesarī (syā1-3, pā1) (Word Variant) ↩
- sobhatīti: etthantare gāthā sī, syā1-3, pā1 potthakesu (Close) ↩