Upālipañcaka
Adhikaraṇavūpasamavagga
457. 2124 “Katihi nu kho, bhante, aṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametun”ti?
2125 “Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ na jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ na jānāti, āpattiyā payogaṁ na jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ na jānāti, āpattiyā na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Āpattiṁ jānāti, āpattisamuṭṭhānaṁ jānāti, āpattiyā payogaṁ jānāti, āpattiyā vūpasamaṁ jānāti, āpattiyā vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
2126 Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ na jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ na jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ na jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ na jānāti, adhikaraṇassa na vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
2127 Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Adhikaraṇaṁ jānāti, adhikaraṇasamuṭṭhānaṁ jānāti, adhikaraṇassa payogaṁ jānāti, adhikaraṇassa vūpasamaṁ jānāti, adhikaraṇassa vinicchayakusalo hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
2128 Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, alajjī ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, lajjī ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
2129 Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, appassuto ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, bahussuto ca hoti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
2130 Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ na jānāti, nidānaṁ na jānāti, paññattiṁ na jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ na jānāti, anusandhivacanapathaṁ na jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Vatthuṁ jānāti, nidānaṁ jānāti, paññattiṁ jānāti, padapaccābhaṭṭhaṁ jānāti, anusandhivacanapathaṁ jānāti— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
2131 Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, akusalo ca hoti vinaye— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, kusalo ca hoti vinaye— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
2132 Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, puggalagaru hoti no saṁghagaru— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, saṁghagaru hoti no puggalagaru— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ.
2133 Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, āmisagaru hoti no saddhammagaru— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu nālaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Pañcahupāli, aṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, saddhammagaru hoti no āmisagaru— imehi kho, upāli, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu alaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametun”ti.
458. 2134 “Katihi nu kho, bhante, ākārehi saṁgho bhijjatī”ti? “Pañcahupāli, ākārehi saṁgho bhijjati. Katamehi pañcahi? Kammena, uddesena, voharanto, anussāvanena, salākaggāhena— imehi kho, upāli, pañcahākārehi saṁgho bhijjatī”ti.
2135 “Saṁgharāji saṁgharājīti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, saṁgharāji hoti no ca saṁghabhedo? Kittāvatā ca pana saṁgharāji ceva hoti saṁghabhedo cā”ti? “Paññattetaṁ, upāli, mayā āgantukānaṁ bhikkhūnaṁ āgantukavattaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade āgantukā bhikkhū āgantukavatte na vattanti. Evampi kho, upāli, saṁgharāji hoti no ca saṁghabhedo. Paññattetaṁ, upāli, mayā āvāsikānaṁ bhikkhūnaṁ āvāsikavattaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade āvāsikā bhikkhū āvāsikavatte na vattanti. Evampi kho, upāli, saṁgharāji hoti no ca saṁghabhedo. Paññattetaṁ, upāli, mayā bhikkhūnaṁ bhattagge bhattaggavattaṁ— yathāvuḍḍhaṁ yathārattaṁ yathāpatirūpaṁ aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade navā bhikkhū bhattagge therānaṁ bhikkhūnaṁ āsanaṁ paṭibāhanti. Evampi kho, upāli, saṁgharāji hoti no ca saṁghabhedo. Paññattetaṁ, upāli, mayā bhikkhūnaṁ senāsane senāsanavattaṁ— yathāvuḍḍhaṁ yathārattaṁ yathāpatirūpaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade navā bhikkhū therānaṁ bhikkhūnaṁ senāsanaṁ paṭibāhanti. Evampi kho, upāli, saṁgharāji hoti no ca saṁghabhedo. Paññattetaṁ, upāli, mayā bhikkhūnaṁ antosīmāya ekaṁ uposathaṁ ekaṁ pavāraṇaṁ ekaṁ saṁghakammaṁ ekaṁ kammākammaṁ. Evaṁ supaññatte kho, upāli, mayā sikkhāpade tattheva antosīmāya āvenibhāvaṁ[351] karitvā gaṇaṁ bandhitvā āveniṁ[352] uposathaṁ karonti āveniṁ pavāraṇaṁ karonti āveniṁ saṁghakammaṁ karonti āveniṁ kammākammāni karonti. Evaṁ kho, upāli, saṁgharāji ceva hoti saṁghabhedo cā”ti.
2136 Adhikaraṇavūpasamavaggo niṭṭhito dasamo.
2137
2138 Āpattiṁ adhikaraṇaṁ,
chandā appassutena ca;
Vatthuñca akusalo ca,
puggalo āmisena ca;
Bhijjati saṁgharāji ca,
saṁghabhedo tatheva cāti.