Bhikkhuvibhaṅga
Dutiyabhāga
Katthapaññattivāra
Saṃghādisesakaṇḍādi
192. 604 Yaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena upakkamitvā asuciṁ mocanapaccayā saṁghādiseso kattha paññatto, kaṁ ārabbha, kismiṁ vatthusmiṁ…pe… kenābhatanti?
605 Yaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena upakkamitvā asuciṁ mocanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Āyasmantaṁ seyyasakaṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Āyasmā seyyasako upakkamitvā asuciṁ mocesi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Atthi tattha paññatti, anupaññatti, anuppannapaññattīti? Ekā paññatti, ekā anupaññatti. Anuppannapaññatti tasmiṁ natthi. Sabbatthapaññatti, padesapaññattīti? Sabbatthapaññatti. Sādhāraṇapaññatti, asādhāraṇapaññattīti? Asādhāraṇapaññatti. Ekatopaññatti, ubhatopaññattīti? Ekatopaññatti. Pañcannaṁ pātimokkhuddesānaṁ katthogadhaṁ kattha pariyāpannanti? Nidānogadhaṁ nidānapariyāpannaṁ. Katamena uddesena uddesaṁ āgacchatīti? Tatiyena uddesena uddesaṁ āgacchati. Catunnaṁ vipattīnaṁ katamā vipattīti? Sīlavipatti. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katamo āpattikkhandhoti? Saṁghādisesāpattikkhandho. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhātīti? Ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato…pe… kenābhatanti? Paramparābhataṁ—
606 Upāli dāsako ceva,
soṇako siggavo tathā;
Moggaliputtena pañcamā,
ete jambusirivhaye.
607 …pe…
608 Ete nāgā mahāpaññā,
Vinayaññū maggakovidā;
Vinayaṁ dīpe pakāsesuṁ,
Piṭakaṁ tambapaṇṇiyāti. (1)
609 Mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Āyasmantaṁ udāyiṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Āyasmā udāyī mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajji, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato…pe… . (2)
610 Mātugāmaṁ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Āyasmantaṁ udāyiṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Āyasmā udāyī mātugāmaṁ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti— siyā kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato; siyā vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, na kāyato; siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti…pe… . (3)
611 Mātugāmassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṁ bhāsanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Āyasmantaṁ udāyiṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Āyasmā udāyī mātugāmassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṁ bhāsi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti…pe… . (4)
612 Sañcarittaṁ samāpajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Āyasmantaṁ udāyiṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Āyasmā udāyī sañcarittaṁ samāpajji, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti, ekā anupaññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ chahi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti— siyā kāyato samuṭṭhāti, na vācato na cittato; siyā vācato samuṭṭhāti, na kāyato na cittato; siyā kāyato ca vācato ca samuṭṭhāti, na cittato; siyā kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato; siyā vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, na kāyato; siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti…pe… . (5)
613 Saññācikāya kuṭiṁ kārāpanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Āḷaviyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Āḷavake bhikkhū ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Āḷavakā bhikkhū saññācikāya kuṭiyo kārāpesuṁ, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ chahi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti…pe… . (6)
614 Mahallakaṁ vihāraṁ kārāpanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Kosambiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Āyasmantaṁ channaṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Āyasmā channo vihāravatthuṁ sodhento aññataraṁ cetiyarukkhaṁ chedāpesi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ chahi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti…pe… . (7)
615 Bhikkhuṁ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁsanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Rājagahe paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Mettiyabhūmajake bhikkhū ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Mettiyabhūmajakā bhikkhū āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁsesuṁ, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti…pe… . (8)
616 Bhikkhuṁ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṁ lesamattaṁ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṁsanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Rājagahe paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Mettiyabhūmajake bhikkhū ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Mettiyabhūmajakā bhikkhū āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñci desaṁ lesamattaṁ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṁsesuṁ, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti…pe… . (9)
617 Saṁghabhedakassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Rājagahe paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Devadattaṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Devadatto samaggassa saṁghassa bhedāya parakkami, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti…pe… . (10)
618 Bhedakānuvattakānaṁ bhikkhūnaṁ yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Rājagahe paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Sambahule bhikkhū ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Sambahulā bhikkhū devadattassa saṁghabhedāya parakkamantassa anuvattakā ahesuṁ vaggavādakā, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti…pe… . (11)
619 Dubbacassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Kosambiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Āyasmantaṁ channaṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Āyasmā channo bhikkhūhi sahadhammikaṁ vuccamāno attānaṁ avacanīyaṁ akāsi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti…pe… . (12)
620 Kuladūsakassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Assajipunabbasuke bhikkhū ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Assajipunabbasukā bhikkhū saṁghena pabbājanīyakammakatā bhikkhū chandagāmitā dosagāmitā mohagāmitā bhayagāmitā pāpesuṁ, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti…pe… . (13)
621 Anādariyaṁ paṭicca udake uccāraṁ vā passāvaṁ vā kheḷaṁ vā karaṇapaccayā dukkaṭaṁ kattha paññattanti? Sāvatthiyaṁ paññattaṁ. Kaṁ ārabbhāti? Chabbaggiye bhikkhū ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Chabbaggiyā bhikkhū udake uccārampi passāvampi kheḷampi akaṁsu, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti, ekā anupaññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato…pe… . (14)
622 Katthapaññattivāro niṭṭhito paṭhamo.