Meṇḍakapañha
Abhejjavagga
Bhikkhusaṃghapariharaṇapañha
136. 735 [245] “Bhante nāgasena, bhāsitampetaṁ bhagavatā— ‘tathāgatassa kho, ānanda, na evaṁ hoti “ahaṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharissāmī”ti vā, “mamuddesiko bhikkhusaṁgho”ti vā’ti. Puna ca metteyyassa bhagavato sabhāvaguṇaṁ paridīpayamānena bhagavatā evaṁ bhaṇitaṁ— ‘so anekasahassaṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharissati, seyyathāpi ahaṁ etarahi[246] anekasataṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharāmī’ti. Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṁ— ‘tathāgatassa kho, ānanda, na evaṁ hoti “ahaṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharissāmī”ti vā, “mamuddesiko bhikkhusaṁgho”ti vā’ti, tena hi anekasataṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharāmīti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā. Yadi tathāgatena bhaṇitaṁ— ‘so anekasahassaṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharissati, seyyathāpi ahaṁ etarahi anekasataṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharāmī’ti, tena hi ‘tathāgatassa kho, ānanda, na evaṁ hoti “ahaṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharissāmī”ti vā, “mamuddesiko bhikkhusaṁgho”ti vā’ti tampi vacanaṁ micchā, ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.
736 “Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā ‘tathāgatassa kho, ānanda, na evaṁ hoti “ahaṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharissāmī”ti vā, “mamuddesiko bhikkhusaṁgho”ti vā’ti. Puna ca metteyyassāpi bhagavato sabhāvaguṇaṁ paridīpayamānena bhagavatā bhaṇitaṁ— ‘so anekasahassaṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharissati, seyyathāpi ahaṁ etarahi anekasataṁ bhikkhusaṁghaṁ pariharāmī’ti. Etasmiñca, mahārāja, pañhe eko attho sāvaseso, eko attho niravaseso. Na, mahārāja, tathāgato parisāya anugāmiko, parisā pana tathāgatassa anugāmikā. Sammuti, mahārāja, esā ‘ahan’ti ‘mamā’ti, na paramattho eso, vigataṁ, mahārāja, tathāgatassa pemaṁ, vigato sineho, ‘mayhan’tipi tathāgatassa gahaṇaṁ natthi, upādāya pana avassayo hoti.
737 Yathā, mahārāja, pathavī bhūmaṭṭhānaṁ sattānaṁ patiṭṭhā hoti upassayaṁ, pathaviṭṭhā cete sattā, na ca mahāpathaviyā ‘mayhete’ti apekkhā hoti; evameva kho, mahārāja, tathāgato sabbasattānaṁ patiṭṭhā hoti upassayaṁ, tathāgataṭṭhā[247] cete sattā, na ca tathāgatassa ‘mayhete’ti apekkhā hoti. Yathā vā pana, mahārāja, mahatimahāmegho abhivassanto tiṇarukkhapasumanussānaṁ vuḍḍhiṁ deti santatiṁ anupāleti. Vuṭṭhūpajīvino cete sattā sabbe, na ca mahāmeghassa ‘mayhete’ti apekkhā hoti. Evameva kho, mahārāja, tathāgato sabbasattānaṁ kusaladhamme janeti anupāleti, satthūpajīvino cete sattā sabbe, na ca tathāgatassa ‘mayhete’ti apekkhā hoti. Taṁ kissa hetu? Attānudiṭṭhiyā pahīnattā”ti.
738 “Sādhu, bhante nāgasena, sunibbeṭhito pañho bahuvidhehi kāraṇehi, gambhīro uttānīkato, gaṇṭhi bhinno, gahanaṁ agahanaṁ kataṁ, andhakāro āloko kato, bhaggā paravādā, jinaputtānaṁ cakkhuṁ uppāditan”ti.
739 Bhikkhusaṁghapariharaṇapañho[248] sattamo.