3.8 Yasodharātherīapadāna

Kuṇḍalakesīvagga

Yasodharātherīapadāna

314. 1022 Ekasmiṁ samaye ramme,
iddhe rājagahe pure;
Pabbhāramhi varekamhi,
vasante naranāyake.

315. 1023 Vasantiyā tamhi nagare,
ramme bhikkhunupassaye;
Yasodharābhikkhuniyā,
evaṁ āsi vitakkitaṁ.

316. 1024 “Suddhodano mahārājā,
gotamī ca pajāpatī;
Abhiññātā mahātherā,
theriyo ca mahiddhikā.

317. 1025 Santiṁ gatāva āsuṁ te,
dīpaccīva nirāsavā;
Lokanāthe dharanteva,
ahampi ca sivaṁ padaṁ.

318. 1026 Gamissāmī”ti cintetvā,
passantī āyumattano;
Passitvā āyusaṅkhāraṁ,
tadaheva khayaṁ gataṁ.

319. 1027 Pattacīvaramādāya,
nikkhamitvā sakassamā;
Purakkhatā bhikkhunībhi,
satehi sahassehi sā^[302].

320. 1028 Mahiddhikā mahāpaññā,
sambuddhaṁ upasaṅkami;
Sambuddhaṁ abhivādetvā,
satthuno cakkalakkhaṇe;
Nisinnā ekamantamhi,
idaṁ vacanamabravi.

321. 1029 “Aṭṭhasattativassāhaṁ,
pacchimo vattate vayo^[303];
Pabbhāramhi anuppattā,
ārocemi mahāmuni.

322. 1030 Paripakko vayo mayhaṁ,
parittaṁ mama jīvitaṁ;
Pahāya vo gamissāmi,
kataṁ me saraṇamattano.

323. 1031 Vayamhi pacchime kāle,
maraṇaṁ uparuddhati;
Ajjarattiṁ mahāvīra,
pāpuṇissāmi nibbutiṁ.

324. 1032 Natthi jāti jarā byādhi,
maraṇañca mahāmune;
Ajarāmaraṇaṁ puraṁ,
gamissāmi asaṅkhataṁ.

325. 1033 Yāvatā parisā nāma,
samupāsanti satthuno;
Aparādhamajānantī,
khamantaṁ sammukhā mune. ^[304]

326. 1034 Saṁsaritvā ca saṁsāre,
khalitañce mamaṁ tayi;
Ārocemi mahāvīra,
aparādhaṁ khamassu me”.

327. 1035 Sutvāna vacanaṁ tassā,
munindo idamabravi;
“Kimuttaraṁ te vakkhāmi,
nibbānāya vajantiyā.

328. 1036 Iddhiñcāpi nidassehi,
mama sāsanakārike;
Parisānañca sabbāsaṁ,
kaṅkhaṁ chindassu yāvatā”.

329. 1037 Sutvā taṁ munino vācaṁ,
bhikkhunī sā yasodharā;
Vanditvā munirājaṁ taṁ,
idaṁ vacanamabravi.

330. 1038 “Yasodharā ahaṁ vīra,
agāre te pajāpati;
Sākiyamhi kule jātā,
itthiaṅge patiṭṭhitā.

331. 1039 Thīnaṁ satasahassānaṁ,
navutīnaṁ chaduttari;
Agāre te ahaṁ vīra,
pāmokkhā sabbā issarā.

332. 1040 Rūpācāraguṇūpetā,
yobbanaṭṭhā piyaṁvadā;
Sabbā maṁ apacāyanti,
devatā viya mānusā.

333. 1041 Kaññāsatasahassapamukhā,
Sakyaputtanivesane;
Samānasukhadukkhatā,
Devatā viya nandane.

334. 1042 Kāmadhātumatikkamma,
saṇṭhitā rūpadhātuyā;
Rūpena sadisā natthi,
ṭhapetvā lokanāyakaṁ”. ^[305]

335. 1043 Sambuddhaṁ abhivādetvā,
iddhiṁ dassesi satthuno;
Nekā nānāvidhākārā,
mahāiddhīpi dassayī^[306].

336. 1044 Cakkavāḷasamaṁ kāyaṁ,
sīsaṁ uttarato kuru;
Ubho pakkhā duve dīpā,
jambudīpaṁ sarīrato.

337. 1045 Dakkhiṇañca saraṁ piñchaṁ,
nānāsākhā tu pattakā;
Candañca sūriyañcakkhi,
merupabbatato sikhaṁ.

338. 1046 Cakkavāḷagiriṁ tuṇḍaṁ,
jamburukkhaṁ samūlakaṁ;
Bījamānā upāgantvā,
vandantī lokanāyakaṁ. ^[307]

339. 1047 Hatthivaṇṇaṁ tathevassaṁ,
pabbataṁ jaladhiṁ tathā;
Candimaṁ sūriyaṁ meruṁ,
sakkavaṇṇañca dassayi.

340. 1048 “Yasodharā ahaṁ vīra,
pāde vandāmi cakkhuma”;
Sahassalokadhātūnaṁ,
phullapadmena chādayi.

341. 1049 Brahmavaṇṇañca māpetvā,
dhammaṁ desesi suññataṁ;
“Yasodharā ahaṁ vīra,
pāde vandāmi cakkhuma.

342. 1050 Iddhīsu ca vasī homi,
dibbāya sotadhātuyā;
Cetopariyañāṇassa,
vasī homi mahāmuni.

343. 1051 Pubbenivāsaṁ jānāmi,
dibbacakkhu visodhitaṁ;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavo.

344. 1052 Atthadhammaniruttīsu,
paṭibhāne tatheva ca;
Ñāṇaṁ mayhaṁ mahāvīra,
uppannaṁ tava santike.

345. 1053 Pubbānaṁ lokanāthānaṁ,
saṅgamaṁ te nidassitaṁ^[308];
Adhikāraṁ bahuṁ mayhaṁ,
tuyhatthāya mahāmune.

346. 1054 Yaṁ mayhaṁ pūritaṁ kammaṁ,
Kusalaṁ sarase mune;
Tuyhatthāya mahāvīra,
Puññaṁ upacitaṁ mayā.

347. 1055 Abhabbaṭṭhāne vajjetvā,
vārayitvā anācaraṁ;
Tuyhatthāya mahāvīra,
sañcattaṁ jīvitaṁ mayā.

348. 1056 Nekakoṭisahassāni,
bhariyatthāyadāsi maṁ;
Na tattha vimanā homi,
tuyhatthāya mahāmuni. ^[309]

349. 1057 Nekakoṭisahassāni,
upakārāyadāsi maṁ;
Na tattha vimanā homi,
tuyhatthāya mahāmuni.

350. 1058 Nekakoṭisahassāni,
bhojanatthāyadāsi maṁ;
Na tattha vimanā homi,
tuyhatthāya mahāmuni.

351. 1059 Nekakoṭisahassāni,
jīvitāni pariccajiṁ;
Bhayamokkhaṁ karissanti,
dadāmi mama jīvitaṁ.

352. 1060 Aṅgagate alaṅkāre,
vatthe nānāvidhe bahū;
Itthimaṇḍe na gūhāmi,
tuyhatthāya mahāmuni. ^[310]

353. 1061 Dhanadhaññapariccāgaṁ,
gāmāni nigamāni ca;
Khettaṁ puttā ca dhītā ca,
pariccattā mahāmuni.

354. 1062 Hatthī assā gavā cāpi,
dāsiyo paricārikā;
Tuyhatthāya mahāvīra,
pariccattā asaṅkhiyā.

355. 1063 Yaṁ mayhaṁ paṭimantesi^[311],
dānaṁ dassāmi yācake;
Vimanaṁ me na passāmi,
dadato dānamuttamaṁ.

356. 1064 Nānāvidhaṁ bahuṁ dukkhaṁ,
saṁsāre ca bahubbidhe;
Tuyhatthāya mahāvīra,
anubhuttaṁ asaṅkhiyaṁ.

357. 1065 Sukhappattānumodāmi,
na ca dukkhesu dummanā;
Sabbattha tulitā homi,
tuyhatthāya mahāmuni.

358. 1066 Anumaggena sambuddho,
yaṁ dhammaṁ abhinīhari;
Anubhotvā sukhaṁ dukkhaṁ,
patto bodhiṁ mahāmuni.

359. 1067 Brahmadevañca sambuddhaṁ,
gotamaṁ lokanāyakaṁ;
Aññesaṁ lokanāthānaṁ,
saṅgamaṁ te bahuṁ mayā.

360. 1068 Adhikāraṁ bahuṁ mayhaṁ,
tuyhatthāya mahāmuni;
Gavesato buddhadhamme,
ahaṁ te paricārikā.

361. 1069 Kappe ca satasahasse,
caturo ca asaṅkhiye;
Dīpaṅkaro mahāvīro,
uppajji lokanāyako.

362. 1070 Paccantadesavisaye,
nimantetvā tathāgataṁ;
Tassa āgamanaṁ maggaṁ,
sodhenti tuṭṭhamānasā.

363. 1071 Tena kālena so āsi,
sumedho nāma brāhmaṇo;
Maggañca paṭiyādesi,
āyato sabbadassino. ^[312]

364. 1072 Tena kālenahaṁ āsiṁ,
kaññā brāhmaṇasambhavā;
Sumittā nāma nāmena,
upagacchiṁ samāgamaṁ.

365. 1073 Aṭṭha uppalahatthāni,
pūjanatthāya satthuno;
Ādāya janasammajjhe,
addasaṁ isimuggataṁ.

366. 1074 Cirānugataṁ dayitaṁ^[313],
atikkantaṁ manoharaṁ;
Disvā tadā amaññissaṁ,
saphalaṁ jīvitaṁ mama.

367. 1075 Parakkamaṁ taṁ saphalaṁ,
addasaṁ isino tadā;
Pubbakammena sambuddhe,
cittañcāpi pasīdi me.

368. 1076 Bhiyyo cittaṁ pasādesiṁ,
ise uggatamānase;
Deyyaṁ aññaṁ na passāmi,
demi pupphāni te isi.

369. 1077 ‘Pañca hatthā tava hontu,
tayo hontu mamaṁ ise;
Tena saddhiṁ samā hontu,
bodhatthāya tavaṁ ise’.

1078 Catutthaṁ bhāṇavāraṁ.

370. 1079 Isi gahetvā pupphāni,
āgacchantaṁ mahāyasaṁ;
Pūjesi janasammajjhe,
bodhatthāya mahāisi.

371. 1080 Passitvā janasammajjhe,
dīpaṅkaro mahāmuni;
Viyākāsi mahāvīro,
isi muggatamānasaṁ.

372. 1081 Aparimeyye ito kappe,
dīpaṅkaro mahāmuni;
Mama kammaṁ viyākāsi,
ujubhāvaṁ mahāmuni.

373. 1082 ‘Samacittā samakammā,
samakārī bhavissati;
Piyā hessati kammena,
tuyhatthāya mahāisi^[314].

374. 1083 Sudassanā supiyā ca,
manāpā piyavādinī;
Tassa dhammesu dāyādā,
viharissati iddhikā.

375. 1084 Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṁ,
anurakkhati sāmino;
Evaṁ kusaladhammānaṁ,
anurakkhissate ayaṁ.

376. 1085 Tassa te^[315] anukampantī,
pūrayissati pāramī;
Sīhova pañjaraṁ bhetvā^[316],
pāpuṇissati bodhiyaṁ’.

377. 1086 Aparimeyye ito kappe,
yaṁ maṁ buddho viyākarī;
Taṁ vācaṁ anumodentī,
evaṁkārī bhaviṁ ahaṁ.

378. 1087 Tassa kammassa sukatassa,
tattha cittaṁ pasādayiṁ;
Devamanussakaṁ yoniṁ,
anubhotvā asaṅkhiyaṁ.

379. 1088 Sukhadukkhenubhotvāhaṁ,
devesu mānusesu ca;
Pacchime bhave sampatte,
ajāyiṁ sākiye kule.

380. 1089 Rūpavatī bhogavatī,
yasasīlavatī tato;
Sabbaṅgasampadā homi,
kulesu abhisakkatā.

381. 1090 Lābhaṁ silokaṁ sakkāraṁ,
lokadhammasamāgamaṁ;
Cittañca dukkhitaṁ natthi,
vasāmi akutobhayā.

382. 1091 Vuttañhetaṁ bhagavatā,
‘rañño antepure tadā;
Khattiyānaṁ pure vīra,
upakārañca niddisi.

383. 1092 Upakārā ca yā nārī,
yā ca nārī sukhe dukhe;
Atthakkhāyī ca yā nārī,
yā ca nārīnukampikā’.

384. 1093 Pañcakoṭisatā buddhā,
navakoṭisatāni ca;
Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ.

385. 1094 Adhikāraṁ mahā^[317] mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me;
Ekādasakoṭisatā,
buddhā dvādasa koṭiyo^[318].

386. 1095 Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ;
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me.

387. 1096 Vīsakoṭisatā buddhā,
tiṁsakoṭisatāni ca;
Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ.

388. 1097 Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me;
Cattālīsakoṭisatā,
paññāsa koṭisatāni ca.

389. 1098 Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ;
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me.

390. 1099 Saṭṭhikoṭisatā buddhā,
sattatikoṭisatāni ca;
Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ.

391. 1100 Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me;
Asītikoṭisatā buddhā,
navutikoṭisatāni ca.

392. 1101 Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ;
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me.

393. 1102 Koṭisatasahassāni,
honti lokagganāyakā;
Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ.

394. 1103 Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me;
Navakoṭisahassāni,
apare lokanāyakā.

395. 1104 Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ;
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me.

396. 1105 Koṭisatasahassāni,
pañcāsītimahesinaṁ;
Pañcāsītikoṭisatā,
sattatiṁsā ca koṭiyo.

397. 1106 Etesaṁ devadevānaṁ,
mahādānaṁ pavattayiṁ;
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me.

398. 1107 Paccekabuddhā vītarāgā^[319],
aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo;
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me. ^[320]

399. 1108 Khīṇāsavā vītamalā,
asaṅkhiyā buddhasāvakā;
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ,
dhammarāja suṇohi me.

400. 1109 Evaṁ dhamme suciṇṇānaṁ,
sadā dhammassa cārinaṁ;
Dhammacārī sukhaṁ seti,
asmiṁ loke paramhi ca.

401. 1110 ^[321] Dhammaṁ care sucaritaṁ,
na naṁ duccaritaṁ care;
Dhammacārī sukhaṁ seti,
asmiṁ loke paramhi ca.

402. 1111 Nibbinditvāna saṁsāre,
pabbajiṁ anagāriyaṁ;
Sahassaparivārena,
pabbajitvā akiñcanā.

403. 1112 Agāraṁ vijahitvāna,
pabbajiṁ anagāriyaṁ;
Aḍḍhamāse asampatte,
catusaccamapāpuṇiṁ.

404. 1113 Cīvaraṁ piṇḍapātañca,
paccayaṁ sayanāsanaṁ;
Upanenti bahū janā,
sāgareyeva ūmiyo.

405. 1114 Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
…pe…
viharāmi anāsavā.

406. 1115 Svāgataṁ vata me āsi,
…pe…
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

407. 1116 Paṭisambhidā catasso,
…pe…
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

408. 1117 Evaṁ bahuvidhaṁ dukkhaṁ,
sampattī ca bahubbidhā;
Visuddhibhāvaṁ sampattā,
labhāmi sabbasampadā.

409. 1118 Yā dadāti sakattānaṁ,
puññatthāya mahesino;
Sahāyasampadā honti,
nibbānapadamasaṅkhataṁ.

410. 1119 Parikkhīṇaṁ atītañca,
Paccuppannaṁ anāgataṁ;
Sabbakammaṁ mamaṁ khīṇaṁ,
Pāde vandāmi cakkhuma”.

1120 Itthaṁ sudaṁ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

1121 Yasodharātheriyāpadānaṁ aṭṭhamaṁ.