2.9 Uppalavaṇṇātherīapadāna

Ekūposathikavagga

Uppalavaṇṇātherīapadāna

384. 558 “Bhikkhunī uppalavaṇṇā,
iddhiyā pāramiṁ gatā;
Vanditvā satthuno pāde,
idaṁ vacanamabravi.

385. 559 ‘Nitthiṇṇā jātisaṁsāraṁ^[188],
pattāhaṁ acalaṁ padaṁ;
Sabbadukkhaṁ mayā khīṇaṁ,
ārocemi mahāmuni.

386. 560 Yāvatā parisā atthi,
pasannā jinasāsane;
Yassā ca meparādhotthi,
khamantu jinasammukhā.

387. 561 Saṁsāre saṁsarantiyā^[189],
khalitaṁ me sace bhave;
Ārocemi mahāvīra,
aparādhaṁ khamassu taṁ^[190]’.

388. 562 ‘Iddhiñcāpi nidassehi,
mama sāsanakārike;
Catasso parisā ajja,
kaṅkhaṁ chindāhi yāvatā’.

389. 563 ‘Dhītā tuyhaṁ mahāvīra,
paññavanta jutindhara;
Bahuñca dukkaraṁ kammaṁ,
kataṁ me atidukkaraṁ.

390. 564 Uppalasseva me vaṇṇo,
nāmenuppalanāmikā;
Sāvikā te mahāvīra,
pāde vandāmi cakkhuma.

391. 565 Rāhulo ca ahañceva,
nekajātisate bahū;
Ekasmiṁ sambhave jātā,
samānachandamānasā.

392. 566 Nibbatti ekato^[191] hoti,
jātiyāpi ca ekato;
Pacchime bhave sampatte,
ubhopi nānāsambhavā.

393. 567 Putto ca rāhulo nāma,
dhītā uppalasavhayā;
Passa vīra mamaṁ iddhiṁ,
balaṁ dassemi satthuno’.

394. 568 Mahāsamudde caturo,
pakkhipi hatthapātiyaṁ;
Telaṁ hatthagatañceva,
khiḍḍo komārako yathā. ^[192]

395. 569 Ubbattayitvā pathaviṁ,
pakkhipi hatthapātiyaṁ;
Cittaṁ muñjaṁ yathā nāma,
luñci komārako yuvā.

396. 570 Cakkavāḷasamaṁ pāṇiṁ,
chādayitvāna matthake;
Vassāpetvāna phusitaṁ,
nānāvaṇṇaṁ punappunaṁ.

397. 571 Bhūmiṁ udukkhalaṁ katvā,
dhaññaṁ katvāna sakkharaṁ;
Sineruṁ musalaṁ katvā,
maddi komārikā yathā.

398. 572 ‘Dhītāhaṁ buddhaseṭṭhassa,
nāmenuppalasavhayā;
Abhiññāsu vasībhūtā,
tava sāsanakārikā.

399. 573 Nānāvikubbanaṁ katvā,
dassetvā lokanāyakaṁ;
Nāmagottañca sāvetvā^[193],
pāde vandāmi cakkhuma.

400. 574 ^[194] Iddhīsu ca vasī homi,
dibbāya sotadhātuyā;
Cetopariyañāṇassa,
vasī homi mahāmune. ^[195]

401. 575 Pubbenivāsaṁ jānāmi,
dibbacakkhu visodhitaṁ;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavo.

402. 576 Atthadhammaniruttīsu,
Paṭibhāne tatheva ca;
Ñāṇaṁ me vimalaṁ^[196] suddhaṁ,
Sabhāvena mahesino.

403. 577 Purimānaṁ jinaggānaṁ,
saṅgamaṁ te nidassitaṁ^[197];
Adhikāraṁ bahuṁ mayhaṁ,
tuyhatthāya mahāmuni.

404. 578 Yaṁ mayā pūritaṁ kammaṁ,
Kusalaṁ sara me muni;
Tavatthāya mahāvīra,
Puññaṁ upacitaṁ mayā.

405. 579 Abhabbaṭṭhāne vajjetvā,
vārayantī anācaraṁ;
Tavatthāya mahāvīra,
cattaṁ me jīvituttamaṁ. ^[198]

406. 580 Dasakoṭisahassāni,
adāsiṁ mama jīvitaṁ;
Pariccattā ca me homi,
tavatthāya mahāmuni’.

407. 581 Tadātivimhitā sabbā,
sirasāva katañjalī;
‘Avocayye kathaṁ āsi,
atuliddhiparakkamā’.

408. 582 Satasahassito kappe,
nāgakaññā ahaṁ tadā;
Vimalā nāma nāmena,
kaññānaṁ sādhusammatā.

409. 583 Mahorago mahānāgo,
pasanno jinasāsane;
Padumuttaraṁ mahātejaṁ,
nimantesi sasāvakaṁ.

410. 584 Ratanamayaṁ maṇḍapaṁ,
pallaṅkaṁ ratanāmayaṁ;
Ratanaṁ vālukākiṇṇaṁ,
upabhogaṁ ratanāmayaṁ.

411. 585 Maggañca paṭiyādesi,
ratanaddhajabhūsitaṁ;
Paccuggantvāna sambuddhaṁ,
vajjanto tūriyehi so.

412. 586 Parisāhi ca catūhi^[199],
parivuto lokanāyako;
Mahoragassa bhavane,
nisīdi paramāsane. ^[200]

413. 587 Annaṁ pānaṁ khādanīyaṁ,
bhojanañca mahārahaṁ;
Varaṁ varañca pādāsi,
nāgarājā mahāyasaṁ.

414. 588 Bhuñjitvāna sambuddho,
pattaṁ dhovitvā yoniso;
Anumodanīyaṁkāsi,
nāgakaññā mahiddhikā.

415. 589 Sabbaññuṁ phullitaṁ disvā,
nāgakaññā mahāyasaṁ;
Pasannaṁ satthuno cittaṁ,
sunibandhañca mānasaṁ.

416. 590 Mamañca cittamaññāya,
jalajuttamanāmako;
Tasmiṁ khaṇe mahāvīro,
bhikkhuniṁ dassayiddhiyā.

417. 591 Iddhī anekā dassesi,
bhikkhunī sā visāradā;
Pamoditā vedajātā,
satthāraṁ idamabravi^[201].

418. 592 ‘Addasāhaṁ imaṁ iddhiṁ,
sumanaṁ itarāyapi;
Kathaṁ ahosi sā vīra,
iddhiyā suvisāradā’.

419. 593 ‘Orasā mukhato jātā,
dhītā mama mahiddhikā;
Mamānusāsanikarā,
iddhiyā suvisāradā’.

420. 594 Buddhassa vacanaṁ sutvā,
evaṁ patthesahaṁ tadā^[202];
‘Ahampi tādisā homi,
iddhiyā suvisāradā.

421. 595 Pamoditāhaṁ sumanā,
patthe uttamamānasā^[203];
Anāgatamhi addhāne,
īdisā homi nāyaka’.

422. 596 Maṇimayamhi pallaṅke,
maṇḍapamhi pabhassare;
Annapānena tappetvā,
sasaṁghaṁ lokanāyakaṁ.

423. 597 Nāgānaṁ pavaraṁ pupphaṁ,
aruṇaṁ nāma uppalaṁ;
‘Vaṇṇaṁ me īdisaṁ hotu’,
pūjesiṁ lokanāyakaṁ.

424. 598 ^[204] Tena kammena sukatena,
cetanāpaṇidhīhi ca;
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
tāvatiṁsamagacchahaṁ.

425. 599 Tato cutāhaṁ manuje,
upapannā sayambhuno;
Uppalehi paṭicchannaṁ,
piṇḍapātamadāsahaṁ.

426. 600 Ekanavutito kappe,
vipassī nāma nāyako;
Uppajji cārudassano,
sabbadhammesu cakkhumā.

427. 601 Seṭṭhidhītā tadā hutvā,
bārāṇasipuruttame;
Nimantetvāna sambuddhaṁ,
sasaṁghaṁ lokanāyakaṁ.

428. 602 Mahādānaṁ daditvāna,
uppalehi vināyakaṁ;
Pūjayitvā cetasāva^[205],
vaṇṇasobhaṁ apatthayiṁ.

429. 603 Imamhi bhaddake kappe,
brahmabandhu mahāyaso;
Kassapo nāma gottena,
uppajji vadataṁ varo.

430. 604 Upaṭṭhāko mahesissa,
tadā āsi narissaro;
Kāsirājā kikī nāma,
bārāṇasipuruttame.

431. 605 Tassāsiṁ dutiyā dhītā,
samaṇaguttasavhayā;
Dhammaṁ sutvā jinaggassa,
pabbajjaṁ samarocayiṁ.

432. 606 Anujāni na no tāto,
agāreva tadā mayaṁ;
Vīsavassasahassāni,
vicarimha atanditā.

433. 607 Komāribrahmacariyaṁ,
rājakaññā sukhedhitā;
Buddhopaṭṭhānaniratā,
muditā sattadhītaro.

434. 608 Samaṇī samaṇaguttā ca,
bhikkhunī bhikkhudāyikā^[206];
Dhammā ceva sudhammā ca,
sattamī saṁghadāyikā^[207].

435. 609 Ahaṁ khemā ca sappaññā,
paṭācārā ca kuṇḍalā;
Kisāgotamī dhammadinnā,
visākhā hoti sattamī.

436. 610 Tehi kammehi sukatehi,
cetanāpaṇidhīhi ca;
Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,
tāvatiṁsamagacchahaṁ.

437. 611 Tato cutā manussesu,
upapannā mahākule;
Pītaṁ maṭṭhaṁ varaṁ dussaṁ,
adaṁ arahato ahaṁ.

438. 612 Tato cutāriṭṭhapure,
jātā vippakule ahaṁ;
Dhītā tiriṭivacchassa,
ummādantī manoharā.

439. 613 Tato cutā janapade,
kule aññatare ahaṁ;
Pasūtā nātiphītamhi,
sāliṁ gopemahaṁ tadā.

440. 614 Disvā paccekasambuddhaṁ,
pañcalājāsatānihaṁ;
Datvā padumacchannāni,
pañca puttasatānihaṁ.

441. 615 Patthayiṁ tepi patthesuṁ,
madhuṁ datvā sayambhuno;
Tato cutā araññehaṁ,
ajāyiṁ padumodare.

442. 616 Kāsirañño mahesīhaṁ,
hutvā sakkatapūjitā;
Ajaniṁ rājaputtānaṁ,
anūnaṁ satapañcakaṁ.

443. 617 Yadā te yobbanappattā,
kīḷantā jalakīḷitaṁ;
Disvā opattapadumaṁ,
āsuṁ paccekanāyakā.

444. 618 Sāhaṁ tehi vinābhūtā,
sutavīrehi sokinī^[208];
Cutā isigilipasse,
gāmakamhi ajāyihaṁ.

445. 619 Yadā buddhā sutamatī,
sutānaṁ bhattunopi ca^[209];
Yāguṁ ādāya gacchantī,
aṭṭha paccekanāyake.

446. 620 Bhikkhāya gāmaṁ gacchante,
disvā putte anussariṁ;
Khīradhārā viniggacchi,
tadā me puttapemasā.

447. 621 Tato tesaṁ adaṁ yāguṁ,
pasannā sehi pāṇibhi;
Tato cutāhaṁ tidasaṁ,
nandanaṁ upapajjahaṁ.

448. 622 Anubhotvā sukhaṁ dukkhaṁ,
saṁsaritvā bhavābhave;
Tavatthāya mahāvīra,
pariccattañca jīvitaṁ.

449. 623 Evaṁ bahuvidhaṁ dukkhaṁ,
sampattī ca bahubbidhā;
Pacchime bhave sampatte,
jātā sāvatthiyaṁ pure.

450. 624 Mahādhanaseṭṭhikule,
sukhite sajjite tathā;
Nānāratanapajjote,
sabbakāmasamiddhine.

451. 625 Sakkatā pūjitā ceva,
mānitāpacitā tathā;
Rūpasobhaggasampannā,
kulesu atisakkatā^[211]. ^[210]

452. 626 Atīva patthitā cāsiṁ,
rūpabhogasirīhi ca;
Patthitā seṭṭhiputtehi,
anekehi satehipi.

453. 627 Agāraṁ pajahitvāna,
pabbajiṁ anagāriyaṁ;
Aḍḍhamāse asampatte,
catusaccamapāpuṇiṁ.

454. 628 ^[212] Iddhiyā abhinimmitvā,
caturassaṁ rathaṁ ahaṁ;
Buddhassa pāde vandissaṁ,
lokanāthassa tādino.

455. 629 ‘Supupphitaggaṁ upagamma pādapaṁ^[213],
Ekā tuvaṁ tiṭṭhasi sālamūle;
Na cāpi te dutiyo atthi koci^[214],
Bāle na tvaṁ bhāyasi dhuttakānaṁ’.

456. 630 ‘Sataṁ sahassānipi^[215] dhuttakānaṁ,
Samāgatā edisakā bhaveyyuṁ;
Lomaṁ na iñje na sampavedhe,
Kiṁ me tuvaṁ māra karissaseko^[216].

457. 631 Esā antaradhāyāmi,
kucchiṁ vā pavisāmi te;
Bhamukantarikāyampi,
tiṭṭhantiṁ maṁ na dakkhasi.

458. 632 Cittasmiṁ vasībhūtāmhi,
iddhipādā subhāvitā;
Sabbabandhanamuttāmhi,
na taṁ bhāyāmi āvuso.

459. 633 Sattisūlūpamā kāmā,
khandhāsaṁ adhikuṭṭanā;
Yaṁ tvaṁ kāmaratiṁ brūsi,
aratī dāni sā mama.

460. 634 Sabbattha vihatā nandī,
tamokhandho padālito;
Evaṁ jānāhi pāpima,
nihato tvamasi antaka’.

461. 635 ^[217] Jino tamhi guṇe tuṭṭho,
etadagge ṭhapesi maṁ;
Aggā iddhimatīnanti,
parisāsu vināyako.

462. 636 Pariciṇṇo mayā satthā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ;
Ohito garuko bhāro,
bhavanettisamūhatā.

463. 637 Yassatthāya pabbajitā,
agārasmānagāriyaṁ;
So me attho anuppatto,
sabbasaṁyojanakkhayo.

464. 638 Cīvaraṁ piṇḍapātañca,
paccayaṁ sayanāsanaṁ;
Khaṇena upanāmenti,
sahassāni samantato.

465. 639 Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
…pe…
viharāmi anāsavā.

466. 640 Svāgataṁ vata me āsi,
…pe…
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

467. 641 Paṭisambhidā catasso,
…pe…
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

642 Itthaṁ sudaṁ uppalavaṇṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

643 Uppalavaṇṇātheriyāpadānaṁ navamaṁ.