2.7 Mahāpajāpatigotamītherīapadāna

Ekūposathikavagga

Mahāpajāpatigotamītherīapadāna

97. 265 ^[96] Ekadā lokapajjoto,
vesāliyaṁ mahāvane;
Kūṭāgāre susālāyaṁ,
vasate narasārathi.

98. 266 Tadā jinassa mātucchā,
mahāgotami bhikkhunī;
Tahiṁ kate^[97] pure ramme,
vasī bhikkhunupassaye.

99. 267 Bhikkhunīhi vimuttāhi,
satehi saha pañcahi;
Rahogatāya tassevaṁ,
citassāsi vitakkitaṁ. ^[98]

100. 268 “Buddhassa parinibbānaṁ,
sāvakaggayugassa vā;
Rāhulānandanandānaṁ,
nāhaṁ lacchāmi passituṁ.

101. 269 Buddhassa parinibbānā,
sāvakaggayugassa vā;
Mahākassapanandānaṁ,
ānandarāhulāna ca.

102. 270 Paṭikaccāyusaṅkhāraṁ,
osajjitvāna nibbutiṁ;
Gaccheyyaṁ lokanāthena,
anuññātā mahesinā”. ^[99]

103. 271 Tathā pañcasatānampi,
bhikkhunīnaṁ vitakkitaṁ;
Āsi khemādikānampi,
etadeva vitakkitaṁ.

104. 272 Bhūmicālo tadā āsi,
nāditā devadundubhī;
Upassayādhivatthāyo,
devatā sokapīḷitā.

105. 273 Vilapantā sukaruṇaṁ^[100],
tatthassūni pavattayuṁ;
Mittā bhikkhuniyo tāhi,
upagantvāna gotamiṁ. ^[101]

106. 274 Nipacca sirasā pāde,
idaṁ vacanamabravuṁ;
Tattha toyalavāsittā,
mayamayye rahogatā.

107. 275 Sā calā calitā bhūmi,
nāditā devadundubhī;
Paridevā ca suyyante,
kimatthaṁ nūna gotamī.

108. 276 Tadā avoca sā sabbaṁ,
yathāparivitakkitaṁ;
Tāyopi sabbā āhaṁsu,
yathāparivitakkitaṁ.

109. 277 “Yadi te rucitaṁ ayye,
nibbānaṁ paramaṁ sivaṁ;
Nibbāyissāma sabbāpi,
buddhānuññāya subbate.

110. 278 Mayaṁ sahāva nikkhantā,
gharāpi ca bhavāpi ca;
Sahāyeva gamissāma,
nibbānaṁ padamuttamaṁ”.

111. 279 “Nibbānāya vajantīnaṁ,
kiṁ vakkhāmī”ti sā vadaṁ;
Saha sabbāhi niggañchi,
bhikkhunīnilayā tadā.

112. 280 “Upassaye yādhivatthā,
devatā tā khamantu me;
Bhikkhunīnilayassedaṁ,
pacchimaṁ dassanaṁ mama.

113. 281 Na jarā maccu vā yattha,
appiyehi samāgamo;
Piyehi na viyogotthi^[102],
taṁ vajissaṁ^[103] asaṅkhataṁ”.

114. 282 Avītarāgā taṁ sutvā,
vacanaṁ sugatorasā;
Sokaṭṭā parideviṁsu,
“aho no appapuññatā.

115. 283 Bhikkhunīnilayo suñño,
bhūto tāhi vinā ayaṁ;
Pabhāte viya tārāyo,
na dissanti jinorasā.

116. 284 Nibbānaṁ gotamī yāti,
satehi saha pañcahi;
Nadīsatehiva saha,
gaṅgā pañcahi sāgaraṁ”.

117. 285 Rathiyāya vajantiyo^[104],
disvā saddhā upāsikā;
Gharā nikkhamma pādesu,
nipacca idamabravuṁ.

118. 286 “Pasīdassu mahābhoge,
anāthāyo vihāya no;
Tayā na yuttā^[105] nibbātuṁ,
icchaṭṭā vilapiṁsu tā”.

119. 287 Tāsaṁ sokapahānatthaṁ,
avoca madhuraṁ giraṁ;
“Ruditena alaṁ puttā,
hāsakāloyamajja vo.

120. 288 Pariññātaṁ mayā dukkhaṁ,
dukkhahetu vivajjito;
Nirodho me sacchikato,
maggo cāpi subhāvito.

289 Paṭhamaṁ bhāṇavāraṁ.

121. 290 Pariciṇṇo mayā satthā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ;
Ohito garuko bhāro,
bhavanetti samūhatā.

122. 291 Yassatthāya pabbajitā,
agārasmānagāriyaṁ;
So me attho anuppatto,
sabbasaṁyojanakkhayo.

123. 292 Buddho tassa ca saddhammo,
anūno yāva tiṭṭhati;
Nibbātuṁ tāva kālo me,
mā maṁ socatha puttikā.

124. 293 Koṇḍaññānandanandādī,
tiṭṭhanti rāhulo jino;
Sukhito sahito saṁgho,
hatadabbā ca titthiyā.

125. 294 Okkākavaṁsassa yaso,
ussito māramaddano;
Nanu sampati kālo me,
nibbānatthāya puttikā.

126. 295 Cirappabhuti yaṁ mayhaṁ,
patthitaṁ ajja sijjhate;
Ānandabherikāloyaṁ,
kiṁ vo assūhi puttikā.

127. 296 Sace mayi dayā atthi,
yadi catthi kataññutā;
Saddhammaṭṭhitiyā sabbā,
karotha vīriyaṁ daḷhaṁ.

128. 297 Thīnaṁ adāsi pabbajjaṁ,
sambuddho yācito mayā;
Tasmā yathāhaṁ nandissaṁ,
tathā tamanutiṭṭhatha”.

129. 298 Tā evamanusāsitvā,
bhikkhunīhi purakkhatā;
Upecca buddhaṁ vanditvā,
idaṁ vacanamabravi.

130. 299 “Ahaṁ sugata te mātā,
tvañca vīra pitā mama;
Saddhammasukhada nātha,
tayā jātāmhi gotama. ^[106]

131. 300 Saṁvaddhitoyaṁ sugata,
rūpakāyo mayā tava;
Anindito dhammakāyo^[108],
mama saṁvaddhito tayā. ^[107]

132. 301 Muhuttaṁ taṇhāsamaṇaṁ,
khīraṁ tvaṁ pāyito mayā;
Tayāhaṁ santamaccantaṁ,
dhammakhīrañhi pāyitā. ^[109]

133. 302 Bandhanārakkhane mayhaṁ,
anaṇo tvaṁ mahāmune;
Puttakāmā thiyo yācaṁ,
labhanti tādisaṁ sutaṁ. ^[110]

134. 303 Mandhātādinarindānaṁ,
yā mātā sā bhavaṇṇave;
Nimuggāhaṁ tayā putta,
tāritā bhavasāgarā.

135. 304 Rañño mātā mahesīti,
sulabhaṁ nāmamitthinaṁ;
Buddhamātāti yaṁ nāmaṁ,
etaṁ paramadullabhaṁ.

136. 305 Tañca laddhaṁ mahāvīra,
paṇidhānaṁ mamaṁ tayā;
Aṇukaṁ vā mahantaṁ vā,
taṁ sabbaṁ pūritaṁ mayā.

137. 306 Parinibbātumicchāmi,
vihāyemaṁ kaḷevaraṁ;
Anujānāhi me vīra,
dukkhantakara nāyaka.

138. 307 Cakkaṅkusadhajākiṇṇe,
pāde kamalakomale;
Pasārehi paṇāmaṁ te,
karissaṁ puttauttame^[111].

139. 308 Suvaṇṇarāsisaṅkāsaṁ,
sarīraṁ kuru pākaṭaṁ;
Katvā dehaṁ sudiṭṭhaṁ te,
santiṁ gacchāmi nāyaka”.

140. 309 Dvattiṁsalakkhaṇūpetaṁ,
suppabhālaṅkataṁ tanuṁ;
Sañjhāghanāva bālakkaṁ,
mātucchaṁ dassayī jino.

141. 310 Phullāravindasaṅkāse,
taruṇādiccasappabhe;
Cakkaṅkite pādatale,
tato sā sirasā pati.

142. 311 “Paṇamāmi narādicca,
ādiccakulaketukaṁ;
Pacchime maraṇe^[112] mayhaṁ,
na taṁ ikkhāmahaṁ puno.

143. 312 Itthiyo nāma lokagga,
sabbadosākarā matā;
Yadi ko catthi doso me,
khamassu karuṇākara.

144. 313 Itthikānañca pabbajjaṁ,
haṁ taṁ yāciṁ punappunaṁ;
Tattha ce atthi doso me,
taṁ khamassu narāsabha.

145. 314 Mayā bhikkhuniyo vīra,
tavānuññāya sāsitā;
Tatra ce atthi dunnītaṁ,
taṁ khamassu khamādhipa^[113]”.

146. 315 “Akkhante nāma khantabbaṁ,
kiṁ bhave guṇabhūsane;
Kimuttaraṁ te vakkhāmi,
nibbānāya vajantiyā.

147. 316 Suddhe anūne mama bhikkhusaṁghe,
Lokā ito nissarituṁ khamante;
Pabhātakāle byasanaṅgatānaṁ,
Disvāna niyyātiva candalekhā”.

148. 317 Tadetarā bhikkhuniyo jinaggaṁ,
Tārāva candānugatā sumeruṁ;
Padakkhiṇaṁ kacca nipacca pāde,
Ṭhitā mukhantaṁ samudikkhamānā.

149. 318 “Na tittipubbaṁ tava dassanena,
Cakkhuṁ na sotaṁ tava bhāsitena;
Cittaṁ mamaṁ kevalamekameva,
Pappuyya taṁ dhammarasena titti.

150. 319 Nadato parisāyaṁ te,
vāditabbapahārino;
Ye te dakkhanti vadanaṁ,
dhaññā te narapuṅgava.

151. 320 Dīghaṅgulī tambanakhe,
subhe āyatapaṇhike;
Ye pāde paṇamissanti^[114],
tepi dhaññā guṇandhara.

152. 321 Madhurāni pahaṭṭhāni,
dosagghāni hitāni ca;
Ye te vākyāni suyyanti,
tepi dhaññā naruttama.

153. 322 Dhaññāhaṁ te mahāvīra,
pādapūjanatapparā;
Tiṇṇasaṁsārakantārā,
suvākyena sirīmato”. ^[115]

154. 323 Tato sā anusāvetvā^[116],
bhikkhusaṁghampi subbatā;
Rāhulānandanande ca,
vanditvā idamabravi.

155. 324 “Āsīvisālayasame,
rogāvāse kaḷevare;
Nibbindā dukkhasaṅghāṭe,
jarāmaraṇagocare.

156. 325 Nānākalimalākiṇṇe,
parāyatte nirīhake;
Tena nibbātumicchāmi,
anumaññatha puttakā”. ^[117]

157. 326 Nando rāhulabhaddo ca,
vītasokā nirāsavā;
Ṭhitācalaṭṭhiti thirā,
dhammatamanucintayuṁ.

158. 327 “Dhiratthu saṅkhataṁ lolaṁ,
asāraṁ kadalūpamaṁ;
Māyāmarīcisadisaṁ,
ittaraṁ anavaṭṭhitaṁ.

159. 328 Yattha nāma jinassāyaṁ,
mātucchā buddhaposikā;
Gotamī nidhanaṁ yāti,
aniccaṁ sabbasaṅkhataṁ”.

160. 329 Ānando ca tadā sekho,
sokaṭṭo jinavacchalo;
Tatthassūni karonto so,
karuṇaṁ paridevati. ^[118]

161. 330 “Hā santiṁ^[119] gotamī yāti,
nūna buddhopi nibbutiṁ;
Gacchati na cireneva,
aggiriva nirindhano”.

162. 331 Evaṁ vilāpamānaṁ taṁ,
ānandaṁ āha gotamī;
Sutasāgaragambhīra-
buddhopaṭṭhānatappara.

163. 332 “Na yuttaṁ socituṁ putta,
hāsakāle upaṭṭhite;
Tayā me saraṇaṁ putta,
nibbānaṁ tamupāgataṁ.

164. 333 Tayā tāta samajjhiṭṭho,
pabbajjaṁ anujāni no;
Mā putta vimano hohi,
saphalo te parissamo.

165. 334 Yaṁ na diṭṭhaṁ purāṇehi,
titthikācariyehipi;
Taṁ padaṁ sukumārīhi,
sattavassāhi veditaṁ.

166. 335 Buddhasāsanapāleta,
pacchimaṁ dassanaṁ tava;
Tattha gacchāmahaṁ putta,
gato yattha na dissate.

167. 336 Kadāci dhammaṁ desento,
khipī lokagganāyako;
Tadāhaṁ āsīsavācaṁ,
avocaṁ anukampikā.

168. 337 ‘Ciraṁ jīva mahāvīra,
kappaṁ tiṭṭha mahāmune;
Sabbalokassa atthāya,
bhavassu ajarāmaro’.

169. 338 Taṁ tathāvādiniṁ buddho,
mamaṁ so etadabravi;
‘Na hevaṁ vandiyā buddhā,
yathā vandasi gotamī’.

170. 339 ‘Kathaṁ carahi sabbaññū,
vanditabbā tathāgatā;
Kathaṁ avandiyā buddhā,
taṁ me akkhāhi pucchito’.

171. 340 ^[120] ‘Āraddhavīriye pahitatte,
Niccaṁ daḷhaparakkame;
Samagge sāvake passa,
Etaṁ buddhānavandanaṁ’.

172. 341 Tato upassayaṁ gantvā,
ekikāhaṁ vicintayiṁ;
‘Samaggaparisaṁ nātho,
rodhesi tibhavantago.

173. 342 Handāhaṁ parinibbissaṁ,
mā vipattitamaddasaṁ’;
Evāhaṁ cintayitvāna,
disvāna isisattamaṁ.

174. 343 Parinibbānakālaṁ me,
ārocesiṁ vināyakaṁ;
Tato so samanuññāsi,
‘kālaṁ jānāhi gotamī’. ^[121]

175. 344 Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
…pe…
viharāmi anāsavā.

176. 345 Svāgataṁ vata me āsi,
…pe…
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

177. 346 Paṭisambhidā catasso,
…pe…
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

178. 347 “Thīnaṁ dhammābhisamaye,
ye bālā vimatiṁ gatā;
Tesaṁ diṭṭhippahānatthaṁ,
iddhiṁ dassehi gotamī”.

179. 348 Tadā nipacca sambuddhaṁ,
uppatitvāna ambaraṁ;
Iddhī anekā dassesi,
buddhānuññāya gotamī.

180. 349 Ekikā bahudhā āsi,
bahukā cekikā tathā;
Āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ,
tirokuṭṭaṁ tironagaṁ. ^[122]

181. 350 Asajjamānā agamā,
bhūmiyampi nimujjatha;
Abhijjamāne udake,
agañchi mahiyā yathā.

182. 351 Sakuṇīva tathākāse,
pallaṅkena kamī tadā;
Vasaṁ vattesi kāyena,
yāva brahmanivesanaṁ.

183. 352 Sineruṁ daṇḍaṁ katvāna,
chattaṁ katvā mahāmahiṁ;
Samūlaṁ parivattetvā,
dhārayaṁ caṅkamī nabhe.

184. 353 Chassūrodayakāleva,
lokañcākāsi dhūmikaṁ;
Yugante viya lokaṁ sā,
jālāmālākulaṁ akā.

185. 354 Mucalindaṁ mahāselaṁ,
merumūlanadantare;
Sāsapāriva sabbāni,
ekenaggahi muṭṭhinā. ^[123]

186. 355 Aṅgulaggena chādesi,
bhākaraṁ sanisākaraṁ;
Candasūrasahassāni,
āveḷamiva dhārayi.

187. 356 Catusāgaratoyāni,
dhārayī ekapāṇinā;
Yugantajaladākāraṁ,
mahāvassaṁ pavassatha.

188. 357 Cakkavattiṁ saparisaṁ,
māpayī sā nabhattale;
Garuḷaṁ dviradaṁ sīhaṁ,
vinadantaṁ padassayi.

189. 358 Ekikā abhinimmitvā,
Appameyyaṁ bhikkhunīgaṇaṁ;
Puna antaradhāpetvā,
Ekikā munimabravi.

190. 359 “Mātucchā te mahāvīra,
tava sāsanakārikā;
Anuppattā sakaṁ atthaṁ,
pāde vandāmi cakkhuma”.

191. 360 Dassetvā vividhā iddhī,
orohitvā nabhattalā;
Vanditvā lokapajjotaṁ,
ekamantaṁ nisīdi sā.

192. 361 “Sā vīsavassasatikā,
jātiyāhaṁ mahāmune;
Alamettāvatā vīra,
nibbāyissāmi nāyaka”.

193. 362 Tadātivimhitā sabbā,
parisā sā katañjalī;
“Avocayye kathaṁ āsi,
atuliddhiparakkamā”.

194. 363 “Padumuttaro nāma jino,
sabbadhammesu cakkhumā;
Ito satasahassamhi,
kappe uppajji nāyako.

195. 364 Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ,
jātāmaccakule ahuṁ;
Sabbopakārasampanne,
iddhe phīte mahaddhane.

196. 365 Kadāci pitunā saddhiṁ,
dāsīgaṇapurakkhatā;
Mahatā parivārena,
taṁ upecca narāsabhaṁ.

197. 366 Vāsavaṁ viya vassantaṁ,
dhammameghaṁ anāsavaṁ^[124];
Saradādiccasadisaṁ,
raṁsijālasamujjalaṁ. ^[125]

198. 367 Disvā cittaṁ pasādetvā,
sutvā cassa subhāsitaṁ;
Mātucchaṁ bhikkhuniṁ agge,
ṭhapentaṁ naranāyakaṁ.

199. 368 Sutvā datvā mahādānaṁ,
sattāhaṁ tassa tādino;
Sasaṁghassa naraggassa,
paccayāni bahūni ca.

200. 369 Nipacca pādamūlamhi,
taṁ ṭhānamabhipatthayiṁ;
Tato mahāparisatiṁ,
avoca isisattamo.

201. 370 ‘Yā sasaṁghaṁ abhojesi,
sattāhaṁ lokanāyakaṁ;
Tamahaṁ kittayissāmi,
suṇātha mama bhāsato.

202. 371 Satasahassito kappe,
okkākakulasambhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.

203. 372 Tassa dhammesu dāyādā,
orasā dhammanimmitā;
Gotamī nāma nāmena,
hessati satthu sāvikā.

204. 373 Tassa buddhassa mātucchā,
jīvitāpādikā ayaṁ;
Rattaññūnañca aggattaṁ,
bhikkhunīnaṁ labhissati’. ^[126]

205. 374 Taṁ sutvāna pamoditvā^[127],
yāvajīvaṁ tadā jinaṁ;
Paccayehi upaṭṭhitvā,
tato kālaṅkatā ahaṁ.

206. 375 Tāvatiṁsesu devesu,
sabbakāmasamiddhisu;
Nibbattā dasahaṅgehi,
aññe abhibhaviṁ ahaṁ.

207. 376 Rūpasaddehi gandhehi,
rasehi phusanehi ca;
Āyunāpi ca vaṇṇena,
sukhena yasasāpi ca.

208. 377 Tathevādhipateyyena,
adhigayha virocahaṁ;
Ahosiṁ amarindassa,
mahesī dayitā tahiṁ.

209. 378 Saṁsāre saṁsarantīhaṁ,
kammavāyusameritā;
Kāsissa rañño visaye,
ajāyiṁ dāsagāmake.

210. 379 Pañcadāsasatānūnā,
nivasanti tahiṁ tadā;
Sabbesaṁ tattha yo jeṭṭho,
tassa jāyā ahosahaṁ.

211. 380 Sayambhuno pañcasatā,
gāmaṁ piṇḍāya pāvisuṁ;
Te disvāna ahaṁ tuṭṭhā,
saha sabbāhi itthibhi^[128].

212. 381 Pūgā hutvāva sabbāyo^[129],
catumāse upaṭṭhahuṁ^[130];
Ticīvarāni datvāna,
saṁsarimha sasāmikā. ^[131]

213. 382 Tato cutā sabbāpi tā,
tāvatiṁsagatā mayaṁ;
Pacchime ca bhave dāni,
jātā devadahe pure.

214. 383 Pitā añjanasakko me,
mātā mama sulakkhaṇā;
Tato kapilavatthusmiṁ,
suddhodanagharaṁ gatā.

215. 384 Sesā sakyakule jātā,
sakyānaṁ gharamāgamuṁ;
Ahaṁ visiṭṭhā sabbāsaṁ,
jinassāpādikā ahuṁ. ^[132]

216. 385 Mama puttobhinikkhamma^[133],
buddho āsi vināyako;
Pacchāhaṁ pabbajitvāna,
satehi saha pañcahi.

217. 386 Sākiyānīhi dhīrāhi,
saha santisukhaṁ phusiṁ;
Ye tadā pubbajātiyaṁ,
amhākaṁ āsu sāmino.

218. 387 Sahapuññassa kattāro,
mahāsamayakārakā;
Phusiṁsu arahattaṁ te,
sugatenānukampitā”.

219. 388 Tadetarā bhikkhuniyo,
āruhiṁsu nabhattalaṁ;
Saṅgatā viya tārāyo,
virociṁsu mahiddhikā. ^[134]

220. 389 Iddhī anekā dassesuṁ,
piḷandhavikatiṁ yathā;
Kammāro kanakasseva,
kammaññassa susikkhito^[135].

221. 390 Dassetvā pāṭihīrāni,
vicittāni bahūni ca;
Tosetvā vādipavaraṁ,
muniṁ saparisaṁ tadā. ^[136]

222. 391 Orohitvāna gaganā,
vanditvā isisattamaṁ;
Anuññātā naraggena,
yathāṭhāne nisīdisuṁ.

223. 392 “Ahonukampikā amhaṁ,
sabbāsaṁ cira gotamī;
Vāsitā tava puññehi,
pattā no āsavakkhayaṁ.

224. 393 Kilesā jhāpitā amhaṁ,
bhavā sabbe samūhatā;
Nāgīva bandhanaṁ chetvā,
viharāma anāsavā.

225. 394 Svāgataṁ vata no āsi,
buddhaseṭṭhassa santike;
Tisso vijjā anuppattā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

226. 395 Paṭisambhidā catasso,
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

227. 396 Iddhīsu ca vasī homa,
dibbāya sotadhātuyā;
Cetopariyañāṇassa,
vasī homa mahāmune.

228. 397 Pubbenivāsaṁ jānāma,
dibbacakkhu visodhitaṁ;
Sabbāsavaparikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavā.

229. 398 Atthe dhamme ca nerutte^[137],
paṭibhāne ca vijjati;
Ñāṇaṁ amhaṁ mahāvīra,
uppannaṁ tava santike. ^[138]

230. 399 Asmābhi pariciṇṇosi,
mettacittā hi nāyaka;
Anujānāhi sabbāsaṁ^[139],
nibbānāya mahāmune”.

231. 400 “Nibbāyissāma iccevaṁ,
kiṁ vakkhāmi vadantiyo;
Yassadāni ca vo kālaṁ,
maññathā”ti jinobravi.

232. 401 Gotamīādikā tāyo,
tadā bhikkhuniyo jinaṁ;
Vanditvā āsanā tamhā,
vuṭṭhāya agamiṁsu tā.

233. 402 Mahatā janakāyena,
saha lokagganāyako;
Anusaṁyāyī so^[140] vīro^[141],
mātucchaṁ yāvakoṭṭhakaṁ.

234. 403 Tadā nipati pādesu,
gotamī lokabandhuno;
Saheva tāhi sabbāhi,
“pacchimaṁ pādavandanaṁ.

235. 404 Idaṁ pacchimakaṁ mayhaṁ,
lokanāthassa dassanaṁ;
Na puno amatākāraṁ,
passissāmi mukhaṁ tava.

236. 405 Na ca me vandanaṁ^[142] vīra,
tava pāde sukomale;
Samphusissati lokagga,
ajja gacchāmi nibbutiṁ”.

237. 406 “Rūpena kiṁ tavānena,
diṭṭhe dhamme yathātathe;
Sabbaṁ saṅkhatamevetaṁ,
anassāsikamittaraṁ”.

238. 407 Sā saha tāhi gantvāna,
bhikkhunupassayaṁ sakaṁ;
Aḍḍhapallaṅkamābhujja,
nisīdi paramāsane.

239. 408 Tadā upāsikā tattha,
buddhasāsanavacchalā;
Tassā pavattiṁ sutvāna,
upesuṁ pādavandikā.

240. 409 Karehi uraṁ pahantā,
chinnamūlā yathā latā;
Rodantā karuṇaṁ ravaṁ,
sokaṭṭā bhūmipātitā.

241. 410 “Mā no saraṇade nāthe,
vihāya gami nibbutiṁ;
Nipatitvāna yācāma,
sabbāyo sirasā mayaṁ”.

242. 411 Yā padhānatamā tāsaṁ,
saddhā paññā upāsikā;
Tassā sīsaṁ pamajjantī,
idaṁ vacanamabravi.

243. 412 “Alaṁ puttā visādena,
mārapāsānuvattinā;
Aniccaṁ saṅkhataṁ sabbaṁ,
viyogantaṁ calācalaṁ”.

244. 413 Tato sā tā visajjitvā,
paṭhamaṁ jhānamuttamaṁ;
Dutiyañca tatiyañca,
samāpajji catutthakaṁ.

245. 414 Ākāsāyatanañceva,
viññāṇāyatanaṁ tathā;
Ākiñcaṁ nevasaññañca,
samāpajji yathākkamaṁ.

246. 415 Paṭilomena jhānāni,
samāpajjittha gotamī;
Yāvatā paṭhamaṁ jhānaṁ,
tato yāvacatutthakaṁ.

247. 416 Tato vuṭṭhāya nibbāyi,
dīpaccīva nirāsavā^[143];
Bhūmicālo mahā āsi,
nabhasā vijjutā pati.

248. 417 Panāditā dundubhiyo,
parideviṁsu devatā;
Pupphavuṭṭhī ca gaganā,
abhivassatha medaniṁ.

249. 418 Kampito merurājāpi,
raṅgamajjhe yathā naṭo;
Sokena cātidīnova,
viravo āsi sāgaro.

250. 419 Devā nāgāsurā brahmā,
saṁviggāhiṁsu taṅkhaṇe;
“Aniccā vata saṅkhārā,
yathāyaṁ vilayaṁ gatā”.

251. 420 Yā ce maṁ parivāriṁsu,
satthu sāsanakārikā;
Tāyopi anupādānā,
dīpacci viya nibbutā. ^[144]

252. 421 Hā yogā vippayogantā,
hāniccaṁ sabbasaṅkhataṁ;
Hā jīvitaṁ vināsantaṁ,
iccāsi paridevanā.

253. 422 Tato devā ca brahmā ca,
lokadhammānuvattanaṁ;
Kālānurūpaṁ kubbanti,
upetvā isisattamaṁ.

254. 423 Tadā āmantayī satthā,
ānandaṁ sutasāgaraṁ^[145];
“Gacchānanda nivedehi,
bhikkhūnaṁ mātu nibbutiṁ”.

255. 424 Tadānando nirānando,
assunā puṇṇalocano;
Gaggarena sarenāha,
“samāgacchantu bhikkhavo.

256. 425 Pubbadakkhiṇapacchāsu,
uttarāya ca santike;
Suṇantu bhāsitaṁ mayhaṁ,
bhikkhavo sugatorasā.

257. 426 Yā vaḍḍhayi payattena,
sarīraṁ pacchimaṁ mune;
Sā gotamī gatā santiṁ,
tārāva sūriyodaye.

258. 427 Buddhamātāti paññattiṁ^[146],
ṭhapayitvā gatāsamaṁ;
Na yattha pañcanettopi,
gatiṁ dakkhati nāyako. ^[147]

259. 428 Yassatthi sugate saddhā,
yo ca piyo mahāmune;
Buddhamātussa sakkāraṁ,
karotu sugatoraso”. ^[148]

260. 429 Sudūraṭṭhāpi taṁ sutvā,
sīghamāgacchu bhikkhavo;
Keci buddhānubhāvena,
keci iddhīsu kovidā.

261. 430 Kūṭāgāravare ramme,
sabbasoṇṇamaye subhe;
Mañcakaṁ samāropesuṁ,
yattha suttāsi gotamī.

262. 431 Cattāro lokapālā te,
aṁsehi samadhārayuṁ;
Sesā sakkādikā devā,
kūṭāgāre samaggahuṁ.

263. 432 Kūṭāgārāni sabbāni,
āsuṁ pañcasatānipi;
Saradādiccavaṇṇāni,
vissakammakatāni hi.

264. 433 Sabbā tāpi bhikkhuniyo,
āsuṁ mañcesu sāyitā;
Devānaṁ khandhamāruḷhā,
niyyanti anupubbaso.

265. 434 Sabbaso chāditaṁ āsi,
vitānena nabhattalaṁ;
Satārā candasūrā ca,
lañchitā kanakāmayā.

266. 435 Paṭākā ussitānekā,
vitatā pupphakañcukā;
Ogatākāsapadumā,
mahiyā pupphamuggataṁ. ^[149]

267. 436 Dissanti candasūriyā,
pajjalanti ca tārakā;
Majjhaṁ gatopi cādicco,
na tāpesi sasī yathā.

268. 437 Devā dibbehi gandhehi,
mālehi surabhīhi ca;
Vāditehi ca naccehi,
saṅgītīhi ca pūjayuṁ.

269. 438 Nāgāsurā ca brahmāno,
yathāsatti yathābalaṁ;
Pūjayiṁsu ca niyyantiṁ,
nibbutaṁ buddhamātaraṁ.

270. 439 Sabbāyo purato nītā,
nibbutā sugatorasā;
Gotamī niyyate pacchā,
sakkatā buddhaposikā.

271. 440 Purato devamanujā,
sanāgāsurabrahmakā;
Pacchā sasāvako buddho,
pūjatthaṁ yāti mātuyā.

272. 441 Buddhassa parinibbānaṁ,
nedisaṁ āsi yādisaṁ;
Gotamīparinibbānaṁ,
atevacchariyaṁ ahu. ^[150]

273. 442 Buddho buddhassa nibbāne^[151],
nopaṭiyādi bhikkhavo;
Buddho gotaminibbāne,
sāriputtādikā tathā^[153]. ^[152]

274. 443 Citakāni karitvāna,
sabbagandhamayāni te;
Gandhacuṇṇapakiṇṇāni,
jhāpayiṁsu ca tā tahiṁ.

275. 444 Sesabhāgāni ḍayhiṁsu,
aṭṭhī sesāni sabbaso;
Ānando ca tadāvoca,
saṁvegajanakaṁ vaco.

276. 445 “Gotamī nidhanaṁ yātā,
ḍayhañcassā sarīrakaṁ;
Saṅketaṁ buddhanibbānaṁ,
na cirena bhavissati”.

277. 446 Tato gotamidhātūni,
tassā pattagatāni so;
Upanāmesi nāthassa,
ānando buddhacodito.

278. 447 Pāṇinā tāni paggayha,
avoca isisattamo;
“Mahato sāravantassa,
yathā rukkhassa tiṭṭhato.

279. 448 Yo so mahattaro khandho,
palujjeyya aniccatā;
Tathā bhikkhunisaṁghassa,
gotamī parinibbutā.

280. 449 Aho acchariyaṁ mayhaṁ^[154],
nibbutāyapi mātuyā;
Sarīramattasesāya,
natthi sokapariddavo^[155].

281. 450 Na sociyā paresaṁ sā,
tiṇṇasaṁsārasāgarā;
Parivajjitasantāpā,
sītibhūtā sunibbutā.

282. 451 Paṇḍitāsi mahāpaññā,
puthupaññā tatheva ca;
Rattaññū bhikkhunīnaṁ sā,
evaṁ dhāretha bhikkhavo.

283. 452 Iddhīsu ca vasī āsi,
dibbāya sotadhātuyā;
Cetopariyañāṇassa,
vasī āsi ca gotamī.

284. 453 Pubbenivāsamaññāsi,
dibbacakkhu visodhitaṁ;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi tassā punabbhavo.

285. 454 Atthadhammaniruttīsu,
paṭibhāne tatheva ca;
Parisuddhaṁ ahu ñāṇaṁ,
tasmā socaniyā na sā.

286. 455 Ayoghanahatasseva,
jalato jātavedassa;
Anupubbūpasantassa,
yathā na ñāyate gati.

287. 456 Evaṁ sammā vimuttānaṁ,
kāmabandhoghatārinaṁ;
Paññāpetuṁ gati natthi,
pattānaṁ acalaṁ sukhaṁ.

288. 457 Attadīpā tato hotha,
satipaṭṭhānagocarā;
Bhāvetvā sattabojjhaṅge,
dukkhassantaṁ karissatha”.

458 Itthaṁ sudaṁ mahāpajāpatigotamī imā gāthāyo abhāsitthāti.

459 Mahāpajāpatigotamītheriyāpadānaṁ sattamaṁ.