Kuṇḍalakesīvagga
Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadāna
426. 1139 [326] Aṭṭhārasasahassāni,
bhikkhunī sakyasambhavā;
Yasodharāpamukhāni,
sambuddhaṁ upasaṅkamuṁ.
427. 1140 Aṭṭhārasasahassāni,
sabbā honti mahiddhikā;
Vandantī munino pāde,
ārocenti yathābalaṁ.
428. 1141 “Jāti khīṇā jarā byādhi,
maraṇañca mahāmuni;
Anāsavaṁ padaṁ santaṁ,
amataṁ yāma nāyaka.
429. 1142 Khalitañce pure atthi,
sabbāsampi mahāmuni;
Aparādhamajānantī,
khama amhaṁ vināyaka”.
430. 1143 “Iddhiñcāpi nidassetha,
mama sāsanakārikā;
Parisānañca sabbāsaṁ,
kaṅkhaṁ chindatha yāvatā”.
431. 1144 “Yasodharā mahāvīra,
manāpā piyadassanā;
Sabbā tuyhaṁ mahāvīra,
agārasmiṁ pajāpati.
432. 1145 Thīnaṁ satasahassānaṁ,
navutīnaṁ chaduttari;
Agāre te mayaṁ vīra,
pāmokkhā sabbā issarā.
433. 1146 Rūpācāraguṇūpetā,
yobbanaṭṭhā piyaṁvadā;
Sabbā no apacāyanti,
devatā viya mānusā.
434. 1147 Aṭṭhārasasahassāni,
sabbā sākiyasambhavā;
Yasodharāsahassāni,
pāmokkhā issarā tadā.
435. 1148 Kāmadhātumatikkamma,
saṇṭhitā rūpadhātuyā;
Rūpena sadisā natthi,
sahassānaṁ mahāmuni”.
436. 1149 Sambuddhaṁ abhivādetvā,
iddhiṁ dassaṁsu satthuno;
Nekā nānāvidhākārā,
mahāiddhīpi dassayuṁ.
437. 1150 Cakkavāḷasamaṁ kāyaṁ,
sīsaṁ uttarato kuru;
Ubho pakkhā duve dīpā,
jambudīpaṁ sarīrato.
438. 1151 Dakkhiṇañca saraṁ piñchaṁ,
nānāsākhā tu pattakā;
Candañca sūriyañcakkhi,
merupabbatato sikhaṁ.
439. 1152 Cakkavāḷagiriṁ tuṇḍaṁ,
jamburukkhaṁ samūlakaṁ;
Bījamānā upāgantvā,
vandantī lokanāyakaṁ.
440. 1153 Hatthivaṇṇaṁ tathevassaṁ,
pabbataṁ jaladhiṁ tathā;
Candañca sūriyaṁ meruṁ,
sakkavaṇṇañca dassayuṁ.
441. 1154 “Yasodharā mayaṁ vīra,
pāde vandāma cakkhuma;
Tava cirapabhāvena,
nipphannā naranāyaka.
442. 1155 Iddhīsu ca vasī homa,
dibbāya sotadhātuyā;
Cetopariyañāṇassa,
vasī homa mahāmune.
443. 1156 Pubbenivāsaṁ jānāmi[327],
dibbacakkhu visodhitaṁ;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavo.
444. 1157 Atthadhammaniruttīsu,
paṭibhāne tatheva ca;
Ñāṇaṁ amhaṁ mahāvīra,
uppannaṁ tava santike.
445. 1158 Pubbānaṁ lokanāthānaṁ,
saṅgamaṁ no nidassitaṁ;
Adhikārā bahū amhaṁ,
tuyhatthāya mahāmune.
446. 1159 Yaṁ amhaṁ pūritaṁ kammaṁ,
kusalaṁ sarase mune;
Tuyhatthāya mahāvīra,
puññānupacitāni no.
447. 1160 Abhabbaṭṭhāne vajjetvā,
vārayimha anācaraṁ;
Tuyhatthāya mahāvīra,
cattāni jīvitāni no[328].
448. 1161 Nekakoṭisahassāni,
bhariyatthāyadāsi no;
Na tattha vimanā homa,
tuyhatthāya mahāmune.
449. 1162 Nekakoṭisahassāni,
upakārāyadāsi no;
Na tattha vimanā homa,
tuyhatthāya mahāmune.
450. 1163 Nekakoṭisahassāni,
bhojanatthāyadāsi no;
Na tattha vimanā homa,
tuyhatthāya mahāmune.
451. 1164 Nekakoṭisahassāni,
jīvitāni cajimhase[329];
Bhayamokkhaṁ karissāma,
jīvitāni cajimhase.
452. 1165 Aṅgagate alaṅkāre,
vatthe nānāvidhe bahū;
Itthibhaṇḍe na gūhāma,
tuyhatthāya mahāmune.
453. 1166 Dhanadhaññapariccāgaṁ,
gāmāni nigamāni ca;
Khettaṁ puttā ca dhītā ca,
pariccattā mahāmune.
454. 1167 Hatthī assā gavā cāpi,
dāsiyo paricārikā;
Tuyhatthāya mahāvīra,
pariccattaṁ asaṅkhiyaṁ.
455. 1168 Yaṁ amhe paṭimantesi,
‘dānaṁ dassāma yācake’;
Vimanaṁ no na passāma,
dadato dānamuttamaṁ.
456. 1169 Nānāvidhaṁ bahuṁ dukkhaṁ,
saṁsāre ca bahubbidhe;
Tuyhatthāya mahāvīra,
anubhuttaṁ asaṅkhiyaṁ.
457. 1170 Sukhappattānumodāma,
na ca dukkhesu dummanā;
Sabbattha tulitā homa,
tuyhatthāya mahāmune.
458. 1171 Anumaggena sambuddho,
yaṁ dhammaṁ abhinīhari;
Anubhotvā sukhaṁ dukkhaṁ,
patto bodhiṁ mahāmune.
459. 1172 Brahmadevañca sambuddhaṁ,
gotamaṁ lokanāyakaṁ;
Aññesaṁ lokanāthānaṁ,
saṅgamaṁ tehi no bahū.
460. 1173 Adhikāraṁ bahuṁ amhe,
tuyhatthāya mahāmune;
Gavesato buddhadhamme,
mayaṁ te paricārikā.
461. 1174 Kappe ca satasahasse,
caturo ca asaṅkhiye;
Dīpaṅkaro mahāvīro,
uppajji lokanāyako.
462. 1175 Paccantadesavisaye,
nimantetvā tathāgataṁ;
Tassa āgamanaṁ maggaṁ,
sodhenti tuṭṭhamānasā.
463. 1176 Tena kālena so āsi,
sumedho nāma brāhmaṇo;
Maggañca paṭiyādesi,
āyato sabbadassino.
464. 1177 Tena kālena ahumha,
sabbā brāhmaṇasambhavā;
Thalūdajāni pupphāni,
āharimha samāgamaṁ.
465. 1178 Tasmiṁ so samaye buddho,
dīpaṅkaro mahāyaso;
Viyākāsi mahāvīro,
isimuggatamānasaṁ.
466. 1179 Calatī ravatī puthavī,
saṅkampati sadevake;
Tassa kammaṁ pakittente,
isimuggatamānasaṁ.
467. 1180 Devakaññā manussā ca,
mayañcāpi sadevakā;
Nānāpūjanīyaṁ bhaṇḍaṁ,
pūjayitvāna patthayuṁ.
468. 1181 Tesaṁ buddho viyākāsi,
jotidīpa sanāmako;
‘Ajja ye patthitā atthi,
te bhavissanti sammukhā’.
469. 1182 Aparimeyye ito kappe,
yaṁ no buddho viyākari;
Taṁ vācamanumodentā,
evaṁkārī ahumha no.
470. 1183 Tassa kammassa sukatassa,
tassa cittaṁ pasādayuṁ;
Devamānusikaṁ yoniṁ,
anubhotvā asaṅkhiyaṁ.
471. 1184 Sukhadukkhenubhotvāna,
devesu mānusesu ca;
Pacchime bhave sampatte,
jātāmha sākiye kule.
472. 1185 Rūpavatī bhogavatī,
yasasīlavatī tato;
Sabbaṅgasampadā homa,
kulesu abhisakkatā.
473. 1186 Lābhaṁ silokaṁ sakkāraṁ,
lokadhammasamāgamaṁ;
Cittañca dukkhitaṁ natthi,
vasāma akutobhayā.
474. 1187 Vuttañhetaṁ bhagavatā,
‘rañño antepure tadā;
Khattiyānaṁ pure vīra[330],
upakārañca niddisi.
475. 1188 Upakārā ca yā nārī,
yā ca nārī sukhe dukhe;
Atthakkhāyī ca yā nārī,
yā ca nārīnukampikā.
476. 1189 [331] Dhammaṁ care sucaritaṁ,
na naṁ duccaritaṁ care;
Dhammacārī sukhaṁ seti,
asmiṁ loke paramhi ca’.
477. 1190 Agāraṁ vijahitvāna,
pabbajimhanagāriyaṁ;
Aḍḍhamāse asampatte,
catusaccaṁ phusimha no.
478. 1191 Cīvaraṁ piṇḍapātañca,
paccayaṁ sayanāsanaṁ;
Upanenti bahū amhe,
sāgarasseva ūmiyo.
479. 1192 Kilesā jhāpitā amhaṁ[332],
bhavā sabbe samūhatā;
Nāgīva bandhanaṁ chetvā,
viharāma anāsavā.
480. 1193 Svāgataṁ vata no āsi,
mama buddhassa santike;
Tisso vijjā anuppattā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
481. 1194 Paṭisambhidā catasso,
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
482. 1195 Evaṁ bahuvidhaṁ dukkhaṁ,
sampattī ca bahubbidhā;
Visuddhabhāvaṁ sampattā,
labhāma sabbasampadā.
483. 1196 Yā dadanti sakattānaṁ,
puññatthāya mahesino;
Sahāyasampadā honti,
nibbānapadamasaṅkhataṁ.
484. 1197 Parikkhīṇaṁ atītañca,
paccuppannaṁ anāgataṁ;
Sabbakammampi no khīṇaṁ,
pāde vandāma cakkhuma”.
485. 1198 “Nibbānāya vadantīnaṁ,
Kiṁ vo vakkhāma uttari;
Santasaṅkhatadosañhi,
Pappotha amataṁ padaṁ”. (1126) [333]
1199 Itthaṁ sudaṁ yasodharāpamukhāni aṭṭhārasabhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.
1200 Yasodharāpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṁ dasamaṁ.
1201 Kuṇḍalakesīvaggo tatiyo.
1202
1203 Kuṇḍalā gotamī ceva,
dhammadinnā ca sakulā;
Varanandā ca soṇā ca,
kāpilānī yasodharā.
1204 Dasasahassabhikkhunī,
aṭṭhārasasahassakā;
Gāthāsatāni ca[334]ttāri,
cha ca sattatimeva ca.
- aṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṁ (sī), aṭṭhārasatherīsahassānamapadānaṁ (syā2, syā3), yasodharāpamukhāni aṭṭhārasabhikkhunī sahassāni apadānaṁ (pā1) (Word Variant) ↩
- jānāmi: jānāma (sī, syā2, syā3, pā1, cha1) (Word Variant) ↩
- no: sañcattaṁ jīvitampi no (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- cajimhase: cajimha no (sī, pā1, ka-ma) (Word Variant) ↩
- vīra: tāsaṁ (syā2, syā3) (Word Variant) ↩
- 18Dh.169/1 (Cross Reference) ↩
- amhaṁ: mayhaṁ (syā2, syā3), amhākaṁ (ka-ma) (Word Variant) ↩
- Pappotha: sattasaṅkhatadāso yo, pappotha (syā2, syā3), santasaṁkhatadoso yo pappotha (pā1), santasaṅkhatadoso yo, pajjotaṁ (ka-ma) (Word Variant) ↩
- ca: aṭṭhasattatimeva ca (syā2, syā3, pā1) (Word Variant) ↩