Mahāvibhaṅga
Nissaggiyakaṇḍa
Kosiyavagga
Chabbassasikkhāpada
557. 2135 Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhū anuvassaṁ santhataṁ kārāpenti. Te yācanabahulā viññattibahulā viharanti— “eḷakalomāni detha. Eḷakalomehi attho”ti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā anuvassaṁ santhataṁ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’ti. Amhākaṁ pana sakiṁ katāni santhatāni pañcapi chapi vassāni honti, yesaṁ no dārakā uhadantipi ummihantipi undūrehipi khajjanti. Ime pana samaṇā sakyaputtiyā anuvassaṁ santhataṁ kārāpenti, yācanabahulā viññattibahulā viharanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’”ti.
2136 Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti— “kathañhi nāma bhikkhū anuvassaṁ santhataṁ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’”ti.
2137 Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ…pe… “saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū anuvassaṁ santhataṁ kārāpenti, yācanabahulā viññattibahulā viharanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’”ti? “Saccaṁ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā anuvassaṁ santhataṁ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti— ‘eḷakalomāni detha, eḷakalomehi attho’ti. Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
558. 2138 “Navaṁ pana bhikkhunā santhataṁ kārāpetvā chabbassāni dhāretabbaṁ. Orena ce channaṁ vassānaṁ taṁ santhataṁ vissajjetvā vā avissajjetvā vā aññaṁ navaṁ santhataṁ kārāpeyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.
2139 Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
559. 2140 Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosambiyaṁ gilāno hoti. Ñātakā tassa bhikkhuno santike dūtaṁ pāhesuṁ— “āgacchatu bhadanto mayaṁ upaṭṭhahissāmā”ti. Bhikkhūpi evamāhaṁsu— “gacchāvuso, ñātakā taṁ upaṭṭhahissantī”ti. So evamāha— “bhagavatā, āvuso, sikkhāpadaṁ paññattaṁ— ‘navaṁ pana bhikkhunā santhataṁ kārāpetvā chabbassāni dhāretabban’ti. Ahañcamhi gilāno, na sakkomi santhataṁ ādāya pakkamituṁ. Mayhañca vinā santhatā na phāsu hoti. Nāhaṁ gamissāmī”ti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
2141 Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “anujānāmi, bhikkhave, gilānassa bhikkhuno santhatasammutiṁ dātuṁ. Evañca pana, bhikkhave, dātabbā. Tena gilānena bhikkhunā saṁghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo— ‘ahaṁ, bhante, gilāno na sakkomi santhataṁ ādāya pakkamituṁ. Sohaṁ, bhante, saṁghaṁ santhatasammutiṁ yācāmī’ti. Dutiyampi yācitabbā. Tatiyampi yācitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṁgho ñāpetabbo—
560. 2142 ‘Suṇātu me, bhante, saṁgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti santhataṁ ādāya pakkamituṁ. So saṁghaṁ santhatasammutiṁ yācati. Yadi saṁghassa pattakallaṁ, saṁgho itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiṁ dadeyya. Esā ñatti.
2143 Suṇātu me, bhante, saṁgho. Ayaṁ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti santhataṁ ādāya pakkamituṁ. So saṁghaṁ santhatasammutiṁ yācati. Saṁgho itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiṁ deti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiyā dānaṁ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
2144 Dinnā saṁghena itthannāmassa bhikkhuno santhatasammuti. Khamati saṁghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’ti.
2145 Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
561. 2146 “Navaṁ pana bhikkhunā santhataṁ kārāpetvā chabbassāni dhāretabbaṁ. Orena ce channaṁ vassānaṁ taṁ santhataṁ vissajjetvā vā avissajjetvā vā aññaṁ navaṁ santhataṁ kārāpeyya, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti. (14:33)
562. 2147 Navaṁ nāma karaṇaṁ upādāya vuccati.
2148 Santhataṁ nāma santharitvā kataṁ hoti avāyimaṁ.
2149 Kārāpetvāti karitvā vā kārāpetvā vā.
2150 Chabbassāni dhāretabbanti chabbassaparamatā dhāretabbaṁ.
2151 Orena ce channaṁ vassānanti ūnakachabbassāni.
2152 Taṁ santhataṁ vissajjetvāti aññesaṁ datvā.
2153 Avissajjetvāti na kassaci datvā.
2154 Aññatra bhikkhusammutiyāti ṭhapetvā bhikkhusammutiṁ aññaṁ navaṁ santhataṁ karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṁ. Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti. Nissajjitabbaṁ saṁghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ…pe… “idaṁ me, bhante, santhataṁ ūnakachabbassāni kārāpitaṁ, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ. Imāhaṁ saṁghassa nissajjāmī”ti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
563. 2155 Attanā vippakataṁ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Attanā vippakataṁ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Parehi vippakataṁ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ. Parehi vippakataṁ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.
564. 2156 Anāpatti— chabbassāni karoti, atirekachabbassāni karoti, aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, aññena kataṁ paṭilabhitvā paribhuñjati, vitānaṁ vā bhūmattharaṇaṁ vā sāṇipākāraṁ vā bhisiṁ vā bibbohanaṁ vā karoti, bhikkhusammutiyā, ummattakassa, ādikammikassāti.
2157 Chabbassasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.