2.14 Dhammikasutta

Cūḷavagga

Dhammikasutta

437 Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho dhammiko upāsako pañcahi upāsakasatehi saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho dhammiko upāsako bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi—

379. 438 “Pucchāmi taṁ gotama bhūripañña,
Kathaṁkaro sāvako sādhu hoti;
Yo vā agārā anagārameti,
Agārino vā panupāsakāse. (1)

380. 439 Tuvañhi lokassa sadevakassa,
Gatiṁ pajānāsi parāyaṇañca;
Na catthi tulyo nipuṇatthadassī,
Tuvañhi buddhaṁ pavaraṁ vadanti. (2)

381. 440 Sabbaṁ tuvaṁ ñāṇamavecca dhammaṁ,
Pakāsesi satte anukampamāno;
Vivaṭṭacchadosi samantacakkhu,
Virocasi vimalo sabbaloke. (3)

382. 441 Āgañchi te santike nāgarājā,
Erāvaṇo nāma jinoti sutvā;
Sopi tayā mantayitvājjhagamā,
Sādhūti sutvāna patītarūpo. (4)

383. 442 Rājāpi taṁ vessavaṇo kuvero,
Upeti dhammaṁ paripucchamāno;
Tassāpi tvaṁ pucchito brūsi dhīra,
So cāpi sutvāna patītarūpo. (5)

384. 443 Ye kecime titthiyā vādasīlā,
Ājīvakā vā yadi vā nigaṇṭhā;
Paññāya taṁ nātitaranti sabbe,
Ṭhito vajantaṁ viya sīghagāmiṁ. (6)

385. 444 Ye kecime brāhmaṇā vādasīlā,
Vuddhā cāpi brāhmaṇā santi keci;
Sabbe tayi atthabaddhā bhavanti,
Ye cāpi aññe vādino maññamānā. (7)

386. 445 Ayañhi dhammo nipuṇo sukho ca,
Yoyaṁ tayā bhagavā suppavutto;
Tameva sabbepi^[228] sussūsamānā,
Taṁ no vada pucchito buddhaseṭṭha. (8)

387. 446 Sabbepime bhikkhavo sannisinnā,
Upāsakā cāpi tatheva sotuṁ;
Suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ,
Subhāsitaṁ vāsavasseva devā”. (9)

388. 447 “Suṇātha me bhikkhavo sāvayāmi vo,
Dhammaṁ dhutaṁ tañca carātha sabbe;
Iriyāpathaṁ pabbajitānulomikaṁ,
Sevetha naṁ atthadaso mutīmā. (10)

389. 448 No ve vikāle vicareyya bhikkhu,
Gāme ca piṇḍāya careyya kāle;
Akālacāriñhi sajanti saṅgā,
Tasmā vikāle na caranti buddhā. (11)

390. 449 Rūpā ca saddā ca rasā ca gandhā,
Phassā ca ye sammadayanti satte;
Etesu dhammesu vineyya chandaṁ,
Kālena so pavise pātarāsaṁ. (12)

391. 450 Piṇḍañca bhikkhu samayena laddhā,
Eko paṭikkamma raho nisīde;
Ajjhattacintī na mano bahiddhā,
Nicchāraye saṅgahitattabhāvo. (13)

392. 451 Sacepi so sallape sāvakena,
Aññena vā kenaci bhikkhunā vā;
Dhammaṁ paṇītaṁ tamudāhareyya,
Na pesuṇaṁ nopi parūpavādaṁ. (14)

393. 452 Vādañhi eke paṭiseniyanti,
Na te pasaṁsāma parittapaññe;
Tato tato ne pasajanti saṅgā,
Cittañhi te tattha gamenti dūre. (15)

394. 453 Piṇḍaṁ vihāraṁ sayanāsanañca,
Āpañca saṅghāṭirajūpavāhanaṁ;
Sutvāna dhammaṁ sugatena desitaṁ,
Saṅkhāya seve varapaññasāvako. (16)

395. 454 Tasmā hi piṇḍe sayanāsane ca,
Āpe ca saṅghāṭirajūpavāhane;
Etesu dhammesu anūpalitto,
Bhikkhu yathā pokkhare vāribindu. (17)

396. 455 Gahaṭṭhavattaṁ pana vo vadāmi,
Yathākaro sāvako sādhu hoti;
Na hesa^[229] labbhā sapariggahena,
Phassetuṁ yo kevalo bhikkhudhammo. (18)

397. 456 Pāṇaṁ na hane^[230] na ca ghātayeyya,
Na cānujaññā hanataṁ paresaṁ;
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,
Ye thāvarā ye ca tasā santi^[231] loke. (19)

398. 457 Tato adinnaṁ parivajjayeyya,
Kiñci kvaci sāvako bujjhamāno;
Na hāraye harataṁ nānujaññā,
Sabbaṁ adinnaṁ parivajjayeyya. (20)

399. 458 Abrahmacariyaṁ parivajjayeyya,
Aṅgārakāsuṁ jalitaṁva viññū;
Asambhuṇanto pana brahmacariyaṁ,
Parassa dāraṁ na atikkameyya. (21)

400. 459 Sabhaggato vā parisaggato vā,
Ekassa veko^[232] na musā bhaṇeyya;
Na bhāṇaye bhaṇataṁ nānujaññā,
Sabbaṁ abhūtaṁ parivajjayeyya. (22)

401. 460 Majjañca pānaṁ na samācareyya,
Dhammaṁ imaṁ rocaye yo gahaṭṭho;
Na pāyaye pivataṁ nānujaññā,
Ummādanantaṁ iti naṁ viditvā. (23)

402. 461 Madā hi pāpāni karonti bālā,
Kārenti caññepi jane pamatte;
Etaṁ apuññāyatanaṁ vivajjaye,
Ummādanaṁ mohanaṁ bālakantaṁ. (24)

403. 462 Pāṇaṁ na hane na cādinnamādiye,
Musā na bhāse na ca majjapo siyā;
Abrahmacariyā virameyya methunā,
Rattiṁ na bhuñjeyya vikālabhojanaṁ. (25)

404. 463 Mālaṁ na dhāre na ca gandhamācare,
Mañce chamāyaṁ va sayetha santhate;
Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ,
Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṁ. (26)

405. 464 Tato ca pakkhassupavassuposathaṁ,
Cātuddasiṁ pañcadasiñca aṭṭhamiṁ;
Pāṭihāriyapakkhañca pasannamānaso,
Aṭṭhaṅgupetaṁ susamattarūpaṁ. (27)

406. 465 Tato ca pāto upavutthuposatho,
Annena pānena ca bhikkhusaṁghaṁ;
Pasannacitto anumodamāno,
Yathārahaṁ saṁvibhajetha viññū. (28)

407. 466 Dhammena mātāpitaro bhareyya,
Payojaye dhammikaṁ so vaṇijjaṁ;
Etaṁ gihī vattayamappamatto,
Sayampabhe nāma upeti deve”ti. (29)

467 Dhammikasuttaṁ cuddasamaṁ.

468 Cūḷavaggo^[233] dutiyo.

469

470 Ratanāmagandho hiri ca,
maṅgalaṁ sūcilomena;
Dhammacariyañca brāhmaṇo^[234],
nāvā kiṁsīlamuṭṭhānaṁ.

471 Rāhulo puna kappo ca,
paribbājaniyaṁ tathā;
Dhammikañca viduno āhu,
cūḷavagganti cuddasāti.