Bhikkhunivibhaṅga
Dutiyabhāga
Katthapaññattivāra
Saṃghādisesakaṇḍādi
248. 1020 Yaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena ussayavādikāya bhikkhuniyā aḍḍaṁ[115] karaṇapaccayā saṁghādiseso kattha paññatto? Kaṁ ārabbha? Kismiṁ vatthusmiṁ…pe… kenābhatanti?
1021 Yaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena ussayavādikāya bhikkhuniyā aḍḍaṁ karaṇapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Thullanandaṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Thullanandā bhikkhunī ussayavādikā vihari, tasmiṁ vatthusmiṁ. Atthi tattha paññatti, anupaññatti, anuppannapaññattīti? Ekā paññatti. Anupaññatti anuppannapaññatti tasmiṁ natthi. Sabbatthapaññatti, padesapaññattīti? Sabbatthapaññatti. Sādhāraṇapaññatti, asādhāraṇapaññattīti? Asādhāraṇapaññatti. Ekatopaññatti, ubhatopaññattīti? Ekatopaññatti. Catunnaṁ pātimokkhuddesānaṁ katthogadhaṁ kattha pariyāpannanti? Nidānogadhaṁ nidānapariyāpannaṁ. Katamena uddesena uddesaṁ āgacchatīti? Tatiyena uddesena uddesaṁ āgacchati. Catunnaṁ vipattīnaṁ katamā vipattīti? Sīlavipatti. Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katamo āpattikkhandhoti? Saṁghādisesāpattikkhandho. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhātīti? Dvīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti— siyā kāyato ca vācato ca samuṭṭhāti, na cittato; siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti…pe… kenābhatanti? Paramparābhataṁ—
1022 Upāli dāsako ceva,
soṇako siggavo tathā;
Moggaliputtena pañcamā,
ete jambusirivhaye.
1023 …pe…
1024 Ete nāgā mahāpaññā,
Vinayaññū maggakovidā;
Vinayaṁ dīpe pakāsesuṁ,
Piṭakaṁ tambapaṇṇiyāti. (1)
1025 Coriṁ vuṭṭhāpanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Thullanandaṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Thullanandā bhikkhunī coriṁ vuṭṭhāpesi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ dvīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti— siyā vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, na kāyato; siyā kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti…pe… . (2)
1026 Ekā gāmantaraṁ gamanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Aññataraṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Aññatarā bhikkhunī ekā gāmantaraṁ gacchi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti, tisso anupaññattiyo. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— paṭhamapārājike…pe… . (3)
1027 Samaggena saṁghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena vinayena satthusāsanena anapaloketvā kārakasaṁghaṁ anaññāya gaṇassa chandaṁ osāraṇapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Thullanandaṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Thullanandā bhikkhunī samaggena saṁghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena vinayena satthusāsanena anapaloketvā kārakasaṁghaṁ anaññāya gaṇassa chandaṁ osāresi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— dhuranikkhepe…pe… . (4)
1028 Avassutāya bhikkhuniyā avassutassa purisapuggalassa hatthato khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sahatthā paṭiggahetvā bhuñjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Sundarīnandā bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa hatthato āmisaṁ paṭiggahesi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— paṭhamapārājike…pe… . (5)
1029 “Kiṁ te, ayye, eso purisapuggalo karissati avassuto vā anavassuto vā, yato tvaṁ anavassutā. Iṅgha, ayye, yaṁ te eso purisapuggalo deti khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā taṁ tvaṁ sahatthā paṭiggahetvā khāda vā bhuñja vā”ti uyyojanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Aññataraṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Aññatarā bhikkhunī— “kiṁ te, ayye, eso purisapuggalo karissati avassuto vā anavassuto vā, yato tvaṁ anavassutā. Iṅgha, ayye, yaṁ te eso purisapuggalo deti khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā taṁ tvaṁ sahatthā paṭiggahetvā khāda vā bhuñja vā”ti uyyojesi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti…pe… . (6)
1030 Kupitāya anattamanāya bhikkhuniyā yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Caṇḍakāḷiṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Caṇḍakāḷī bhikkhunī kupitā anattamanā evaṁ avaca— “buddhaṁ paccācikkhāmi, dhammaṁ paccācikkhāmi, saṁghaṁ paccācikkhāmi, sikkhaṁ paccācikkhāmī”ti, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— dhuranikkhepe…pe… . (7)
1031 Kismiñcideva adhikaraṇe paccākatāya bhikkhuniyā yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Caṇḍakāḷiṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Caṇḍakāḷī bhikkhunī kismiñcideva adhikaraṇe paccākatā kupitā anattamanā evaṁ avaca— “chandagāminiyo ca bhikkhuniyo, dosagāminiyo ca bhikkhuniyo, mohagāminiyo ca bhikkhuniyo, bhayagāminiyo ca bhikkhuniyo”ti, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— dhuranikkhepe…pe… . (8)
1032 Saṁsaṭṭhānaṁ bhikkhunīnaṁ yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Sambahulā bhikkhuniyo ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Sambahulā bhikkhuniyo saṁsaṭṭhā vihariṁsu, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— dhuranikkhepe…pe… . (9)
1033 “Saṁsaṭṭhāva, ayye, tumhe viharatha. Mā tumhe nānā viharitthā”ti uyyojentiyā yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya na paṭinissajjanapaccayā saṁghādiseso kattha paññattoti? Sāvatthiyaṁ paññatto. Kaṁ ārabbhāti? Thullanandaṁ bhikkhuniṁ ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Thullanandā bhikkhunī— “saṁsaṭṭhāva, ayye, tumhe viharatha. Mā tumhe nānā viharitthā”ti uyyojesi, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti— dhuranikkhepe…pe… . (10)
1034 Dadhiṁ viññāpetvā bhuñjanapaccayā pāṭidesanīyaṁ kattha paññattanti? Sāvatthiyaṁ paññattaṁ. Kaṁ ārabbhāti? Chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha. Kismiṁ vatthusminti? Chabbaggiyā bhikkhuniyo dadhiṁ viññāpetvā bhuñjiṁsu, tasmiṁ vatthusmiṁ. Ekā paññatti, ekā anupaññatti. Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ catūhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti…pe… . (11)
1035 Katthapaññattivāro niṭṭhito paṭhamo.
- aḍḍaṁ: aṭṭa (sī, syā1-3), aṭṭaṁ (pā1) (Word Variant) ↩